Çfarë i duhet një të riu për ta ndërtuar një të ardhme në vendin e tij? Jo vetëm një diplomë. I duhen mundësi, aftësi, orientim, mbështetje dhe hapësirë për të provuar se çfarë është në gjendje të bëjë.
Dita Ndërkombëtare e Rinisë shënohet çdo vit me 12 gusht. Ajo u vendos nga Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara më 17 dhjetor 1999, përmes Rezolutës 54/120, duke miratuar rekomandimin e Konferencës Botërore të Ministrave përgjegjës për Rininë, të mbajtur në Lisbonë më 1998. Qëllimi i kësaj dite është të sjellë në pah çështjet, nevojat dhe kontributin e të rinjve në shoqëri.
Në Kosovë, kjo ditë shënohet përmes aktiviteteve të institucioneve, organizatave rinore dhe partnerëve ndërkombëtarë. Vitet e fundit kanë treguar se aktivitetet rinore nuk përqendrohen vetëm në kryeqytet. Në vitin 2025, aktivitete për Ditën Ndërkombëtare të Rinisë u zhvilluan në Prishtinë, Ferizaj dhe Mamushë, duke përfshirë diskutime dhe iniciativa rreth pjesëmarrjes së të rinjve dhe ndërtimit të komuniteteve më gjithëpërfshirëse.
Për të gjetur aktivitete në qytetin tuaj, të rinjtë mund të ndjekin njoftimet e komunës, drejtorive për kulturë/rini, organizatave rinore, qendrave rinore, universiteteve dhe organizatave ndërkombëtare. Shpesh mundësitë për trajnime, debate, vullnetarizëm dhe projekte publikohen pikërisht në këto kanale.
Çfarë u duhet të rinjve në Kosovë?
Një nga sfidat kryesore është kalimi nga arsimimi në tregun e punës. UNICEF raporton se 27% e të rinjve në Kosovë janë jashtë punësimit, arsimit ose trajnimit (NEET), ndërsa mungesa e aftësive dhe mundësive për pjesëmarrje mbetet shqetësuese.
Prandaj, mbështetja duhet të fillojë shumë më herët se momenti kur një i ri aplikon për punën e parë. Sidomos për maturantët që këtë vjeshtë do të fillojnë universitetin, familja dhe shkolla mund t’i ndihmojnë të pyesin: Çfarë më intereson? Në çfarë jam i mirë? Çfarë problemi dua të zgjidh? Dhe cilat aftësi kërkon tregu?
Disa mënyra si mund ti orientojmë të rinjtë drejt suksesit
1.Të rinjtë nuk duhet të udhëzohen vetëm drejt një profesioni, por së pari drejt dijes, njohjes së vetvetes dhe kuptimit të realitetit në të cilin jetojnë. Ata kanë nevojë të zbulojnë aftësitë, interesat dhe përgjegjësitë e tyre, duke ndërtuar njëkohësisht vlera personale, etike dhe njerëzore që do t’u shërbejnë si themel në çdo rrugë që zgjedhin. Sepse një profesion i suksesshëm nuk ndërtohet vetëm mbi atë që di të bësh, por edhe mbi njeriun që zgjedh të jesh ndërsa e bën atë. Vetëm atëherë dija dhe karriera mund të shndërrohen në një kontribut të dobishëm për familjen, komunitetin dhe vendin.
2. T’u ndërtojmë një portofol, jo vetëm një CV
Sidomos për studentët, një CV bosh mund të duket dekurajuese. Ata mund të fillojnë të krijojnë një portofol të punëve të tyre: shkrime, projekte universitare, dizajne, përkthime, hulumtime, video, programe, punë vullnetare ose projekte komunitare. Të rinjtë kanë nevojë për orientim profesional, mentorim, praktika pune, aftësi digjitale, gjuhë të huaja, komunikim, mendim kritik dhe përvojë reale. Lidhja më e fortë mes arsimit profesional dhe tregut të punës është identifikuar edhe si prioritet në politikat e zhvillimit të kapitalit njerëzor në Kosovë. Kjo u tregon punëdhënësve çfarë dinë të bëjnë, jo vetëm çfarë kanë studiuar.
3. T’u mësojmë të ndërtojnë marrëdhënie profesionale
“Networking” shpesh duket si diçka për profesionistët, por mund të fillojë që në universitet. Një profesor, ish-student, profesionist i fushës ose mentor mund të hapë një derë që një aplikim online nuk e hap. Të rinjtë duhet të mësojnë si të prezantojnë veten, si të kërkojnë këshillë dhe si të mbajnë marrëdhënie profesionale.
4. T’i mësojmë të dallojnë suksesin nga krahasimi
Rrjetet sociale krijojnë përshtypjen se të gjithë të tjerët po ecin më shpejt. Një i ri mund të shohë dikë që ka nisur biznes në 20 vjeç dhe të mendojë se ka mbetur prapa. Prindërit dhe mësuesit mund t’i ndihmojnë të ndërtojnë qëllime personale, në vend që ta matin progresin përmes jetës së të tjerëve.
5. T’u mësojmë aftësinë për të përballuar dështimin-Rezilencën
Karriera nuk është vijë e drejtë. Një aplikim i refuzuar, një provim i dobët, një praktikë që nuk funksionon apo ndryshimi i drejtimit nuk duhet të shihet automatikisht si dështim. Të rinjtë kanë nevojë për “elasticitet profesional” — aftësinë për të mësuar, përshtatur dhe provuar përsëri.
Por mbi të gjitha, të rinjtë kanë nevojë të ndihen se vendi i tyre ka nevojë për ta.
Prindërit mund t’i mbështesin duke i dëgjuar pa ua imponuar një profesion, mësuesit duke i ndihmuar të zbulojnë talentet e tyre, ndërsa institucionet duke krijuar më shumë hapësira për punë, inovacion, kulturë, vullnetarizëm dhe pjesëmarrje qytetare.
Sepse një i ri që gjen drejtimin e vet nuk ndërton vetëm karrierën e tij. Ai ndërton edhe një pjesë të së ardhmes së Kosovës.
Prinderimi.com
