Higjiena orale te fëmijët shpesh perceptohet thjesht si një çështje estetike, por hulumtimet e fundit kanë nxjerrë në pah një të vërtetë shumë më të thellë: shëndeti i gojës është i lidhur ngushtë me funksionimin e trurit. Nëse fëmija nuk mëson të kujdeset për dhëmbët e tij që në vegjëli, pasojat nuk kufizohen vetëm në karies dhe dhimbje dhëmbësh, por mund të ndikojnë deri në mënyrën se si ai do të mësojë, do të kujtojë dhe do të ndjejë në të ardhmen./prindërimi
Mikrobioma orale dhe lidhja me zorrët dhe trurin
Goja është një botë e tërë më vete, një ekosistem që përmban mbi 700 lloje të ndryshme bakteresh. Këto mikrobe nuk qëndrojnë vetëm në gojë. Ato mund të kalojnë në zorrë, veçanërisht nëse barrierat natyrore si aciditeti i stomakut janë të komprometuara, çka ndodh shpesh tek fëmijët e vegjël. Kjo ndërlidhje është ajo që shkencëtarët sot e quajnë “boshti oral-zorrë”. Në këtë mënyrë, shëndeti i gojës ndikon në mikrobiomën e zorrëve dhe kjo e fundit ndikon drejtpërdrejt në shëndetin e trurit.
“Truri ndikohet nga gjithçka që ndodh në trup dhe goja është një portë e fuqishme.” – Dr. Emily Langford, neurologe pediatrike
Kur mikrobet e dëmshme nga goja kalojnë në zorrë, ato prodhojnë toksina që mund të shkaktojnë inflamacion. Ky inflamacion mund të përçojë sinjale negative drejt trurit, duke ndikuar në funksionin njohës të fëmijëve dhe duke përkeqësuar problemet me të menduarit, fokusin dhe kujtesën.
Çfarë na mëson sëmundja e Parkinsonit për gojën?
Një studim i fundit i King’s College London tregoi se tek pacientët me sëmundjen e Parkinsonit, mikrobet nga goja përhapeshin në zorrë dhe kontribuonin në rënien njohëse. Këto mikrobe, të lidhura ngushtë me higjienën orale të dobët, mund të jenë faktorë të hershëm paralajmërues për dëmtim të trurit. Edhe pse kjo sëmundje prek më së shumti të moshuarit, hulumtimet sugjerojnë se kujdesi që fillon në fëmijëri mund të luajë rol parandalues.
“Mikrobioma e shëndetshme është mburojë për trurin – dhe ajo fillon nga dhëmbët.” – Dr. Nora Michaels, mikrobiologe
Çfarë duhet të dinë prindërit për fëmijët
Për fëmijët, krijimi i zakoneve të thjeshta si larja e dhëmbëve dy herë në ditë, përdorimi i fillit dentar dhe vizitat te dentisti çdo 6 muaj nuk është vetëm çështje disipline. Është mbrojtje ndaj sëmundjeve serioze që lidhen me mendjen, kujtesën dhe ndjenjat. Prindërit duhet të shohin këtë kujdes si pjesë e pandashme e rritjes së një fëmije të shëndetshëm mendërisht dhe emocionalisht.
Rekomandime të thjeshta që mund të bëjnë ndryshim:
- Përdorni furçë dhëmbësh me fije të buta dhe pastë me fluor që nga dalja e dhëmbëve të parë.
- Mësoni fëmijët të lajnë dhëmbët për të paktën 2 minuta.
- Ushqejeni fëmijën me një dietë të pasur me probiotikë natyralë (kosi, kefiri) dhe fibra.
- Shmangni konsumimin e tepruar të sheqernave dhe ushqimeve të përpunuara.
- Reduktoni stresin përmes rutinës, lojës dhe gjumit të rregullt.
Kur harrojmë gojën, harrojmë gjithçka
Në pamje të parë, një dhëmb i parregullt mund të duket si problem i vogël. Por kur mikrobot nga goja fillojnë të ndërhyjnë në sistemin nervor, pasojat mund të jenë të mëdha. Fëmijët që rriten pa një higjienë të mirë orale, rrezikojnë jo vetëm dhëmbët, por edhe kujtesën, përqendrimin dhe madje edhe stabilitetin emocional në të ardhmen.
“Mikrobet nuk kanë nevojë të na sulmojnë për të na dëmtuar – mjafton që ne të harrojmë t’i ndalim ato.” – Prof. Daniel Koch, epidemiolog i shëndetit publik
Higjiena e gojës nuk është luks, as vetëm detyrë e mjekut stomatolog. Është një përgjegjësi prindërore, një investim në të ardhmen mendore dhe emocionale të fëmijës. Kujdesuni për dhëmbët sot, për të mos humbur mendjen nesër.
- Sato, Y. et al. (2023). Oral Microbiota and Gut-Brain Axis: A New Frontier in Parkinson’s Disease Research, King’s College London.
- Zhang, J. et al. (2022). The oral-gut-brain connection and its role in neurodegeneration, Nature Reviews Gastroenterology.
