Vajzat dhe STEM: Pse besimi në aftësitë e tyre është çelësi për të ardhmen
Karrierat në fushat STEM (shkencë, teknologji, inxhinieri dhe matematikë) po rriten me shpejtësi dhe pritet të vazhdojnë të zgjerohen ndërsa shoqëria bëhet gjithnjë e më teknologjike. Aktualisht, rreth një e katërta e fuqisë punëtore në SHBA, ose rreth 34.9 milionë njerëz, punojnë në profesione të lidhura me STEM. Për më tepër, këto vende pune pritet të rriten me pothuajse 11% deri në vitin 2031.
Megjithatë, pavarësisht këtij zhvillimi dhe një ndarje relativisht të barabartë mes burrave dhe grave në tregun e përgjithshëm të punës (52% burra dhe 48% gra), përfaqësimi i grave në pozicionet STEM mbetet dukshëm më i ulët. Vetëm rreth 18% e grave punojnë në këto fusha.
Sipas studiuesve nga organizata jofitimprurëse Ruling Our eXperiences (ROX), kjo pabarazi mund të lidhet me mënyrën se si vajzat që në moshë të hershme e shohin veten dhe aftësitë e tyre në lidhje me shkencën dhe teknologjinë.
Studimi i fundit i ROX, i quajtur “The Girls’ Index”, analizoi përvojat, sjelljet dhe aspiratat e vajzave. Rezultatet tregojnë një shqetësim të rëndësishëm: edhe pse interesi i vajzave për STEM po rritet, besimi i tyre në aftësitë personale po bie.
Vetëm 59% e vajzave mendojnë se janë të afta në matematikë dhe shkencë, krahasuar me 73% në vitin 2017. Gjithashtu, 58% e vajzave në shkollë të mesme besojnë se nuk janë mjaftueshëm të zgjuara për të ndjekur profesionin e ëndrrave të tyre, një rritje nga 46% në vitin 2017.
“Ky nuk është një problem i aftësive,” shpjegon Lisa Hinkelman, themeluese dhe drejtuese e ROX. “Është çështje e perceptimit dhe vetëbesimit. Vajzat po përvetësojnë mesazhe nga shoqëria, media dhe madje edhe nga të rritur me qëllime të mira, të cilat në mënyrë të vazhdueshme dobësojnë besimin e tyre në aftësitë STEM.” Ajo thekson se shumë vajza përballen me presione sociale dhe stereotipe rreth roleve që “duhet” të kenë. Rreth 89% e tyre raportojnë presion për t’iu përshtatur roleve dhe pritshmërive të caktuara.
Pse ka rëndësi mungesa e vetëbesimit në STEM?
Sipas Hinkelman, mungesa e modeleve femërore në këto fusha dhe stereotipet rreth asaj se “kush i përket” STEM-it ndikojnë shumë te vajzat. Edhe kur vajzat arrijnë rezultate të larta në matematikë dhe shkencë, ato shpesh nuk inkurajohen ta shohin veten si lidere të ardhshme në këto fusha.
Problemi nuk është mungesa e interesit, por hendeku mes interesit dhe besimit: vajzat duan të eksplorojnë STEM, por gjithnjë e më shumë dyshojnë nëse janë të afta për sukses. Kjo nuk është vetëm çështje personale për një vajzë. Është një humbje për të gjithë shoqërinë, sepse mund të humbasim një brez të tërë mendjesh krijuese dhe zgjidhësish problemesh vetëm sepse nuk besojnë mjaftueshëm në veten e tyre.
Pse vajzat kanë nevojë të jenë pjesë e STEM?
Sipas Tara Chklovski, ish-inxhiniere e hapësirës ajrore dhe themeluese e një organizate globale për edukimin në teknologji dhe inteligjencë artificiale, karrierat STEM u japin vajzave më shumë pavarësi ekonomike, fuqi dhe ndikim në familje, komunitet dhe shoqëri.
Profesionet teknologjike shpesh ofrojnë stabilitet më të madh financiar. Për më tepër, shumë nga mjetet dhe sistemet që përdorim çdo ditë janë krijuar përmes STEM-it. Prandaj, është e rëndësishme që gratë të kenë zë të barabartë në krijimin e teknologjive që ndikojnë jetën e të gjithëve.
Aktivitetet STEM që në fëmijëri ndihmojnë në zhvillimin e:
- besimit në vete;
- aftësive për zgjidhjen e problemeve;
- bashkëpunimit;
- mendimit kritik;
- këmbënguljes.
STEM nuk është vetëm matematikë dhe shkencë. Ai është mënyra se si fëmijët mësojnë të kuptojnë botën përreth tyre: si funksionon një makinë, pse ndryshon moti, si ndërtohet një aplikacion apo si zgjidhen problemet e jetës reale.
Çfarë mund të bëjnë prindërit?
Ekspertët theksojnë se ekspozimi i parë ndaj STEM-it fillon në shtëpi.
Prindërit mund ta zhvillojnë këtë mendësi duke:
1. Thyer stereotipet
T’u tregojnë vajzave se shkenca dhe teknologjia nuk janë vetëm për djemtë. Prezantimi me gra të suksesshme në STEM përmes librave, dokumentarëve dhe historive reale mund të krijojë modele frymëzuese.
2. Zhvilluar një mendësi rritjeje
Fëmijët duhet të kuptojnë se aftësitë nuk janë diçka fikse. Ato zhvillohen përmes përpjekjes, praktikës dhe mësimit nga gabimet. Në vend të: “Ti nuk je e mirë në matematikë.”Mund të themi: “Ende nuk e ke mësuar këtë, por mund ta përmirësosh.”
3. Lidhur STEM-in me jetën reale
Vajzat shpesh duan profesione që ndihmojnë njerëzit. Prindërit mund t’u tregojnë se STEM ndikon në mjekësi, mjedis, teknologji dhe zgjidhjen e problemeve globale.
4. Ofruar mundësi praktike
Eksperimentet në shtëpi, programimi, ndërtimi i projekteve, panairet shkencore dhe aktivitetet krijuese ndihmojnë fëmijët të fitojnë siguri.
5. Mbështetur vetëbesimin
Vetëbesimi nuk ndërtohet vetëm duke i thënë një fëmije “mundesh”. Ai ndërtohet duke i dhënë mundësi të provojë, të gabojë dhe të mësojë. Roli i prindit nuk është vetëm ta drejtojë vajzën drejt STEM-it. Është ta ndihmojë atë ta shohë veten si dikë që i përket këtyre fushave, që ka ide të vlefshme dhe që mund të ndikojë në të ardhmen.
Sepse një vajzë që beson në aftësitë e saj nuk ndërton vetëm një karrierë — ajo ndërton mundësi të reja për veten dhe shoqërinë.
Artikull nga: Sherry Gordon
Përkthim: Prinderimi.com
