Shumë prindër përballen me një sfidë të zakonshme: fëmija nuk arrin të përqendrohet te një lodër më shumë se disa sekonda. Ju përpiqeni ta udhëzoni se si të ndërtojë me kubëza apo si të përshtasë unazat në një piramidë, por ai e sheh për një çast dhe largohet. Ky reagim shpesh ngjall shqetësim tek prindërit që frikësohen për zhvillimin e përqendrimit dhe mendimit logjik të fëmijës së tyre.
Sipas pediatres Marissa Penny, “sjellja e tillë nuk është një tregues negativ, por një thirrje për të ndryshuar mënyrën si e afrohemi lojës”.
Çfarë është aktiviteti komunikativ?
Zgjidhja nuk qëndron vetëm te lodra, por te ndërtimi i asaj që quhet “aktivitet komunikativ”. Kjo është aftësia e fëmijës për të ndarë vëmendjen ndërmjet një objekti dhe një personi të rritur. Pra, fëmija jo vetëm që sheh lodrën, por ndjek shikimin tuaj, orientimin e trupit dhe përpiqet të kuptojë përse ajo lodër ka rëndësi për ju.
“Kjo është një aftësi bazë për zhvillimin e gjuhës, të menduarit dhe të marrëdhënieve shoqërore”, thekson Dr. Penny.
Nëse fëmija nuk tregon interes për mënyrën si luani, problemi nuk është lodra në vetvete, por mungesa e këtij kontakti emocional dhe vëmendjeje të përbashkët.
Si ta ndihmoni fëmijën të zhvillojë përqendrimin?
Rikthejeni fokusin nga lodra te vetja
Gabimi më i zakonshëm që bëjnë prindërit është se e përqendrojnë gjithë energjinë e tyre tek objekti. Pyesin: “Pse nuk po ndërton piramidën?” apo “Pse nuk po e ndjek këtë lojë?”. Por në të vërtetë, nuk është lodra ajo që duhet të jetë tërheqëse. Është marrëdhënia, interaksioni emocional mes jush dhe fëmijës që ka rëndësi.
Bëhuni pjesë aktive e lojës. Merrni një unazë dhe vendoseni mbi kokë me një zë të lartë “Boom!” dhe lëreni të bjerë. Nëse fëmija reagon me buzëqeshje apo habi, ai ka filluar të lidhet me ju përmes lojës.
Përdorni lodrat si ura komunikimi, jo si qëllim
Në vend që të prisni nga fëmija të kuptojë menjëherë se si funksionon një lodër, shfrytëzojeni për të ngjallur interes. Hidhni topin në mënyrë qesharake, bëni fytyra interesante dhe lërini të kuptojë që loja ka një element emocional dhe jo vetëm funksional.
“Në lojë, përfshirja vjen nga lidhja dhe jo nga udhëzimi mekanik”, thotë prof. Erika Vandermore, eksperte në zhvillimin e hershëm (Universiteti i Oregonit, 2021).
A ndikojnë lojërat online në marrëdhëniet sociale gjatë pushimeve verore?
Përsëritja krijon parashikueshmëri
Fëmijët e vegjël duan skenarë të njohur. Kur veprimet tuaja janë të përsëritura – p.sh., “teshtitja” juaj çon gjithmonë në rënien e unazës – ata fillojnë ta presin këtë rezultat dhe ngadalë përqendrohen më gjatë në procesin e lojës.
Krijoni kontakt vizual dhe përdorni mimikë
Para se të filloni një aktivitet, sigurohuni që fëmija ju sheh. Komunikoni përmes buzëqeshjes, zërit të ngrohtë dhe fjalëve të qarta. Përshkruani çfarë po bëni dhe përfshijeni në biseda të thjeshta edhe nëse ai ende nuk flet.
Çfarë fitohet nga përqendrimi?
Zhvillimi i kësaj aftësie ndikon në disa shtylla thelbësore:
-
Zhvillimi gjuhësor: përmes vëmendjes së përbashkët, fëmija fillon të imitojë tinguj dhe mëson kuptimin e fjalëve
-
Aftësitë shoqërore: fëmija kupton emocionet dhe veprimet e të tjerëve
-
Të mësuarit: rritet ndjeshmëria për të ndjekur udhëzime dhe për të kuptuar strukturat
Sipas një studimi të botuar në Journal of Child Psychology and Psychiatry (2023), “fëmijët që zhvillojnë më herët përqendrimin kanë një rritje të dukshme në aftësitë gjuhësore dhe sociale në moshën 5-vjeçare”.
Mos u alarmoni, vetëm ngadalësoni
Kur fëmija juaj nuk qëndron i përqendruar në një lojë, mos e interpretoni si paaftësi apo neglizhencë. Është një sinjal që kërkon më shumë kohë, më shumë kontakt dhe më pak presion. Jepini hapësirë të qeshurës, përkëdheljes dhe afërsisë. Këto janë çelësat e përqendrimit dhe, më pas, të mësimit.
“Nuk ka lodër që e zëvendëson një marrëdhënie”, përmbyll Dr. Penny. Dhe kjo marrëdhënie ndërtohet nga sytë, zëri, dhe praninë tuaj.
