Nëse vera do të ishte një libër, cili do të ishte ai?
Vera nuk është vetëm një stinë. Për fëmijët, ajo është një histori me kapituj të veçantë: ditë plot lojë, aventura, zbulime, miqësi dhe kujtime që mbeten gjatë. Tani që gushti po mbyllet dhe fëmijët po përgatiten të rikthehen në shkollë, mund t’u bëjmë një pyetje ndryshe:
Po të ishte vera jote një libër, cili do të ishte ai?
Kjo pyetje mund të duket si një lojë e thjeshtë, por në të vërtetë i ndihmon fëmijët të reflektojnë mbi përvojat e tyre, të kuptojnë emocionet dhe të shohin jetën e tyre si një histori që po shkruhet çdo ditë.
Kur jeta takohet me letërsinë
Fëmijët lidhen më lehtë me librat kur arrijnë të gjejnë diçka nga vetja te personazhet dhe ngjarjet. Psikologjia e quan këtë ”identitet narrativ” (narrative identity) – mënyra se si njerëzit krijojnë kuptim për jetën e tyre përmes historive që tregojnë për veten.
Studimet mbi zhvillimin e fëmijëve tregojnë se bisedat rreth kujtimeve, emocioneve dhe përvojave personale ndihmojnë në zhvillimin e vetëreflektimit, kujtesës autobiografike dhe aftësisë për të kuptuar perspektivën e të tjerëve. Kur një fëmijë mëson ta shohë veten si pjesë të një historie, ai fillon të kuptojë më mirë rrugëtimin e tij.
Cili libër i ngjan verës së fëmijës suaj?
Nëse këtë verë fëmija juaj ka mësuar të marrë më shumë përgjegjësi, të kujdeset për sendet e veta, të ndihmojë në familje ose të provojë diçka të re me më shumë vetëbesim, ndoshta vera e tij i ngjan “Beni ecën vetë”. Ashtu si Beni, edhe ai ka bërë hapa të vegjël drejt rritjes, duke kuptuar se aftësitë ndërtohen me përpjekje dhe me mbështetjen e familjes.
Nëse vera ka kaluar me shëtitje në natyrë, udhëtime, vizita te të afërmit apo zbulime të reja, ajo mund t’i ngjajë “Sarajeve të Bardha”, një vepër që na kujton rëndësinë e natyrës, vendlindjes dhe rrugëtimit njerëzor. Fëmijët mund të gjejnë gjithashtu lidhje me shumë libra të tjerë të letërsisë për fëmijë që shoqërojnë nxënësit në shkollat fillore në Kosovë, si “Përrallat e moçme shqiptare”, tregimet e Naim Frashërit, Andersenit, Ezopit, si dhe vepra të tjera që nxisin imagjinatën, moralin dhe dashurinë për leximin.
Shikojeni jetën e fëmijës si një libër me kapituj
Një mënyrë krijuese për ta zhvilluar këtë bisedë është t’i kërkoni fëmijës ta ndajë verën e tij në kapituj.
1.Kapitulli i aventurës – momentet kur zbuloi një vend të ri, provoi një aktivitet të ri ose përjetoi diçka të veçantë.
2.Kapitulli i guximit – një situatë kur u përball me një frikë, provoi diçka të vështirë ose nuk u dorëzua.
3.Kapitulli i miqësisë – lojërat, bisedat dhe kujtimet me njerëzit që e bënë verën më të bukur.
4.Kapitulli i gabimeve – momentet kur diçka nuk shkoi sipas planit, por prej të cilave mësoi një mësim të rëndësishëm. Fëmijët duhet të kuptojnë se gabimet nuk janë faqe që duhen grisur, por pjesë të historisë së tyre.
5.Kapitulli i familjes – momentet e vogla që shpesh bëhen kujtimet më të mëdha: një bisedë, një darkë së bashku ose një ditë me gjyshërit.
6.Kapitulli i zbulimeve – gjërat e reja që mësoi për botën dhe për veten.
7.Kapitulli i ëndrrave – dëshirat dhe synimet që dëshiron t’i realizojë në vitin e ri shkollor.
Kthejeni leximin në një lojë familjare
Në vend që ta pyesni vetëm: “Si e kalove verën?”, provoni:
- Po të ishte vera jote një libër, çfarë titulli do të kishte?
- Kush do të ishte personazhi kryesor?
- Cili ishte kapitulli yt i preferuar?
- Cilin kapitull do të doje ta shkruaje ndryshe?
- Çfarë mësimi do të merrte dikush që do ta lexonte historinë tënde?
- Si do të dukej kopertina e librit tënd?
Këto pyetje zhvillojnë kreativitetin, gjuhën dhe aftësinë e fëmijës për të reflektuar mbi jetën e tij.
Nga libri i verës te kapitulli i ri shkollor
Ditët e fundit të gushtit janë një mundësi e bukur për t’u rikthyer te librat. Leximi nuk duhet të shihet vetëm si detyrë shkollore, por si një mënyrë për të udhëtuar, imagjinuar dhe kuptuar veten.
Prindërit mund ta nisin këtë periudhë me një libër të dashur, një tregim para gjumit ose një bisedë rreth një personazhi. Ndoshta libri i parë që fëmija hap para fillimit të shkollës nuk do t’i japë vetëm një histori të re, por do ta ndihmojë të kuptojë edhe historinë e tij. Sepse çdo fëmijë është një autor në rritje. Çdo ditë, çdo përvojë dhe çdo emocion janë pjesë e një libri të veçantë: librit të jetës së tij.
Prinderimi.com
