Çdo ditë, fëmijët prekin lodra, libra, telefona, doreza dyersh dhe shumë sipërfaqe të tjera. Përmes duarve, mikroorganizmat mund të kalojnë nga një sipërfaqe te tjetra dhe, më pas, në gojë, hundë ose sy. Prandaj, një veprim i thjeshtë si larja e duarve mund të luajë rol të rëndësishëm në mbrojtjen e shëndetit të fëmijëve dhe të gjithë familjes.
Dita Globale e Larjes së Duarve, e shënuar më 15 tetor, synon të rrisë ndërgjegjësimin për rëndësinë e larjes së duarve me sapun dhe ujë të rrjedhshëm. Kjo ditë na kujton se higjiena nuk është vetëm çështje pastërtie, por edhe një mënyrë praktike për të parandaluar përhapjen e shumë sëmundjeve infektive.
Pse është e rëndësishme larja e duarve?
Duart janë ndër rrugët kryesore përmes të cilave mikroorganizmat që shkaktojnë sëmundje mund të përhapen. Larja e duarve me sapun ndihmon në largimin e papastërtive dhe mikroorganizmave, duke ulur rrezikun e infeksioneve që prekin sistemin tretës dhe atë të frymëmarrjes.
Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë dhe UNICEF-it, larja e duarve me sapun është një ndër masat më të rëndësishme dhe më të përballueshme për parandalimin e sëmundjeve. Megjithatë, që ky zakon të jetë efektiv, duhet të kryhet në momentet e duhura dhe në mënyrën e duhur.
Kur duhet t’i lajnë duart fëmijët?
Prindërit mund t’i ndihmojnë fëmijët ta bëjnë larjen e duarve pjesë të rutinës së tyre të përditshme. Momentet më të rëndësishme përfshijnë:
- Para ngrënies dhe para përgatitjes së ushqimit.
- Pas përdorimit të tualetit.
- Pas lojës jashtë ose kontaktit me papastërtitë.
- Pas kollitjes, teshtitjes ose pastrimit të hundës.
- Pas kontaktit me kafshët.
- Kur duart duken të papastra dhe pas kthimit në shtëpi.
Këto momente mund të shërbejnë si pika orientuese për fëmijët, në mënyrë që ata të mos varen gjithmonë nga kujtesa e prindërve.
Si të lahen duart në mënyrë të duhur?
Larja efektive e duarve nuk nënkupton vetëm lagien e tyre me ujë. Fëmijët duhet të mësojnë t’i lagin duart, të përdorin sapun dhe t’i fërkojnë të gjitha sipërfaqet, përfshirë pëllëmbët, pjesën e pasme të duarve, hapësirat ndërmjet gishtërinjve dhe zonën nën thonj.
Fërkimi duhet të zgjasë të paktën 20 sekonda. Më pas, duart shpëlahen mirë me ujë të rrjedhshëm dhe thahen me një peshqir të pastër. Për fëmijët më të vegjël, prindërit mund ta bëjnë këtë proces më argëtues duke kënduar së bashku një këngë të shkurtër gjatë larjes.
Si mund t’i ndihmojnë prindërit fëmijët?
Fëmijët mësojnë shumë përmes vëzhgimit dhe përsëritjes. Kur prindërit i lajnë duart rregullisht dhe shpjegojnë me fjalë të thjeshta arsyen e këtij veprimi, ata bëhen shembull për fëmijët.
Në vend që ta paraqesin higjienën si ndëshkim ose detyrim, prindërit mund ta lidhin atë me kujdesin për veten dhe për të tjerët. Lavdërimi i përpjekjeve, vendosja e një shkalle të përshtatshme pranë lavamanit dhe mbajtja e sapunit në një vend të arritshëm mund t’ua lehtësojnë fëmijëve këtë rutinë.
Edukimi shëndetësor në shkollë:
Nga njohuritë te zakonet e përditshme Shkolla luan rol të rëndësishëm në zhvillimin e zakoneve të shëndetshme te fëmijët. Përveç njohurive akademike, nxënësit kanë nevojë të mësojnë si të kujdesen për shëndetin dhe mirëqenien e tyre. Larja e duarve mund të shërbejë si një shembull praktik përmes të cilit fëmijët kuptojnë lidhjen ndërmjet higjienës personale dhe parandalimit të sëmundjeve.
Mësimdhënësit mund ta trajtojnë këtë temë përmes demonstrimeve praktike, aktiviteteve edukative dhe diskutimeve të përshtatshme për moshën e nxënësve. Për shembull, fëmijët mund të mësojnë hapat e larjes së duarve, të identifikojnë momentet kur kjo është e domosdoshme dhe të kuptojnë se si zakonet e tyre ndikojnë edhe në shëndetin e shokëve dhe shoqeve të klasës.
Megjithatë, edukimi shëndetësor nuk duhet të mbetet vetëm në nivelin e informacionit. Që njohuritë të shndërrohen në zakone, shkollat duhet të sigurojnë qasje në ujë të rrjedhshëm, sapun dhe hapësira të përshtatshme për larjen e duarve. Po ashtu, bashkëpunimi me prindërit ndihmon që mesazhet e mësuara në shkollë të zbatohen edhe në shtëpi. Në këtë mënyrë, fëmijët jo vetëm mësojnë rëndësinë e higjienës, por zhvillojnë përgjegjësi dhe aftësi për t’u kujdesur për veten dhe komunitetin.
Një zakon i vogël, i përsëritur çdo ditë, mund të sjellë përfitime të mëdha. Në Ditën Globale të Larjes së Duarve, le t’i ndihmojmë fëmijët të kuptojnë se kujdesi për shëndetin fillon me veprime të thjeshta, të cilat mund t’i praktikojnë gjatë gjithë jetës.
Prinderimi.com
