Malet nuk janë vetëm vende për t’u vizituar gjatë pushimeve. Ato mund të bëhen një klasë e hapur, ku fëmijët mësojnë për natyrën, këmbënguljen, përgjegjësinë dhe botën përreth tyre.
Më 11 Gusht në Japoni shënohet Dita e Maleve, e cila synon të rrisë ndërgjegjësimin për rëndësinë e ekosistemeve malore. Malet sigurojnë ujë të ëmbël, strehojnë biodiversitet të pasur dhe mbështesin jetesën e miliona njerëzve.
Për Kosovën, kjo temë është veçanërisht e afërt. Rreth 63% e territorit të vendit përbëhet nga zona malore, ndërsa Bjeshkët e Nemuna, Malet e Sharrit, Rugova, Brezovica, Bjeshkët e Deçanit dhe zona të tjera përbëjnë një pasuri të jashtëzakonshme natyrore.
Vera, një mundësi për të njohur malet
Gjatë verës, temperaturat më të favorshme dhe ditët më të gjata krijojnë mundësi të mira për familjet që duan të eksplorojnë shtigjet malore. Rugova dhe Bjeshkët e Nemuna, për shembull, ofrojnë peizazhe, liqene malore dhe shtigje për ecje, ndërsa Brezovica, Prevalla dhe Brodi janë ndër destinacionet e njohura të Sharrit.
Mund të vizitohen edhe zona si Liqenet e Liqenatit, Gryka e Rugovës, Gjeravica dhe Hajla, gjithmonë duke zgjedhur shtigje që i përshtaten moshës dhe përvojës së fëmijëve.
Por një ecje me fëmijët nuk duhet të jetë garë për të arritur majën. Qëllimi është përvoja: të vëzhgojnë një bimë, të dëgjojnë zogjtë, të dallojnë një burim uji, të mësojnë si të orientohen dhe të kuptojnë pse nuk duhet të lënë mbeturina pas.
Çfarë fitojnë fëmijët?
Koha në natyrë u jep fëmijëve mundësi për aktivitet fizik dhe eksplorim. Një rishikim sistematik mbi kohën e kaluar jashtë te fëmijët gjeti lidhje pozitive me aktivitetin fizik dhe disa tregues të shëndetit fizik, ndërsa një tjetër rishikim mbi kontaktin me natyrën te fëmijët dhe adoleshentët gjeti prova që sugjerojnë përfitime për mirëqenien mendore, ndonëse autorët theksojnë se nevojiten studime më të forta për të konfirmuar disa prej këtyre lidhjeve.
Ecja malore mund të zhvillojë gjithashtu durimin dhe ndjenjën e arritjes. Një fëmijë që lodhet gjatë rrugës, por arrin në destinacion, mëson përmes përvojës se qëllimet kërkojnë përpjekje dhe këmbëngulje.
Si ta bëjmë një ecje të vlefshme?
Prindërit mund ta kthejnë një shëtitje në një aventurë edukative:
- Lërini fëmijët të vëzhgojnë dhe të bëjnë pyetje.
- Mësojuni të mos dëmtojnë bimët dhe kafshët.
- Mos lini mbeturina në natyrë.
- Zgjidhni shtigje sipas moshës dhe aftësive të fëmijës.
- Merrni ujë, ushqim, veshje të përshtatshme dhe mjete bazë.
- Për ecje më të gjata ose terrene të panjohura, zgjidhni udhërrëfyes ose organizime të sigurta.
- Kontrolloni motin dhe kushtet e shtegut para nisjes.
Më e rëndësishmja, mos ua transmetoni fëmijëve idenë se mali është vetëm një sfidë fizike. Mali është edhe një mësim për respektin ndaj krijimit, natyrës dhe jetës.
Në Kosovë kemi një pasuri që nuk ka nevojë të kërkohet larg. Ndonjëherë, një fundjavë në Rugovë, Sharr apo Bjeshkët e Nemuna mund t’i japë fëmijës më shumë mundësi për të pyetur, zbuluar dhe mësuar sesa një ditë tjetër brenda katër mureve. Sepse disa nga mësimet më të bukura të fëmijërisë nuk shkruhen në fletore. Ato ecen nëpër shtigje, dëgjohen në heshtjen e maleve dhe mbahen mend për shumë gjatë.
Prinderimi.com
