Barkqitja është jashtëqitje e hollë ujore, e cila paraqitet tri apo më tepër herë brenda 24 orëve.
Kush është burim i barkqitjes?
Barkqitja shkaktohet nga mikrobet, të cilat përpihen, sidomos mikrobet nga jashtëqitjet (nevoja e madhe). Kjo më së shpeshti ndodh kur kryhet nevoja e madhe në vende të rrezikshme, nga kujdesi i ulët higjienik ose mungesa e ujit të pijshëm të pastër, ose kur fëmijët nuk ushqehen me qumësht të gjirit. Foshnjat, të cilat ushqehen me qumësht të gjirit rrallë sëmuren nga diarreja.
Çfarë duhet bërë kur fëmija ka barkqitje?
Duhet t’i keni parasysh këto 3 rregulla:
1. T’i jepni fëmijës të pijë lëngje plotësuese sa më shpesh dhe sa më shumë.
2. Të vazhdoni ta ushqeni fëmijën sa më shpesh dhe sa më shumë.
3. Të dini se kur duhet ta dërgoni fëmijën te mjeku.
Pse duhet dhënë lëngje plotësuese?
Pjesa më e madhe e trupit të njeriut përbëhet nga uji dhe kripërat. Kur fëmija ka barkqitje ose vjelIje, do të thotë se ai humb ujë dhe kripëra më shumë se zakonisht dhe kjo gjendje quhet dehidrim (humbje e lëngjeve të trupit).
Prandaj, për t’u rehidruar (kthyer lëngjet) fëmijës duhet dhënë:
• qumësht të gjirit pa ndërprerje sa më shpesh dhe sa më gjatë;
• lëngje të ORS-së ushqime të lëngshme, si: supë, ujë orizi, kos apo ujë të pastër.
Çka është ORS-ja?
ORS-ja është kombinim special në formë të pluhurit, e cila kur të përzihet me ujë ndihmon për të zëvendësuar sasinë e lëngjeve të humbura gjatë barkqitjeve (tretje orale rehidruese).
Nëse fëmija ka barkqitje, kërkoni ndihmë nga mjeku për të marrë qeset e ORS-së që jepen falas.
Qeset e ORS-së duhet të treten saktë, sipas udhëzimeve, me ujë të pastër, të kloruar ose të zier dhe të ftohur.
Mos e përdorni lëngun e ORS-së të përgatitur më shumë se 24 orë.
Pas 24 orëve duhet të përgatitni lëngun tjetër të ORS-së.
Sa lëng të ORS-së duhet dhënë fëmijës?
Fëmijës nën moshën dyvjeçare pas çdo jashtëqitjeje ujore duhet dhënë të pijë 50 – 100 ml (gjysma e gotës së zakonshme ose një filxhan kafeje) lëng të ORS-së me lugë, gotë ose me filxhan.
Nëse fëmija vjell, pritni së paku 10 deri 15 minuta që të qetësohet dhe pastaj vazhdoni t’i jepni të pijë ngadalë.
Fëmijës së moshës dy deri në pesë vjeç, pas çdo jashtëqitjeje duhet dhënë 100 – 200 ml (gjysma apo e tërë gota e zakonshme) lëng të ORS-së me filxhan ose me gotë. Jepni fëmijës të pijë nëse kërkon më shumë.
Pse duhet të vazhdoni ta ushqeni fëmijën sa më shpesh dhe sa më shumë?
Mosdhënia e ushqimit fëmijës që ka barkqitje e keqëson gjendjen shëndetësore të tij prandaj duhet ta ushqeni, sepse ai ka nevojë të jetë i fortë dhe të rritet. Një fëmijë i ushqyer mirë do t’i rezistojë më mirë sëmundjes.
Fëmijën duhet ta dërgoni te mjeku nëse:
- nuk është i aftë të pijë apo të
- ushqehet në gji;
- sëmuret më shumë;
- i ngrihet temperatura;
- ka gjak në jashtëqitje;
- ha ose pi pak;
- ka të vjella shumë të shpeshta;
- shpeshtohet barkqitja;
- ka shumë etje.
Si ta parandaloni diarrenë tek fëmija?
• ushqejeni fëmijën me qumësht të gjirit;
• jepni ushqim sa më të pastër dhe menjëhere pas përgatitjes;
• fëmijës jepni qumështin dhe lëngjet tjera me filxhan, gotë ose lugë të pastër e jo me shishe të cilat kanë rënë nga dora (të papastra);
• secili racion i ushqimit duhet të përgatitet në enë të pastër;
• lani duart me sapun para përgatitjes dhe ngrënies së ushqimit, si dhe pas shfrytëzimit të toaletit.
Mbani mend:
• për ta ndaluar barkqitjen mos i jepni barna fëmijës;
• dhënia e ushqimit nuk e pakëson apo ndalon barkqitjen;
• lëngjet e dhëna nuk e ndalojnë apo zvogëlojnë barkqitjen, por parandalojnë tharjen e fëmijës;
• mos e lini fëmijën të uritur;
• kërkoni ndihmë nga mjeku për të marrë qeset e ORS-së.
Fëmija është si një lule. Gjatë barkqitjes, po e le pa ujitur, do të thahet. Lulja ujitet në rrënjë, ndërsa fëmija ujitet nga goja.
