Është një skenë që shumë prindër e përjetojnë, por rrallëherë e diskutojnë hapur: fëmija i vogël, në një moment zemërimi apo frustrimi, ngre dorën dhe godet. Qoftë në fytyrë, në trup apo edhe në mënyrë të përsëritur. Ky është një akt që lëndon jo vetëm fizikisht, por emocionalisht – sepse askush nuk është i përgatitur të përballet me agresion nga vetë fëmija i tij./prindërimi
Por çfarë duhet të bëni në atë moment? Të ngritni zërin? Apo të luteni që të ndalet? Psikologët e fëmijëve dhe terapistët e sjelljes bien dakord për një gjë: ka vetëm një reagim të duhur dhe ai nuk është intuitiv.
Pse fëmijët godasin?
Goditja në fëmijërinë e hershme nuk është shenjë e keqbërjes, por e pjekurisë së papërfunduar. Sipas Institutit Amerikan të Zhvillimit të Hershëm (2021), fëmijët nën moshën 3 vjeç nuk kanë ende kapacitetin për të menaxhuar emocionet në mënyrë të sofistikuar. Ata përdorin trupin për të komunikuar, për të shkarkuar tensionin dhe për të tërhequr vëmendje.
Por nëse kjo sjellje nuk adresohet me qartësi, ajo mund të bëhet zakon i vështirë për t’u zhbërë më vonë. Reagimi i prindit në momentin e parë është thelbësor për të ndërtuar një qëndrim të shëndetshëm ndaj emocioneve dhe kufijve.
Gabimi që bëjnë shumica e prindërve
Terapistja Shannon Bouchard shpjegon se “kur i themi fëmijës ‘mos godit’, ai dëgjon vetëm fjalën ‘godit’”. Fëmijët nën moshën dy vjeç fokusohen në fjalët e fundit të fjalisë. Kështu, porositë negative pa një alternativë të qartë nuk kanë efektin që ne synojmë.
Shprehje si “Sillu mirë” apo “Mos bëj kështu” janë shumë të paqarta. Fëmija nuk e di se çfarë duhet të bëjë në vend të goditjes. Ai ka nevojë për udhëzime të qarta dhe pozitive.
Cili është reagimi i duhur?
Kur fëmija godet, mos e qortoni me zemërim dhe as mos e shpërfillni. Në vend të kësaj, ndërpriteni kontaktin fizik me butësi, shikojeni në sy dhe thuani:
“Duart janë për përqafime.”
“Ne nuk godasim, duart janë për t’u mbajtur.”
“Në këtë shtëpi, ne përdorim fjalët, jo duart.”
Ky formulim i drejtpërdrejtë i jep fëmijës një alternativë të pranueshme dhe i tregon qartë se çfarë pritet prej tij. Qartësia dhe konsistenca janë çelës.
Nëse fëmija vazhdon të godasë, lëvizni larg përkohësisht, pa dramë. “Largimi tregon se sjellja e papranueshme sjell humbje të kontaktit, jo vëmendje të vazhdueshme,” shpjegon Bouchard.
Kufij të qartë dhe dashuri e palëkundur
Vendosja e kufijve nuk bie ndesh me dashurinë prindërore. Në të kundërt, është mënyra më e shëndetshme për të ndihmuar fëmijën të zhvillojë vetëkontrollin dhe ndërgjegjësimin për ndjenjat e të tjerëve. Shumë studime, përfshirë një publikim të fundit në Journal of Child Psychology and Psychiatry (2023), e theksojnë rëndësinë e një disipline të qetë dhe pozitive në zhvillimin emocional të fëmijëve.
Prindërimi nuk është vetëm ndjeshmëri, por edhe vendosmëri. Mos lejoni që ndjenja e fajit t’ju pengojë të vendosni rregulla. Kur i mësoni fëmijës të mos godasë, nuk po e kufizoni lirinë e tij – po i mësoni respektin, ndjeshmërinë dhe kontrollin ndaj vetvetes.
Fjalët që i japin drejtim zemrës së një fëmije
Në fund, përmbajtja emocionale e çdo ndërveprimi mbetet e paharruar. Kur përballeni me një situatë të tillë, kujtohuni se çdo fjalë që thoni është një gur në themelin e karakterit të fëmijës suaj. Dhe është detyra jonë si prindër të ndihmojmë që ky karakter të rritet me drejtësi, butësi dhe dinjitet.
