Qoftë përdorimi i tepërt i rrjeteve sociale, vështirësia për t’u ngritur nga shtrati para orës 10:00 gjatë fundjavave apo këmbëngulja për të anashkaluar mëngjesin, prindërit sot vazhdimisht përballen me kujtesën se zakonet jo të shëndetshme të fëmijëve mund të ndikojnë në mirëqenien e tyre të përgjithshme. Por, sipas një hulumtimi të ri, ekziston edhe një zakon tjetër i rëndësishëm i përditshëm që mund të ndikojë negativisht si në shëndetin fizik, ashtu edhe në atë mendor të fëmijëve – dhe ata mund ta neglizhojnë nëse prindërit nuk ua kujtojnë: kujdesin për dhëmbët.
Sondazhi Kombëtar për Shëndetin e Fëmijëve nga Spitali i Fëmijëve C.S. Mott zbuloi se më shumë se një e treta e fëmijëve vuajnë nga probleme dentare. Për më tepër, prindërit që morën pjesë në studim raportuan më shumë probleme me dhëmbët tek fëmijët që kryenin më pak se dy praktika të higjienës orale në ditë, si larja e dhëmbëve ose përdorimi i fillit dentar. Tani, ekspertët po theksojnë pse prindërit duhet të bëhen pjesëmarrës më aktivë në kujdesin për shëndetin oral të fëmijëve të tyre.
Problemet më të zakonshme të shëndetit oral tek fëmijët
Për të realizuar këtë studim, studiuesit pyetën 1,801 prindër të fëmijëve nga mosha 4 deri në 17 vjeç rreth shëndetit oral dhe zakoneve të tyre. Në mënyrë të veçantë, ata u kërkuan prindërve të vlerësonin problemet dentare të fëmijëve të tyre, si dhe sa shpesh ata praktikonin kujdesin e rekomanduar oral në “të gjitha ose shumicën” e ditëve të javës.
Pas analizimit të të dhënave, studiuesit zbuluan:
1 në 3 fëmijë përballen me probleme dentare. Më shumë se 36% e prindërve raportuan se fëmija i tyre kishte pasur probleme me dhëmbët gjatë dy viteve të fundit, të lidhura me rutinën e zakonshme të higjienës orale. Këto përfshinin prishjen e dhëmbëve ose kariesin (29%), dhëmbë të çngjyrosur ose me njolla (7%), dhimbje ose ndjeshmëri të dhëmbëve (6%) dhe probleme me mishrat e dhëmbëve (3%).
Fëmijët nuk po kujdesen mjaftueshëm për shëndetin oral. Vetëm 3 në 5 prindër thanë se fëmija i tyre i lan rregullisht dhëmbët dy herë në ditë. Prindërit gjithashtu raportuan se më pak djem sesa vajza i lajnë dhëmbët dhe përdorin fillin dentar rregullisht.
Higjiena e dobët orale lidhet me më shumë probleme dentare. Ndër prindërit e fëmijëve që kryejnë vetëm 0-1 praktikë të higjienës orale në ditë, 44% raportuan probleme dentare, krahasuar me 31% tek fëmijët që kryejnë 2-3 praktika të kujdesit oral.
Era e keqe e gojës shpesh neglizhohet. Më shumë se një e treta e prindërve vunë re se fëmija i tyre kishte erë të keqe të gojës, e cila ishte më e zakonshme tek fëmijët që kryenin vetëm 0-1 praktikë të higjienës orale në shumicën e ditëve. Megjithatë, shumica e prindërve e lidhën këtë me “erën e mëngjesit”, ndërsa vetëm 47% fajësuan mungesën e larjes së dhëmbëve ose përdorimit të fillit dentar.
Si ndikon higjiena orale në shëndetin e përgjithshëm
Kur kujdesi për higjienën orale neglizhohet, mund të shfaqen një sërë problemesh shëndetësore. Këto janë edhe disa nga arsyet më të zakonshme që i çojnë fëmijët te dentisti, shpjegon Kami Hoss, DDS, dentist dhe themelues i një sistemi të kujdesit oral për fëmijë dhe të rritur.
Kariesi është problemi numër një, i ndjekur nga gingiviti, dëmtimi i smaltit të dhëmbëve dhe ajo që unë do ta quaja çekuilibër i mikrobiomës, i cili shfaqet përmes erës kronike të keqe të gojës, kariesit të përsëritur edhe tek fëmijët që i lajnë dhëmbët dhe sëmundjeve të hershme të mishrave të dhëmbëve,- thotë Dr. Hoss.
Edhe më shqetësuese janë ndikimet që shëndeti i dobët oral mund të ketë në shëndetin mendor të fëmijëve – edhe pse këto pasoja mund të jenë më të vështira për t’u vërejtur në fillim.
Si lidhet shëndeti oral me shëndetin mendor
Një studim i publikuar në American Journal of Orthodontics zbuloi se dhëmbët janë tipari fizik që bëhet më shpesh objekt talljeje nga bashkëmoshatarët tek fëmijët e moshës shkollore. Fëmijët që përballen me ngacmime për buzëqeshjen e tyre raportojnë vetëvlerësim më të ulët dhe më pak dëshirë për të shkuar në shkollë. Ndërkohë, ngacmimi në përgjithësi është dëshmuar se mund të shkaktojë izolim social dhe depresion tek fëmijët e të gjitha moshave.
Edhe dhimbja e shkaktuar nga problemet dentare mund të ndikojë në vështirësi emocionale dhe sociale tek fëmijët.
“Një fëmijë me karies të patrajtuar mund të jetojë me dhimbje të vazhdueshme të lehtë çdo ditë,” thotë Dr. Hoss. “Ai nuk mund të përqendrohet. Bëhet më nervoz. Kam parë fëmijë që janë diagnostikuar gabimisht me çrregullime të sjelljes, kur në të vërtetë problemi ishte dhimbja e dhëmbëve që nuk ishte trajtuar kurrë.”
Marrëdhënia mes shëndetit mendor dhe atij oral funksionon në të dy drejtimet. Problemet me dhëmbët mund të ndikojnë në emocionet dhe vetëbesimin e fëmijës, ndërsa stresi dhe gjendja emocionale mund të ndikojnë gjithashtu në kujdesin që fëmijët tregojnë ndaj higjienës së tyre orale.
Pse shëndeti i dobët oral është më shqetësues për fëmijët sot?
Kur bëhet fjalë për ndërgjegjësimin e të rriturve rreth shëndetit oral, Dr. Hoss thotë se gjatë dekadës së fundit ka parë një ndryshim pozitiv. Prindërit po bëhen më të informuar,” thotë ai. Ata po pyesin për përbërësit e produkteve, për mikrobiomën dhe për mënyrën se si goja lidhet me pjesët e tjera të trupit.
Megjithatë, fëmijët e sotëm po përballen me sfida të reja. Konsumimi më i madh i ushqimeve të përpunuara, ngrënia e shpeshtë mes vakteve dhe pijet me përmbajtje të lartë acidi (nga pijet e gazuara deri te pijet energjike) mund të rrisin rrezikun për prishjen e dhëmbëve dhe dëmtimin e smaltit.
Ndërkohë, bota e drejtuar nga rrjetet sociale mund të përforcojë ndikimet negative në shëndetin mendor që lidhen me problemet dentare, përfshirë pasigurinë dhe pritshmëritë jo reale për pamjen e jashtme.“Rrjetet sociale po i bëjnë fëmijët shumë më të vetëdijshëm për pamjen e tyre që në mosha më të vogla,” thotë Dr. Hoss. “Kam pacientë vetëm 8-vjeçarë që më pyesin për zbardhjen e dhëmbëve.”
Ndikimi i rrjeteve sociale është aq i madh në mënyrën se si fëmijët e shohin veten dhe krijojnë ide për pamjen e tyre, sa Dr. Hoss ka vërejtur një rritje shqetësuese të asaj që ai e quan “ankthi i buzëqeshjes”. “Fëmijët me gojë dhe dhëmbë plotësisht të shëndetshëm më pyesin nëse diçka nuk është në rregull, vetëm sepse dhëmbët e tyre nuk ngjajnë me imazhet e filtruara në rrjetet sociale,” thotë ai. “Ky është një problem i shëndetit mendor që shfaqet në formën e një shqetësimi dentar dhe po bëhet gjithnjë e më i zakonshëm.”
Si mund të ndihmojnë prindërit
Këtu, Dr. Hoss ofron këshillat e tij kryesore për t’i ndihmuar prindërit që të krijojnë zakone të mira për shëndetin oral të fëmijëve të tyre.“Kur investoni në shëndetin oral të fëmijës suaj sot, ju po investoni në çdo aspekt të së ardhmes së tij,” thotë Dr. Hoss. “Është me të vërtetë një nga gjërat më me ndikim që një prind mund të bëjë.”
Filloni herët
Dr. Hoss rekomandon që prindërit të ndjekin rregullin e thjeshtë 1-4-7 kur bëhet fjalë për shëndetin oral:
- Vizita e parë te dentisti duhet të planifikohet deri në moshën 1-vjeçare.
- Vlerësimi i parë ortodontik duhet të bëhet rreth moshës 4-vjeçare, për të kontrolluar zhvillimin e nofullës, rrugët e frymëmarrjes dhe mënyrën e frymëmarrjes.
- Një vlerësim më i plotë ortodontik rekomandohet rreth moshës 7-vjeçare.
Këto rekomandime bazohen në periudha të rëndësishme të zhvillimit, kur ndërhyrja e hershme mund të parandalojë probleme shumë më të mëdha në të ardhmen,- shpjegon ai.
Mendoni për rutinën, jo vetëm për produktet individuale
Fëmija juaj ka nevojë për një qasje të koordinuar ndaj shëndetit oral, e cila përshtatet me fazën e zhvillimit të tij,- thotë Dr. Hoss. Çdo produkt duhet të punojë së bashku për të mbështetur mikrobiomën orale, jo për ta dëmtuar atë.
Sipas tij, disa produkte që prindërit mund t’i kenë në rutinën e kujdesit oral të fëmijës janë:
- Pastë dhëmbësh alkaline, me prebiotikë, nano-hidroksiapatit dhe vitamina D3 e K2;
- Fije dentare pa PTFE;
- Furçë dhëmbësh shumë të butë;
- Pastrues për gjuhën;
- Pas moshës 6-vjeçare, shpëlarës goje pa alkool, pa ngjyrues artificialë dhe me pH alkalin
Fëmijët mësojnë shumë nga ajo që shohin tek prindërit e tyre. Nëse ata shohin se kujdesi për dhëmbët është pjesë e rutinës së përditshme të familjes, kanë më shumë gjasa ta përvetësojnë edhe vetë këtë zakon. Kërkimet tregojnë se fëmijët, prindërit e të cilëve i japin përparësi shëndetit të tyre, kanë mbi pesë herë më shumë gjasa të vazhdojnë me vizitat te dentisti,-thotë Dr. Hoss.
Ai gjithashtu këshillon prindërit të jenë të vëmendshëm ndaj shenjave që shpesh kalojnë pa u vënë re, si:
- frymëmarrja përmes gojës;
- era kronike e keqe e gojës;
- gërhitja gjatë gjumit;
- kërcitja e dhëmbëve;
- shmangia e buzëqeshjes ose pasiguria për dhëmbët.
Kujdesi për dhëmbët nuk fillon vetëm kur shfaqet një problem. Duke krijuar zakone të shëndetshme që në fëmijëri, prindërit mund t’i ndihmojnë fëmijët të kenë jo vetëm një buzëqeshje të shëndetshme, por edhe më shumë siguri dhe mirëqenie në të ardhmen.
Artikull nga: Liz Regalia
Përkthim: Prindërimi.com
