Humbja tragjike e Arlinda Zekajt ka sjellë dhimbje dhe shqetësim në shoqërinë kosovare. Përtej pikëllimit, kjo ngjarje na fton të reflektojmë mbi një çështje thelbësore: sigurinë e prindërve dhe ndikimin e saj të drejtpërdrejtë në mirëqenien e fëmijëve.
Një familje e sigurt nuk është vetëm ajo që siguron ushqim, strehim dhe arsimim. Është një mjedis ku secili anëtar mund të jetojë pa frikë, kërcënime dhe dhunë. Kur siguria e një prindi cenohet, pasojat mund të prekin gjithë familjen, veçanërisht fëmijët.
Si ndikon dhuna në zhvillimin e fëmijëve?
Hulumtimet në psikologjinë e zhvillimit tregojnë se ekspozimi ndaj dhunës familjare mund të ndikojë në shëndetin emocional, përqendrimin, gjumin dhe marrëdhëniet shoqërore të fëmijëve. Edhe kur nuk janë viktima të drejtpërdrejta, fëmijët mund të përjetojnë pasiguri të vazhdueshme duke dëgjuar konflikte, duke parë kërcënime ose duke ndier frikën e prindërve.
Sipas Qendrave Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), përjetimet e pafavorshme gjatë fëmijërisë mund të kenë pasoja afatgjata, ndërsa marrëdhëniet mbështetëse me të rriturit ndihmojnë në zvogëlimin e rrezikut.
Prandaj, mbrojtja e prindit është njëkohësisht investim në zhvillimin e shëndetshëm të fëmijës.
Përgjegjësia nuk duhet t’i mbetet viktimës
Në rastet e dhunës, shoqëria shpesh pyet përse viktima nuk është larguar më herët. Por kjo pyetje shpërfill pengesat reale: frikën, varësinë ekonomike, kërcënimet dhe mungesën e mbështetjes. Përgjegjësia për dhunën i takon autorit të saj. Institucionet kanë detyrimin të vlerësojnë rrezikun, të trajtojnë seriozisht raportimet dhe të sigurojnë masa efektive mbrojtëse.
Në Kosovë, bashkëpunimi ndërmjet Policisë, Qendrave për Punë Sociale, institucioneve shëndetësore, shkollave dhe mekanizmave të drejtësisë është thelbësor për mbrojtjen e familjeve të rrezikuara.
Rasti i Arlindës kërkon përgjigje
Sipas raportimeve për rastin, Arlinda kishte kërkuar ndërhyrje institucionale përpara vdekjes së saj. Është kërkuar shqyrtimi i veprimeve të institucioneve, përfshirë vlerësimin e rrezikut dhe masat mbrojtëse. Përgjegjësitë eventuale mbeten për t’u përcaktuar nga hetimet. Ky rast duhet të nxisë përmirësimin e mekanizmave të parandalimit, reagimit dhe mbrojtjes, pa paragjykuar përfundimet hetimore.
Çfarë mund të bëjmë si shoqëri?
Prindërit, mësuesit dhe komuniteti duhet t’i mësojnë fëmijët se dhuna nuk është mënyrë për të zgjidhur konfliktet. Njëkohësisht, duhet t’u besojmë personave që raportojnë kërcënime, t’i mbështesim dhe të kërkojmë përgjegjshmëri institucionale. Nëse një familje përjeton dhunë, kërkimi i ndihmës profesionale dhe institucionale është thelbësor.
Përveç reagimit pas tragjedive, nevojitet edukim i vazhdueshëm për njohjen e shenjave të dhunës dhe kërkimin e ndihmës në kohë. Shkollat, familjet dhe institucionet duhet të bashkëpunojnë për të krijuar një kulturë ku siguria, respekti dhe dinjiteti njerëzor mbrohen çdo ditë, jo vetëm kur ndodhin ngjarje të rënda në shoqërinë tonë.
Dhuna në familje nuk është çështje private që duhet të zgjidhet vetëm brenda mureve të shtëpisë. Ajo mund të përshkallëzohet dhe të rrezikojë jetën e viktimave, veçanërisht kur kërcënimet përsëriten ose kur personi i dhun
Asnjë prind nuk duhet të jetojë me frikë. Asnjë fëmijë nuk duhet të humbasë ndjenjën e sigurisë. Kujtimi i Arlinda Zekajt le të jetë thirrje për veprim, drejtësi dhe mbrojtje të çdo familjeje në Kosovë. Vetëm përmes ndërgjegjësimit, solidaritetit dhe veprimit të përbashkët mund të ndërtojmë një shoqëri ku çdo prind dhe fëmijë ndihet i mbrojtur.
Prinderimi.com – Për familje të sigurta dhe fëmijëri të mbrojtur.
