Ndryshe nga fëmijët e vegjël, adoleshentët i vënë shpesh në pikëpyetje dhe i sfidojnë prindërit. Dhe kjo është pjesë normale e zhvillimit të tyre. Ne duam që ata të bëhen të pavarur në vendimmarrje dhe të mësojnë të mendojnë në mënyrë të pavarur.
Megjithatë, ndonjëherë ata kundërshtojnë çdo kufizim që u vendoset dhe i shpërfillin hapur rregullat dhe kufijtë. Ka shumë arsye pse mund ta bëjnë këtë, si:
- dëshira për të shfaqur pavarësinë;
- përpjekja për të gjetur identitetin e tyre;
- zhgënjimi për diçka tjetër në jetën e tyre;
- dëshira për të pasur kontroll;
- dëshira për të parë se deri ku mund t’i shtyjnë kufijtë.
Kur keni një adoleshent që kundërshton vazhdimisht, është e lehtë të bini në një model ku çdo situatë kthehet në një betejë vullnetesh. Por ndonjëherë është më mirë, si për marrëdhënien me fëmijën, ashtu edhe për qetësinë tuaj, ta lini një çështje të kalojë. Jo çdo betejë ia vlen të luftohet.
Mbani parasysh se pjesa më e madhe e trazirave të adoleshencës është e përkohshme dhe shpesh zbutet me kalimin drejt moshës madhore. Ndonjëherë, edhe mosreagimi mund të jetë më efektiv sesa përfshirja në konflikt. Për më tepër, gjatë këtyre viteve adoleshenti ka nevojë të zhvillojë qëndrueshmërinë dhe aftësinë për t’u përballur me pasojat e zgjedhjeve të veta.
Sigurisht, si prind, çështjet që lidhen me sigurinë dhe mirëqenien e përgjithshme nuk janë të negociueshme. Por ka disa beteja që prindërit e adoleshentëve nuk kanë nevojë t’i zhvillojnë.
10 beteja që duhet të ndaloni së zhvilluari me adoleshentin
1. Pamja e tij ose e saj
Është normale që adoleshentët të duan të eksperimentojnë me pamjen e tyre, veçanërisht nëse kjo mund t’i bezdisë prindërit. Këto eksperimente mund të jenë një mënyrë për të provuar ide të reja dhe për të riformuar identitetin e tyre, ose thjesht një mënyrë për të provokuar një reagim nga të rriturit.
Para se të reagoni, ndaloni dhe mendoni: Pse nuk më pëlqen kjo pamje e re? A është sepse është ndryshe nga ajo që do të zgjidhnit ju? A shqetësoheni për atë që do të mendojnë apo thonë të tjerët? Apo ekziston një arsye reale për të kundërshtuar?
Adoleshentët shpesh bëjnë zgjedhje që ne mund t’i konsiderojmë “të çuditshme”, por disa prej tyre thjesht nuk ia vlejnë një debat. Mendoni edhe nga këndvështrimi i tyre. Kur jemi tepër kritikë ndaj pamjes së tyre, ata mund të dëgjojnë një mesazh shumë më të dhimbshëm: “Nuk më pëlqen personi që je.”
2. Flokët
Adoleshenti mund të ndryshojë gjatësinë apo stilin e flokëve. Kritikimi i zgjedhjeve të tij ka të ngjarë vetëm ta bëjë atë të këmbëngulë edhe më shumë. Mund të shqetësoheni se një stil i caktuar mund t’i ndikojë mundësitë për të gjetur punë në të ardhmen, dhe kjo mund të jetë e vërtetë. Por ndoshta kjo është një mësim që ai duhet ta mësojë vetë.
Disa fëmijë i ndryshojnë flokët sepse e shohin këtë si një mënyrë për të shprehur veten, ndërsa të tjerë ndihen sikur kjo u jep një ndjenjë kontrolli në një botë ku shumë gjëra u duken jashtë kontrollit. Pyeteni gjithmonë adoleshentin pse, përpara se të përgjigjeni. Përgjigjja mund t’ju befasojë.
3. Zgjedhjet e veshjes
Adoleshenti juaj mund të zgjedhë të vishet si bashkëmoshatarët e tij ose të ndjekë një stil krejt tjetër. Mund të ndani mendimin tuaj dhe të refuzoni të blini veshje që nuk i miratoni, por përpjekja për të kontrolluar plotësisht mënyrën se si vishet një adoleshent shpesh është e kotë dhe mund ta shtyjë atë të veprojë fshehurazi.
Nëse ka paratë e veta, mund të blejë atë që dëshiron ose të marrë hua rroba nga një mik. Nëse dëshiron të veshë çorape që nuk përputhen, nuk ka nevojë të reagoni. Nëse del në dimër me pantallona të shkurtra dhe pa pallto, ai vetë do ta përjetojë pasojën nëse ka ftohtë.
Dhe mos harroni: është adoleshent. Stili që pëlqente dje mund të mos jetë më i njëjti nesër.
4. Piercing-et
Nëse dëshiron të bëjë një shpim të dytë ose të tretë në vesh, nuk është e nevojshme të krijoni një konflikt. Mund të konsideroni edhe ta shoqëroni vetë, në mënyrë që të siguroheni se procedura kryhet në mënyrë profesionale dhe të minimizohet rreziku i infeksionit.
Për piercing-e të tjera mund të keni arsye të vlefshme për të kundërshtuar. Shpjegojani shqetësimet tuaja shëndetësore, por mbani parasysh se shprehja e thjeshtë e mosmiratimit, pa shpjeguar arsyen, mund ta forcojë edhe më shumë vendosmërinë e adoleshentit.
Në fund, edhe nëse nuk ju pëlqen zgjedhja e tij, kompromiset në çështje të tilla mund të ndihmojnë shumë në forcimin e marrëdhënies.
5. Miqtë e tij
Ndonjëherë mund ta kuptoni menjëherë se një mik i ri i adoleshentit tuaj mund të sjellë probleme dhe t’ju frikësojë për drejtimin që mund të marrë fëmija juaj. Megjithatë, mendohuni mirë përpara se ta ndaloni këtë miqësi ose edhe përpara se t’i shprehni dyshimet tuaja.
Një nga mënyrat më të shpejta për ta bërë një adoleshent të dëshirojë diçka është t’i thoni se nuk mund ta bëjë.
Në vend të një konflikti, mund ta inkurajoni fëmijën të vendosë kufij të shëndetshëm, të flisni për vlerat dhe ta dëgjoni. Njerëzit, me kalimin e kohës, tregojnë se kush janë. Jepini adoleshentit mundësinë ta kuptojë vetë se çfarë lloj personi është ky “mik”.
6. Dhoma e çrregullt
Sigurisht, ekzistojnë kufij për atë se sa rrëmujë është e pranueshme, por shumica e dhomave të adoleshentëve kanë njëfarë kaosi.
Vendosni rregullat që kanë rëndësi, për shembull që ushqimi të mos mbahet në dhomë. Mund t’i ofroni edhe ndihmë për organizimin e gjërave, pasi disa fëmijë kanë vështirësi me aftësitë e funksioneve ekzekutive dhe mund ta vlerësojnë ndihmën.
Por nëse gjendja e dhomës po krijon vazhdimisht tension, ndonjëherë zgjidhja më e thjeshtë është: mbylleni derën. Shumë adoleshentë i lënë peshqirët përtokë. Një ditë, ndoshta, do ta kuptojnë vetë rëndësinë e ngritjes së tyre.
7. Çfarë hanë
Po, ju mund të kontrolloni ushqimin në shtëpi, por adoleshentët hanë shpesh jashtë shtëpisë.
Është gjithmonë ide e mirë të flisni për ushqyerjen e shëndetshme dhe të siguroheni që në shtëpi të ketë ushqime të shëndetshme. Por konfliktet e vazhdueshme për zgjedhjet e tyre ushqimore, në rastin më të mirë mund t’i irritojnë dhe, në rastin më të keq, mund të kontribuojnë në shfaqjen ose përkeqësimin e një çrregullimi të të ushqyerit.
8. Sjellja “e pasjellshme”
Adoleshentët, gjatë gjithë historisë, kanë shfaqur sjellje që disa njerëz i konsiderojnë të pasjellshme ose mungesë respekti: një ton të caktuar zëri, refuzim për të folur, mbyllje në vetvete, kalim të tepërt të kohës në telefon ose shmangie të kontaktit me sy.
Megjithatë, ndonjëherë pritshmëritë që vendosim ndaj adoleshentëve janë jorealiste. Edhe ankesat e vazhdueshme të të rriturve për sjelljen e tyre mund të perceptohen si të pasjellshme.
Mund të ketë raste kur duhet të kërkoni që adoleshenti të bashkëpunojë dhe të sillet me mirësjellje, por adoleshentët nuk mund të jenë “në rregull” gjatë gjithë kohës. Është në rregull që ndonjëherë të mos reagoni ndaj sjelljeve antisociale. Të gjithë kemi ditë të vështira kur emocionet na mposhtin.
Prindërit inkurajohen të jenë kureshtarë, jo të zemëruar. Shpesh ekzistojnë arsye pas një sjelljeje që edhe vetë adoleshenti mund të mos i kuptojë ende. Mund të ketë pasur një konflikt me një mik, të jetë bullizuar, të jetë ndier në siklet ose të jetë trajtuar keq nga një i rritur.
Mund të jetë duke përpunuar këto përvoja dhe as të mos e kuptojë se si po i shfaq emocionet ndaj jush. Kjo nuk do të thotë se duhet të toleroni çdo sjellje, por mund t’i jepni pak hapësirë dhe t’i qaseni situatës me dhembshuri në vend të agresivitetit.
9. Të fjeturit deri vonë
Hulumtimet kanë treguar se adoleshentët kanë nevojë për më shumë gjumë sesa fëmijët më të vegjël dhe se ritmi i tyre cirkadian e bën më të vështirë fjetjen herët, në mënyrë që të marrin gjumin e nevojshëm dhe të zgjohen në kohë për shkollë.
“Rikuperimi” i gjumit gjatë fundjavës është një dukuri reale. Kur nuk ka detyrime të rëndësishme, lejimi i adoleshentit të flejë më gjatë në mëngjeset e fundjavës mund të ndihmojë shëndetin e tij fizik dhe mendor, veçanërisht nëse gjatë javës qëndron zgjuar deri vonë duke bërë detyrat e shkollës.
10. Aspiratat për karrierën
Adoleshentët po mësojnë shumë për veten dhe për botën. Ata ekspozohen ndaj një numri të madh mundësish profesionale, shumë prej të cilave nuk ekzistonin kur ata ishin të vegjël. Është normale që të eksplorojnë mundësi që u duken interesante.
Ju mund të mendoni se një profesion i caktuar nuk është i përshtatshëm për fëmijën tuaj. Për shembull, mund të mendoni se nuk mund të bëhet kirurg nëse nuk duron dot të shohë gjak, ose këngëtar nëse nuk ka aftësi të mira vokale. Por ka shumë gjasa që ai vetë të arrijë në këtë përfundim.
Si prind, mund të jetë e vështirë të mos e shtyni fëmijën drejt një rruge që ju mendoni se do të ishte perfekte për të. Por nëse ai nuk e ndan të njëjtin qëllim, suksesi në atë rrugë mund të jetë i vështirë.
Ruajini betejat për gjërat që kanë rëndësi
Arsyeja më e rëndësishme pse duhet të jemi të kujdesshëm në zgjedhjen e betejave me adoleshentët është se duam që ata të na dëgjojnë kur çështja është vërtet e rëndësishme.
Nëse vazhdimisht konfliktohemi me ta për gjëra të vogla, si do ta dinë kur duhet t’i kushtojnë vëmendje diçkaje serioze? Nuk duam që ata të mbyllin veshët ndaj nesh. Duam që ta dëgjojnë zërin tonë kur përballen me zgjedhje të rëndësishme.
Vitet e adoleshencës janë periudha kur fëmijët fillojnë të formësohen gjithnjë e më shumë si të rriturit që do të bëhen. Nëse bëjmë një hap pas dhe vëzhgojmë, në vend që të reagojmë menjëherë, mund të fillojmë të shohim copëza të së ardhmes së tyre. Ne dimë diçka që ata ende nuk e dinë: të rinjtë kanë ende shumë përvoja përpara dhe askush nuk mund ta parashikojë me siguri se ku do t’i çojnë ato përvoja.
Shtyrja e vazhdueshme mund t’i bëjë ata të tërhiqen dhe të zgjedhin një rrugë që ndoshta nuk do ta kishin zgjedhur ndryshe. Prandaj, zgjidhini me mençuri betejat tuaja.
Artikull nga: Kimberly Yavorsky
Prinderimi.com
