Ka raste kur një problem është aq i dukshëm sa duket sikur “është në dhomë me ne”, por familja vazhdon të sillet sikur nuk ekziston. Kjo është pikërisht ajo që nënkupton shprehja “elefanti në dhomë”: një çështje e rëndësishme, e pakëndshme ose e dhimbshme që të gjithë e vërejnë, por që shmanget ose lihet pa u diskutuar.
Në familje, “elefanti” mund të jetë një konflikt mes prindërve, vështirësitë në shkollë, bullizmi, ndryshimet në sjelljen e fëmijës, përdorimi i tepërt i telefonit, një humbje familjare, ankthi, presioni nga bashkëmoshatarët apo një shqetësim për të cilin fëmija nuk po flet.
Kur heshtja bëhet pjesë e problemit
Prindërit ndonjëherë shmangin bisedat e vështira sepse mendojnë se po e mbrojnë fëmijën. Në familjet tona, ku respekti për të rriturit, ruajtja e harmonisë familjare dhe mosdiskutimi i çështjeve private shpesh vlerësohen shumë, mund të jetë veçanërisht e vështirë të hapen tema delikate. Por një fëmijë mund ta ndiejë tensionin edhe kur askush nuk flet për të. Ai mund të mendojë: “Nëse prindërit nuk flasin për këtë, ndoshta as unë nuk duhet të flas.”
Akademia Amerikane e Pediatrisë rekomandon komunikim të hapur, të sinqertë dhe të respektueshëm me fëmijët dhe adoleshentët, duke i inkurajuar prindërit të dëgjojnë, të vërejnë emocionet e fëmijës dhe të shmangin ligjëratat ose gjykimin.
Si shfaqet “elefanti në dhomë”?
Mund të ndodhë kur:
- fëmija po dështon në shkollë, por familja flet vetëm për notat;
- ai po izolohet, por të rriturit e quajnë “fazë”;
- fëmija është bërë vazhdimisht nervoz, por askush nuk pyet çfarë po e shqetëson;
- ka konflikt mes prindërve, ndërsa fëmijës i thuhet “mos u përziej”;
- telefoni ose rrjetet sociale po ndikojnë në gjumin, mësimin apo marrëdhëniet e tij, por familja shmang diskutimin;
- fëmija ka bërë një gabim dhe të gjithë përqendrohen vetëm te ndëshkimi, jo te arsyeja dhe pasojat.
Si ta adresojnë prindërit?
1. Filloni me vëzhgimin, jo me akuzën.
Në vend të “Ti ke ndryshuar shumë”, provoni: “Kam vënë re se kohët e fundit je më i heshtur. Si po ndihesh?”
2. Mos e ktheni bisedën në gjyq.
Fëmija duhet të ketë mundësi të flasë pa frikën se çdo rrëfim do të pasohet menjëherë nga qortimi.
3. Dëgjoni para se të jepni këshilla.
Shpesh prindi dëshiron ta zgjidhë problemin menjëherë, ndërsa fëmija fillimisht ka nevojë të ndihet i dëgjuar.
4. Mos kini frikë nga temat e vështira.
Bullizmi, ankthi, presioni i bashkëmoshatarëve, humbja, trupi, interneti apo konfliktet familjare nuk bëhen më pak të rëndësishme vetëm sepse nuk flasim për to. Për çështje të shëndetit mendor, pediatri mund të ndihmojë familjen të vlerësojë nëse nevojitet mbështetje profesionale.
5. Pranoni edhe gabimet tuaja.
Një “Mbase nuk të kam dëgjuar sa duhet” mund të hapë një derë që një ligjëratë e gjatë nuk do ta hapte kurrë. AAP thekson se prindërit mund të ndërtojnë komunikim më të mirë duke qenë të vetëdijshëm edhe për reagimet dhe emocionet e tyre.
Në fund, prindërimi nuk do të thotë të eliminojmë çdo problem nga jeta e fëmijës. Do të thotë t’i tregojmë se asnjë problem nuk është aq i madh sa të mos mund të flitet për të në familje. Kur prindi krijon një hapësirë të sigurt për të vërtetën, “elefanti në dhomë” nuk ka më nevojë të fshihet.
Prinderimi.com
