Kompleksi i nënës-Llojet e tij dhe manifestimet
Në varësi të përvojave që keni pasur me nënën tuaj, ose mungesës së saj, në psikikën tuaj mund të krijohet një kompleks pozitiv ose negativ i nënës. Një kompleks është një grumbull i pavetëdijshëm pritshmërish, bindjesh dhe emocionesh të lidhura me një temë të caktuar.
Zakonisht përdor shprehjen “imazh në psikikë” për t’iu referuar komplekseve. Por për këtë temë mendoj se ia vlen të shpjegojmë më thellë konceptin e kompleksit, pasi çdo njeri ka pasur një nënë në një moment të jetës dhe çdo njeri ka një kompleks të lidhur me nënën.
Kompleksi është një fenomen i pavetëdijshëm që aktivizohet kur përballemi me çështjen me të cilën ai lidhet.
Për shkak të natyrës së pavetëdijes, është mjaft e vështirë të përcaktohen me saktësi detajet e kompleksit të një personi, sepse ai gjendet në thelb jashtë vetëdijes së tij. Prandaj, kemi prirjen t’i harrojmë komplekset tona edhe pasi i kemi njohur dhe kuptuar.
Ja disa shembuj të një kompleksi negativ të nënës:
- Kujtime të forta vuajtjeje të lidhura me nënën
- Ndjenja neglizhence të lidhura me nënën
- Mungesë lidhjeje mes jush dhe nënës suaj
Kompleksi juaj i nënës formohet nga përvojat me nënën, ose nga mungesa e saj. Duhet pasur parasysh se çdo fëmijë në një familje mund të zhvillojë një kompleks krejtësisht të ndryshëm ndaj nënës. Për shembull, një fëmijë më i madh mund të ndihet i neglizhuar kur nëna ushqen me gji fëmijën e porsalindur. Megjithatë, fëmija më i madh mund të ndihet disi i sigurt duke e ditur se nëna është e aftë të japë kujdes dhe përkujdesje, edhe pse ai vetë nuk po përfiton drejtpërdrejt prej tyre.
Është gjithashtu e rëndësishme të merret parasysh temperamenti i fëmijës. Për shembull, një fëmijë që natyrshëm është më neurotik mund të zhvillojë më lehtë një kompleks negativ ndaj nënës, sepse është i predispozuar ndaj emocioneve negative.
Neuroticizmi është një tipar personaliteti që lidhet me prirjen më të madhe ndaj stresit, emocioneve negative dhe perceptimeve pesimiste. Ai mund të shfaqet përmes izolimit ose sjelljeve problematike. Shenjat e një kompleksi pozitiv të nënës
Disa shembuj janë:
- E perceptoni botën si një vend mikpritës.
- Keni pritshmëri të shëndetshme se gjërat mund të shkojnë sipas dëshirave tuaja.
- Keni një perceptim të jetës që ju lejon t’i përjetoni gjërat me më shumë lehtësi.
Çfarë përcjell një nënë e lënduar?
Edhe pse një nënë mund t’i shkaktojë një fëmije plagë të brendshme, kjo nuk ndodh gjithmonë drejtpërdrejt. Nëse një nënë mbart plagët e veta, ajo mund t’ia përcjellë ato në mënyrë të pavetëdijshme fëmijës. Kjo mund të krijojë edhe bindje të fshehta, të cilat e bëjnë fëmijën të besojë se bota duhet përballuar me kujdes ose, në raste më të rënda, me frikë.
Duhet kuptuar se të gjithë përjetojnë një formë lëndimi të brendshëm nga të dy prindërit. Kjo është pjesë e zhvillimit. Thellësia e këtyre plagëve varet nga përvojat dhe temperamenti i individit.
Nëna e munguar
Ndonjëherë një fëmijë mbetet të përkujdeset vetë për nevojat e tij emocionale dhe fizike. Kjo mund të ndodhë sepse nëna është fizikisht e sëmurë, e detyruar të qëndrojë në shtrat, po përballet me depresion pas lindjes ose për shkak të faktorëve të tjerë që krijojnë një distancë emocionale mes saj dhe fëmijës.
Për t’u përballur me këtë, fëmija mund të kthehet nga bota e tij e brendshme, duke u tërhequr në të për të kompensuar mungesën e kujdesit amësor. Fëmija mëson të luajë vetëm dhe të flasë me veten për të kompensuar kujdesin e pamjaftueshëm. Megjithatë, kjo mund të krijojë me kalimin e kohës pakënaqësi ndaj nënës dhe ta bëjë fëmijën të rritet duke i parë marrëdhëniet si të panevojshme ose të vështira për t’u kuptuar.
Kjo mënyrë e vetëqetësimit mund të lidhet më vonë me:
- Çrregullime të të ushqyerit
- Varësi të ndryshme
- Stil shmangës të lidhjes emocionale
Si ndikon kompleksi i nënës së munguar në marrëdhëniet e të rriturit?
Një person që mbart një kompleks të “nënës së munguar” mund të besojë se nuk mund t’u besojë të tjerëve për t’ia plotësuar nevojat. Duke qenë se kjo bindje është e pavetëdijshme, personi mund të supozojë se edhe partneri do të sillet njësoj. Për këtë arsye, mund të përpiqet shumë në marrëdhënie, duke besuar se kjo është mënyra për ta mbajtur dikë pranë.
Me fjalë të tjera, mund të bëheni tepër i përshtatshëm ndaj dëshirave të partnerit për ta mbajtur atë të kënaqur. Në disa raste, personi mund t’i shmangë tërësisht marrëdhëniet dhe të përballet me frikën e tyre përmes ushqimit ose varësive të tjera.
Nëna naive
Ka raste kur një grua është thjesht shumë e re kur bëhet nënë. Ajo mund të mos e njohë ende mirë veten dhe të jetë ende naive ndaj botës ose ndaj kërkesave që sjell rritja e një fëmije. Një grua shumë e re mund të mos ketë mësuar ende as të shprehë dhe mbrojë nevojat e veta.
Kështu, ajo jo vetëm që mund të ketë vështirësi në përmbushjen e nevojave të foshnjës, por mund të mos ketë mësuar ende as si t’i përmbushë nevojat e veta. Kjo mund ta bëjë një nënë të re të ndihet sikur po “gllabërohet” nga fëmija i saj. Në raste të rënda, kërkesat e fëmijës mund të aktivizojnë emocione armiqësore tek nëna, duke kontribuar në situata të rrezikshme si sindroma e foshnjës së tundur.
Si ndikon kompleksi i nënës naive në marrëdhëniet e të rriturit?
Nëse shprehja e nevojave tuaja është pritur me armiqësi nga nëna, mund të zhvilloni një bindje të pavetëdijshme: “Nuk është e sigurt të kem nevoja.” Kjo mund ta bëjë fëmijën të besojë se bota e tij e brendshme nuk është një vend i sigurt, duke e larguar edhe më shumë nga vetja.
Pamundësia për t’u mbështetur te burimet e veta të brendshme mund ta bëjë më të vështirë vetëqetësimin në mënyrë të shëndetshme dhe ta bëjë personin më të prirur për ta sulmuar veten.
Kjo mund të shfaqet si:
- Vetësabotim
- Vetëkritikë dhe bisedë negative e vazhdueshme me veten
- Mungesë kujdesi ndaj vetes
- Shpërfillje e nevojave personale
“Nuk kam nevojë për asgjë dhe nuk kam nevojë për askënd.” Nuk është e pazakontë që njerëzit me një kompleks negativ ndaj nënës të kenë edhe pak kujtime nga fëmijëria e hershme, veçanërisht nëse kanë përjetuar mungesë të madhe të mbështetjes emocionale.
Nëna që pushton hapësirën e fëmijës
Një nënë që “pushton” hapësirën e fëmijës mund të jetë veçanërisht kontrolluese dhe të ndërhyjë fuqishëm në jetën e tij. Kur fëmija rritet, mund të zhvillojë frikë nga afërsia emocionale dhe të ndihet i detyruar të largohet ose të sulmojë këdo që i afrohet shumë emocionalisht apo psikologjikisht.
Nëna kritikuese
Një nënë që e kritikon vazhdimisht fëmijën mund ta mësojë atë të urrejë veten bazuar në cilësitë që i nënshtrohen vazhdimisht gjykimit. Kjo mund ta bëjë personin të ndihet vazhdimisht i mbytur nga mendimet, për shkak të një zëri të brendshëm që i përsërit se çfarë duhet të ishte, të bënte apo të ndiente.
Pjesa më e vështirë është se këto komplekse mund t’i aktivizojmë edhe në marrëdhëniet me të tjerët. Nëse keni një kompleks të nënës kritikuese, mund të tërhiqeni në mënyrë të pavetëdijshme drejt njerëzve kritikues ose, pa e kuptuar, të provokoni të tjerët në mënyra që rikrijojnë përvojat tuaja me një “nënë kritikuese”.
Ndonjëherë mund të merrni edhe vetë rolin e këtij kompleksi dhe ta përdorni ndaj njerëzve të tjerë. Pikërisht për këtë arsye, puna me plagët e fëmijës së brendshëm dhe rishikimi i bindjeve të fshehta mund të jetë i rëndësishëm.
Kompleksi i nënës: djali përballë vajzës
Një vajzë mund t’i përvetësojë më lehtë disa sjellje abuzive të nënës, sepse identifikimi me të mund të jetë më i drejtpërdrejtë. Një djalë mund të ndihet më i distancuar prej saj dhe, për këtë arsye, mund të ketë më shumë gjasa t’i shtypë në vend që t’i përvetësojë këto sjellje.
Në rastin e një kompleksi negativ ndaj babait, situata mund të jetë e kundërt.
Shërimi i kompleksit negativ të nënës
Ekspozimi ndaj një figure femërore pranuese dhe mbështetëse mund ta ndihmojë një person të punojë me një kompleks negativ ndaj nënës. Krijimi i një marrëdhënieje të thellë me dikë që e konsideroni si një figurë amësore mund t’ju ndihmojë ta pranoni më mirë këtë kompleks dhe gradualisht të zbutni pasojat e tij.
Megjithatë, është e rëndësishme të kuptohet se puna me komplekset zakonisht kërkon shumë kohë.
Përballja me dhimbjen për prindin që nuk e patët
Shumë nga simptomat që lidhen me një kompleks negativ ndaj nënës mund të jenë mënyra me të cilat personi kompenson kujdesin dhe përkujdesjen që nuk i ka marrë. Duhet të pranoni se jeni lënduar. Një person me një kompleks negativ prindëror mund të nxitojë të thotë: “Nuk ishte aq keq.” Por kjo mund të jetë një formë mohimi.
Egoja përpiqet t’ju mbrojë nga emocionet e pakëndshme që duhet të përpunoni. Duhet të kuptoni se fakti që dikush bëri më të mirën që mundi nuk do të thotë domosdoshmërisht se ajo që bëri ishte e mjaftueshme. Ju lejohet të vajtoni për prindërimin që e meritonit, por nuk e morët dhe që nuk mund ta merrni më.
Kur ishit fëmijë, nuk kishit kapacitetin emocional dhe mendor për ta kuptuar plotësisht atë që po ndodhte. Prandaj mësuat t’i shtyni emocionet e pakëndshme në pavetëdije. Duke i njohur dhe përpunuar emocionet që lidhen me ato përvoja, si i rritur mund të filloni t’i kuptoni dhe përpunoni më në fund ato plagë të brendshme. Dhe, në këtë mënyrë, të gjeni më shumë paqe me veten.
Kur këto emocione integrohen, mund të keni më shumë energji në dispozicion për jetën tuaj. Mund të ndiheni më i plotë. Deri atëherë, këto energji psikike mund të vazhdojnë të ndikojnë brenda jush, por jashtë vetëdijes dhe kontrollit tuaj. Puna me dhimbjen dhe pikëllimin mund t’ju ndihmojë t’i sillni këto emocione në vetëdije, t’i kuptoni dhe t’i integroni, në mënyrë që ato të mos vazhdojnë të ndikojnë në jetën tuaj në mënyrë të pavetëdijshme.
Artikull nga: InnerShadowWork.com
Përkthim:Prinderimi.com
