Viti i ri shkollor nuk është vetëm një ndryshim i klasës, mësuesit dhe orarit. Ai mund të jetë një “buton psikologjik rivendosjeje” — një moment i fuqishëm që prindërit dhe mësuesit mund ta shfrytëzojnë për t’i ndihmuar fëmijët të ndërtojnë zakone më të mira, vetëbesim dhe motivim.
Çdo shtator, fëmijët hyjnë në shkollë duke mbajtur me vete më shumë sesa një çantë. Ata sjellin kujtime nga viti i kaluar: sukseset, zhgënjimet, objektivat e papërfunduara, miqësitë, konfliktet dhe ndoshta edhe bindjen se janë “të mirë” ose “të dobët” në lëndë të caktuara.
Por fillimi i një viti të ri shkollor ofron diçka shumë të rëndësishme: një fillim të ri.
Psikologët e quajnë këtë “Efekti i Fillimit të Ri” (Fresh Start Effect). Hulumtimi i Hengchen Dai, Katherine Milkman dhe Jason Riis ka treguar se njerëzit janë më të motivuar për të ndjekur objektivat e tyre pas momenteve që shënojnë një ndarje kohore, si fillimi i një jave, muaji, viti ose semestri. Këto momente mund të krijojnë një distancë psikologjike nga dështimet e së kaluarës dhe t’i nxisin njerëzit të mendojnë më pozitivisht për të ardhmen e tyre.
Për fëmijët, ditët e para të shkollës mund të bëhen kështu një mundësi e rëndësishme për të thënë: “Këtë vit mund të jetë ndryshe.”
Ky efekt mund të jetë i dobishëm në çdo moshë, por mënyra se si përdoret duhet të përshtatet me zhvillimin e fëmijës. Fëmijët më të vegjël mund të reagojnë mirë ndaj objektivave vizuale, rutinave dhe festimit të arritjeve të vogla. Fëmijët më të rritur dhe adoleshentët mund të marrin më shumë përgjegjësi duke përcaktuar vetë se çfarë duan të përmirësojnë dhe si do ta arrijnë.
Megjithatë, qëllimi nuk duhet të jetë krijimi i presionit. Një fëmije që ka pasur vështirësi në matematikë nuk i duhet thënë: “Duhet të përmirësohesh këtë vit.” Një mesazh më i fuqishëm do të ishte: “Ke një mundësi të re. Çfarë do të doje të bëje ndryshe?”
Si ta shfrytëzojmë valën e parë të motivimit?
1. Zgjidhni një ose dy objektiva.
Në vend të një liste të gjatë “premtimesh”, ndihmojeni fëmijën të zgjedhë një ose dy qëllime konkrete: të lexojë rregullisht, të kryejë detyrat me kohë, të kërkojë ndihmë kur nuk kupton diçka ose të marrë pjesë më shumë në klasë.
2. Kthejini objektivat në veprime.
“Dua të bëhem më i mirë në anglisht” është një objektiv i paqartë. “Do të lexoj 15 minuta pas darkës, katër herë në javë” është një veprim konkret.
3. Krijoni një ritual të “fillimit të ri”.
Prindërit mund ta ndihmojnë fëmijën të organizojë tavolinën e studimit, çantën dhe materialet shkollore, ose të shkruajë tri gjëra që dëshiron të arrijë gjatë vitit.
4. Krijoni fitore të shpejta.
Java e parë nuk duhet të jetë e mbushur vetëm me kërkesa. Arritje të vogla — përfundimi i një libri, organizimi i çantës apo kryerja e detyrave në mënyrë të pavarur — krijojnë ndjenjën: “Unë mund ta bëj këtë.”
5. Përdorni fillime të reja çdo javë.
Motivimi nuk duhet të përfundojë pas shtatorit. Çdo të diel mund të bëhet një “rivendosje javore”: Çfarë shkoi mirë? Çfarë ishte e vështirë? Çfarë do të provoj ndryshe javën tjetër?
Hulumtimet sugjerojnë gjithashtu se edhe pritja e një momenti të ri mund ta rrisë motivimin. Kjo do të thotë se përgatitja për vitin shkollor mund të fillojë para ditës së parë, duke krijuar pritshmëri pozitive dhe objektiva të arritshme.
Mbi të gjitha, fëmijët duhet të mësojnë të ndajnë atë që kanë qenë nga ajo që mund të bëhen. Notat, gabimet apo vështirësitë e vitit të kaluar nuk duhet të përcaktojnë identitetin e tyre këtë vit. Një vit i ri shkollor nuk mund t’i zgjidhë në mënyrë magjike të gjitha vështirësitë. Por ai mund të krijojë një pikënisje të fuqishme.
Sfida është ta kapim atë valë të parë të motivimit dhe ta shndërrojmë në rutina të vogla, marrëdhënie mbështetëse dhe përparim të vazhdueshëm. Një fillim i ri nuk do të thotë që fëmija duhet të bëhet një person krejtësisht tjetër. Do të thotë t’i japim çdo fëmije një arsye për të besuar se përparimi është i mundur.
Prinderimi.com
