Të dish më shumë për shëndetin nuk do të thotë të jesh mjek. Do të thotë të dish të dallosh informacionin e besueshëm, të kuptosh shenjat që kërkojnë vëmendje dhe të dish kur është koha për t’iu drejtuar profesionistëve shëndetësorë.
Shtatori shënon Muajin Kombëtar të Njohjes së Sëmundjeve (National Disease Literacy Month), një observancë e krijuar për të rritur kuptimin rreth diagnozave, sëmundjeve dhe kujdesit shëndetësor, me fokus të veçantë te fëmijët që jetojnë me sëmundje ose gjendje kronike. Muaji u shpall për herë të parë në vitin 2019.
Por njohja e sëmundjeve nuk fillon vetëm kur fëmija merr një diagnozë. Ajo fillon shumë më herët.
Informacioni është pjesë e parandalimit
Një prind i informuar mund të kuptojë më mirë rëndësinë e vaksinimit, kontrolleve shëndetësore, ushqyerjes së shëndetshme, aktivitetit fizik dhe zakoneve të përditshme që mbështesin shëndetin e fëmijës.
Po aq e rëndësishme është edhe njohja e shenjave paralajmëruese. Ndryshimet e pazakonta në sjellje, energji, oreks, gjumë, frymëmarrje ose simptoma të tjera nuk duhet të injorohen. Njohuritë shëndetësore nuk e zëvendësojnë mjekun, por mund ta ndihmojnë prindin të kuptojë kur duhet të kërkojë ndihmë.
Sipas Akademisë Amerikane të Pediatrisë, njohuritë e pamjaftueshme shëndetësore te prindërit mund të ndikojnë në parandalimin e sëmundjeve, kujdesin gjatë sëmundjeve akute dhe menaxhimin e sëmundjeve kronike te fëmijët.
Prindi është një ndërmjetës i rëndësishëm
Fëmijët mbështeten te prindërit për të kuptuar informacionin shëndetësor, për të komunikuar me mjekët dhe për të ndjekur trajtimet e rekomanduara. Kjo e bën prindin një pjesë të rëndësishme të kujdesit shëndetësor të fëmijës.
Prandaj, prindi nuk duhet të ketë frikë të pyesë mjekun: Çfarë do të thotë kjo? Cilat janë shenjat që duhet të vëzhgojmë? Çfarë duhet të bëjmë në shtëpi? Kur duhet të rikthehemi? Të kërkosh shpjegim nuk është shenjë paditurie. Është kujdes.
Edhe fëmijët duhet të mësojnë për shëndetin e tyre
Kur një fëmijë jeton me astmë, diabet, alergji ose një sëmundje tjetër kronike, nuk mjafton t’i thuhet vetëm se duhet të marrë ilaçet. Në një mënyrë të përshtatshme për moshën, ai mund të mësojë çfarë po ndodh me trupin e tij, pse nevojitet trajtimi dhe cilat shenja duhet t’ua tregojë të rriturve.
Vetë Muaji Kombëtar i Njohjes së Sëmundjeve e vendos këtë aspekt në qendër: fëmijët duhet të kenë mundësi të kuptojnë gjendjen e tyre dhe kujdesin që kërkon ajo.
Nga interneti te informacioni i besueshëm
Në epokën e rrjeteve sociale, një nga përgjegjësitë e rëndësishme të prindit është të mos marrë çdo këshillë shëndetësore online si fakt. Informacioni duhet kërkuar nga burime të besueshme dhe, për çështjet individuale të fëmijës, duhet diskutuar me profesionistë shëndetësorë.
Akademia Amerikane e Pediatrisë thekson se komunikimi i qartë me familjet është thelbësor, pasi edhe prindërit me arsimim të mirë mund të kenë vështirësi në kuptimin e udhëzimeve mjekësore, formularëve ose mënyrës së përdorimit të një medikamenti.
Kjo është arsyeja pse njohja e sëmundjeve nuk ka të bëjë me frikën nga sëmundjet. Ka të bëjë me kujdesin, vëmendjen dhe përgjegjësinë. Një prind nuk mund t’i parandalojë të gjitha sëmundjet dhe as nuk mund të diagnostikojë gjithçka vetë. Por mund të jetë i informuar, të njohë faktorët e rrezikut, të vërejë ndryshimet, të bëjë pyetje dhe të kërkojë ndihmë në kohën e duhur.
Si mund të kujdesemi për shëndetin e fëmijëve në këtë periudhë kohore:
1. Shëndeti mendor i adoleshentëve kërkon vëmendje
Adoleshenca sjell ndryshime të mëdha emocionale, sociale dhe fizike. Prindërit duhet të jenë të vëmendshëm ndaj ndryshimeve të vazhdueshme në humor, izolimit nga familja dhe miqtë, rënies së papritur në rezultate shkollore, problemeve me gjumin, ndryshimeve në të ngrënë apo humbjes së interesit për aktivitetet që më parë i pëlqenin fëmijës. Jo çdo ndryshim është shenjë e një problemi të shëndetit mendor, por ndryshimet e forta ose të zgjatura meritojnë bisedë dhe, kur është e nevojshme, mbështetje profesionale.
2. Me ardhjen e vjeshtës, vëmendje edhe ndaj shëndetit fizik
Ndryshimi i stinës, rikthimi në shkollë dhe qëndrimi më i madh në ambiente të mbyllura mund të sjellin më shumë ekspozim ndaj infeksioneve respiratore. Prindërit duhet të jenë të vëmendshëm ndaj temperaturës, kollës së vazhdueshme, vështirësive në frymëmarrje, lodhjes së pazakontë apo simptomave që përkeqësohen. Për fëmijët me alergji, astmë ose gjendje të tjera kronike, ndryshimi i sezonit mund të jetë gjithashtu një moment për të rishikuar me mjekun mënyrën e menaxhimit të tyre.
3. Ka momente kur vëmendja duhet të shtohet
Prindërit nuk duhet të presin vetëm shfaqjen e simptomave për t’u interesuar për shëndetin e fëmijës. Fillimi i vitit shkollor, ndryshimi i stinëve, periudhat e provimeve, ndryshimet e mëdha në rutinë, udhëtimet, puberteti dhe kalimi në një fazë të re zhvillimore janë momente të mira për të pyetur fëmijën si ndihet fizikisht dhe emocionalisht. Kontrollet rutinë dhe bisedat e hapura mund të ndihmojnë gjithashtu në identifikimin e shqetësimeve përpara se ato të bëhen më serioze.
Sa më shumë të kuptojmë për shëndetin, aq më të përgatitur jemi për t’u kujdesur për fëmijët tanë — jo duke jetuar me frikën e sëmundjeve, por duke mos i injoruar ato kur shfaqen.
Prinderimi.com
