Nëse po pyesni veten se kur duhet të filloni t’ia lani dhëmbët foshnjës suaj, sigurisht që nuk jeni të vetmit. Pothuajse çdo prind i ri pyet veten se çfarë duhet të bëjë për dhëmbët e vegjël që sapo kanë filluar të dalin. Por e vërteta është se nuk është kurrë herët për të filluar kujdesin për shëndetin oral të foshnjës.
Ne u drejtuam disa ekspertëve, të cilët theksuan se shëndeti i mishrave të dhëmbëve të foshnjës është po aq i rëndësishëm sa edhe dhëmbët, veçanërisht sepse dhëmbët tashmë janë formuar nën mishra dhe presin të dalin.
Pra, nëse ende nuk keni filluar, mund t’ia pastroni butësisht mishrat e dhëmbëve pas ushqyerjes, edhe nëse foshnja ende nuk ka dhëmbë. Sa i përket kujdesit për ata dhëmbë të vegjël që sapo dalin nga mishrat, ja çfarë rekomandojnë dentistët pediatër dhe ekspertët e tjerë për muajt e parë të jetës së foshnjës dhe më tej.
Sa herët mund t’ia laj dhëmbët foshnjës?
Është e rëndësishme të filloni herët me pastrimin e dhëmbëve dhe gojës së foshnjës. Edhe pse dhëmbët e parë të fëmijës, të quajtur edhe “dhëmbët e qumështit”, nuk janë pjesë e përhershme e buzëqeshjes së tij, ata kanë një rol shumë të rëndësishëm. Jo vetëm që ndihmojnë fëmijën të flasë qartë dhe të përtypë siç duhet, por gjithashtu krijojnë një rrugë që dhëmbët e përhershëm ta ndjekin më vonë.
Edhe para se të dalin dhëmbët e parë, mund ta mësoni foshnjën të ketë gojën të pastër duke përdorur një pecetë të lagur ose garzë, thotë Sonia Gutierrez-Ismail, DDS, dentiste pediatre dhe pronare e një klinike dentare për fëmijë në Grayslake, Illinois.
Pastaj, sapo të dalë dhëmbi i parë, është koha të filloni të përdorni një furçë dhëmbësh shumë butësisht për t’i mbajtur dhëmbët të pastër.
Dhëmbi i parë i foshnjës mund të dalë diku nga mosha 3 muajshe deri në 1 vjeç. Megjithatë, shumica e foshnjave e nxjerrin dhëmbin e parë mes moshës 6 dhe 10 muajshe. Deri në moshën rreth 33 muajshe, ose afërsisht 3 vjeç, fëmija mund t’i ketë të gjithë 20 dhëmbët e qumështit.
Zgjedhja e furçës dhe pastës së duhur të dhëmbëve
Edhe para se foshnja të ketë dhëmbë, mund të filloni me garzë ose një copë të butë pëlhure për t’ia pastruar gojën pas ushqyerjes, thotë Shiri Greenberg, DMD, drejtoreshë klinike e stomatologjisë pediatrike në Touro College of Dental Medicine.
Kjo gjithashtu do ta ndihmojë fëmijën të fillojë një rrugëtim drejt një higjiene të shkëlqyer orale gjatë gjithë jetës. Pasi të dalin dhëmbët, furçat e vogla që vendosen në gisht janë një mundësi e mirë, shton Greenberg. Më vonë, fëmija mund të kalojë në çdo furçë me fije të buta dhe kokë të vogël, mundësisht një të krijuar posaçërisht për foshnja.
Zgjidhni një furçë të përshtatshme për moshën e fëmijës, me fije të buta, sugjeron Gutierrez-Ismail. Është e rëndësishme të shmangni furçat me teksturë shumë të ashpër ose të fortë.
Jonelle Anamelechi, DDS, MS, dentiste pediatre dhe pronare e një klinike të stomatologjisë pediatrike dhe ortodoncisë për fëmijë, rekomandon furçën “Surround”. Ajo ka fije në të gjitha anët dhe për këtë arsye është shumë efektive për fëmijët që lëvizin shumë gjatë larjes. Si dentiste dhe nënë, unë e përdor edhe për fëmijët e mi më të mëdhenj (6 dhe 9 vjeç), pasi vjen në madhësi për foshnja, fëmijë të vegjël dhe fëmijë më të rritur.
Po pasta e dhëmbëve?
Sasia e duhur e pastës së dhëmbëve ndryshon në varësi të moshës së foshnjës.
“Nuk ka nevojë për pastë dhëmbësh deri rreth moshës 1 vjeç,” thotë Gutierrez-Ismail. “Në moshën 1 vjeç mund të filloni të përdorni një sasi shumë të vogël paste (më pak se madhësia e një kokrre orizi). Rreth moshës 2 vjeç mund ta rrisni pak sasinë, deri në madhësinë e një kokrre orizi.” Sasia maksimale e pastës së dhëmbëve për një fëmijë, edhe në moshën 6 deri në 8 vjeç, duhet të jetë sa madhësia e një bizeleje.
Është e rëndësishme ta mësoni fëmijën të pështyjë gjatë larjes së dhëmbëve, thekson Gutierrez-Ismail, edhe pse kjo aftësi mund të jetë e vështirë për t’u mësuar. “Fëmijët zakonisht nuk mësojnë të pështyjnë deri në moshën 3 ose 4 vjeç, prandaj rekomandojmë përdorimin e një sasie shumë të vogël paste.”
Megjithatë, përdorimi i pastës është ende i rëndësishëm, sepse ajo përmban përbërës që ndihmojnë në largimin e pllakës bakteriale dhe luftojnë bakteret.
Çfarë thonë ekspertët për pastën me fluor?
Sipas Akademisë Amerikane të Stomatologjisë Pediatrike, prindërit inkurajohen të përdorin një sasi shumë të vogël paste me fluor për dhëmbët e foshnjës. Kjo ndryshon nga një studim i fundit i Qendrave për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), ku autorët rekomandojnë që të pritet deri në moshën 2 vjeç para se të përdoret pasta me fluor.
Kontrolloni me mjekun ose dentistin e fëmijës për të përcaktuar se çfarë është më e përshtatshme për fëmijën tuaj. Gjithashtu, merrni parasysh nëse uji i pijshëm në zonën ku jetoni përmban fluor.
Teknikat e larjes së dhëmbëve për foshnjat
Procesi i larjes së dhëmbëve të foshnjës mund të duket sfidues, sidomos herën e parë. Çelësi është të ecni ngadalë, të jeni të butë dhe ta bëni këtë proces argëtues. Anamelechi ofron udhëzimet e mëposhtme hap pas hapi për ta bërë larjen e dhëmbëve më të lehtë. Pasi të mësoheni me të, kjo duhet të bëhet pjesë normale e rutinës së përditshme.
1. Lagni furçën e dhëmbëve.
Vendosni pak ujë mbi furçë për t’i zbutur fijet.
2. Vendosni pastën e dhëmbëve.
Vendosni një sasi të vogël paste me fluor mbi furçë. (Fëmijët nën 3 vjeç përdorin vetëm një shtresë shumë të hollë, ndërsa fëmijët nga 3 deri në 6 vjeç përdorin sasi sa një bizele.)
3. Filloni larjen dhe tregohuni të butë.
Mbajeni furçën në një kënd prej 45 gradësh ndaj mishrave të dhëmbëve të foshnjës.
Përdorni lëvizje të vogla dhe të buta rrethore për të pastruar pjesën e përparme, të pasme dhe sipërfaqet e përtypjes së çdo dhëmbi. Lani dhëmbët për dy minuta ose, për fëmijët që kanë më pak se 20 dhëmbë, rreth pesë sekonda për çdo dhëmb. Mund të përdorni një kohëmatës ose të këndoni një këngë të shkurtër dy herë për ta bërë më të lehtë matjen e kohës.
4. Pështyjeni pastën, por mos e shpëlani gojën me ujë.
Anamelechi shpjegon se kjo lejon që fluori të vazhdojë të mbrojë dhëmbët e foshnjës.
5. Pastroni furçën.
Lajeni furçën me ujë dhe vendoseni në pozicion vertikal që të thahet në ajër.
Kur duhet ta vizitoni dentistin?
Akademia Amerikane e Stomatologjisë Pediatrike rekomandon që fëmija të ketë një “shtëpi dentare” (kujdes të rregullt te dentisti) deri në moshën 12 muajshe.
Kjo krijon mundësi të rëndësishme për të diskutuar dhe zbatuar praktika parandaluese, si dhe zvogëlon rrezikun e sëmundjeve dentare dhe orale që mund të parandalohen te fëmija juaj,- thotë Greenberg. Gjatë këtyre vizitave, dentisti pediatër do të kryejë një kontroll klinik dhe do të diskutojë tema si larja e dhëmbëve dhe ndërprerja graduale e përdorimit të biberonit, shpjegon ajo.
Gjithashtu, dentisti mund të flasë për kohën e përshtatshme për të hequr dorë nga biberoni ose thithja e gishtit, si dhe të diskutojë për ushqyerjen dhe mënyrën e të ushqyerit të fëmijës. Ndërkohë, prindërit mund të bëjnë pyetje për dhimbjet gjatë daljes së dhëmbëve, parandalimin e dëmtimeve, problemet me gëlltitjen ose çdo shqetësim tjetër që mund të kenë.
“Një dentist pediatër gjithashtu do të diskutojë rrezikun që fëmija juaj të zhvillojë karies (prishje të dhëmbëve) dhe do t’ju këshillojë rreth ekspozimit ndaj fluorit, përfshirë përdorimin e ujit të pijshëm me sasi optimale fluori,” thotë Greenberg. “Një shtëpi dentare për fëmijën duhet të jetë një vend i rehatshëm, ku si prindi ashtu edhe fëmija ndihen të lirë të bëjnë pyetje dhe të marrin kujdesin e nevojshëm.”
Artikull nga: Sheri Gordon
Përkthim: Prinderimi.com
