Studiuesit kanë bërë një zbulim befasues lidhur me zhvillimin e gjuhës te foshnjat.
Bebet mund të njohin zërat dhe gjuhët e familjarizuara që para se të lindin. Megjithatë, studiuesit theksojnë se ky zbulim nuk do të thotë se bebet po mësojnë realisht një gjuhë gjatë periudhës së shtatzënisë. Kjo është hera e parë që studiuesit kanë përdorur imazheri të trurit të foshnjave për të studiuar mënyrën se si ato përpunojnë gjuhën gjatë shtatzënisë dhe menjëherë pas lindjes.
Siç mund ta dëshmojnë shumë gra shtatzëna, të flasësh me beben ndërsa ajo është ende e sigurt në bark është një nga mënyrat më të bukura dhe qetësuese për të ndier lidhjen mes jush. Prindërit prezantohen me beben, dëgjojnë muzikë së bashku, u flasin për vëllezërit e motrat apo gjyshërit dhe, kur bebja lind, shpesh duket sikur ajo e di tashmë saktësisht se kush jemi.
Ekspertët kanë treguar më herët se të folurit me beben para lindjes mund të ndihmojë në krijimin e lidhjes emocionale. Tani, një studim i ri sugjeron se kjo praktikë mund të ketë edhe përfitime të tjera.
Çfarë zbuluan studiuesit për mënyrën se si bebet përpunojnë gjuhën?
Një studim i publikuar në revistën Nature Communications Biology zbuloi se fetuset mund të dallojnë gjuhë të ndryshme që në barkun e nënës.
Pse është kaq i rëndësishëm ky zbulim?
Sepse sugjeron se pas lindjes bebet mund të njohin zërin e prindërve të tyre — diçka që nuk është vetëm një dëshirë e prindërve, por edhe një realitet i mbështetur shkencërisht — si dhe gjuhën që ata flasin. Dhe jo vetëm gjuhën amtare, por ndoshta edhe gjuhë të huaja.
Studimi kishte një kampion relativisht të vogël, me vetëm 60 pjesëmarrës, të gjithë në javën e 35-të të shtatzënisë. Studiuesit në Montreal u luajtën tregime të shkurtra 39 pjesëmarrësve në gjuhët frënge, gjermane dhe hebraike, ndërsa pjesa tjetër shërbeu si grup kontrolli. Tregimet u dëgjuan deri në lindjen e foshnjave.
Gjatë tri ditëve pas lindjes, shkencëtarët përdorën teknika të imazherisë së trurit për të parë se si reagonin të porsalindurit ndaj këtyre gjuhëve.
Të gjitha foshnjat mund të dallonin frëngjishten, gjuhën e tyre të ekspozimit kryesor. Megjithatë, foshnjat që kishin dëgjuar tregime në hebraisht ose gjermanisht shfaqën gjithashtu aktivitet të trurit që sugjeronte se mund t’i njihnin edhe këto gjuhë.
Kjo është hera e parë që shkencëtarët kanë ekzaminuar drejtpërdrejt trurin për të kuptuar se si të porsalindurit përpunojnë gjuhën. Në të kaluarën, këto përfundime bazoheshin kryesisht në vëzhgimin e reagimeve të foshnjave, si kthimi i kokës drejt prindit ose ndryshimet e ritmit të zemrës kur dëgjonin një zë të njohur.
Çfarë do të thotë — dhe çfarë nuk do të thotë — ky zbulim për fëmijët?
Autorja kryesore e studimit, Anne Gallagher, theksoi për Scientific American se nuk mund të thuhet se foshnjat “mësojnë” një gjuhë gjatë shtatzënisë. Ajo që mund të ndodhë është se gjuhët e ndryshme mund të ndikojnë në zhvillimin e trurit të të porsalindurit ose të lënë një lloj gjurme në të.
Për prindërit që tashmë ndiejnë presion për t’u dhënë fëmijëve edukimin dhe fillimin më të mirë të mundshëm në jetë, ky studim nuk duhet të shndërrohet në një tjetër detyrë në listën e zhvillimit të fëmijës. Siç shpjegon Gallagher, një i porsalindur mund të njohë tingujt e një gjuhe tjetër, por kjo nuk do të thotë se do ta kuptojë atë ose se do ta mësojë më herët sesa një fëmijë që nuk është ekspozuar ndaj saj.
Pra, sipas asaj që shkencëtarët dinë aktualisht, foshnjat që dëgjojnë muzikë, tregime ose biseda në një gjuhë tjetër nuk kanë domosdoshmërisht një avantazh të madh kur më vonë fillojnë të mësojnë një gjuhë të dytë.
Megjithatë, ky hulumtim mund të ketë një rëndësi të madhe për shkencën. Ai i ndihmon studiuesit të kuptojnë më mirë se si zhvillohet gjuha te fëmijët, gjë që në të ardhmen mund të ndihmojë në identifikimin dhe trajtimin më të hershëm të vështirësive në të folur dhe në zhvillimin gjuhësor.
Në fund, mesazhi për prindërit është i thjeshtë: flisni me beben, lexojini, dhe krijoni një mjedis të pasur me gjuhë — jo për ta bërë atë “më të zgjuar”, por për të krijuar lidhje, komunikim dhe një bazë të shëndetshme për zhvillimin e saj.
Artikull nga: Elisabeth Sherman
Përkthim: Prinderimi.com
