“Çfarë tjetër mund të bëjmë?” është një pyetje e thjeshtë që mund ta ndihmojë një fëmijë të mendojë në mënyrë më kreative. Në vend që t’u japim menjëherë përgjigjen ose zgjidhjen, mund t’i udhëheqim fëmijët ta gjejnë vetë. Kjo është thelbi i brainstorming – një teknikë që i nxit fëmijët të gjenerojnë sa më shumë ide para se të zgjedhin zgjidhjen më të mirë.
Në jetën e përditshme, fëmijët përballen vazhdimisht me situata që kërkojnë zgjidhje: nuk dinë si ta organizojnë kohën, grinden me një shok, mërziten gjatë pushimeve ose hasin vështirësi në detyrat e shkollës. Brainstorming i ndihmon të kuptojnë se rrallëherë ekziston vetëm një rrugë.
Si ta praktikoni në shtëpi?
Nuk ju nevojiten mjete të veçanta. Mjaftojnë një fletë letre, një laps dhe 10–15 minuta.
1. Zgjidhni një problem
Për shembull:
- “Çfarë mund të bëjmë kur mërzitemi në shtëpi?”
- “Si mund ta mbajmë dhomën më të rregullt?”
- “Si mund të kursejmë më shumë para?”
- “Si mund ta ndihmojmë një shok që ndihet vetëm?”
2. Vendosni një rregull të rëndësishëm
Për pesë minuta asnjë ide nuk kritikohet. Edhe nëse fëmija thotë diçka që duket e pamundur, mos e ndërprisni. Shkruani çdo ide.
Për pyetjen “Çfarë të bëjmë kur mërzitemi?” mund të dalin ide si:
- të ndërtojmë një tendë me batanije;
- të lexojmë një libër;
- të bëjmë biskota;
- të vizatojmë;
- të telefonojmë gjyshërit;
- të organizojmë një gjueti thesari në shtëpi;
- të mbjellim një lule.
Sa më shumë ide, aq më mirë.
3. Diskutoni idetë
Vetëm pasi të jenë mbledhur të gjitha propozimet, pyesni:
- Cilat janë më të lehta për t’u realizuar?
- Cilat janë më argëtuese?
- Cila zgjidh problemin më mirë?
Kështu fëmija mëson jo vetëm të krijojë ide, por edhe t’i vlerësojë ato.
Përdoreni në situata reale
Në vend që të thoni:
“Shko dhe kërkoji falje motrës.”
Provoni:
“Çfarë mënyrash të vijnë në mendje për ta rregulluar këtë situatë?”
Fëmija mund të propozojë:
- të kërkojë falje;
- t’i japë lodrën;
- ta përqafojë;
- të luajnë së bashku;
- t’i shkruajë një letër të vogël.
Kur zgjidhja vjen nga vetë fëmija, ai ka më shumë gjasa ta zbatojë.
Edhe gjatë detyrave të shkollës brainstorming mund të jetë shumë i dobishëm. Nëse fëmija nuk di si ta fillojë një hartim, mos ia jepni temën gati. Pyeteni:
- “Çfarë të vjen ndër mend kur dëgjon këtë temë?”
- “Cilat janë pesë fjalët e para që mendon?”
- “Çfarë do t’i tregoje një shoku për këtë?”
Shpesh, vetëm disa pyetje janë të mjaftueshme që ai të fillojë të shkruajë me më shumë siguri.
Çfarë duhet të shmangin prindërit?
Mos e ndërprisni fëmijën me komente si:
- “Kjo nuk ka kuptim.”
- “Është ide e keqe.”
- “Mos thuaj budallallëqe.”
Komente të tilla e bëjnë fëmijën të ketë frikë të shprehë mendimin e tij. Qëllimi nuk është që çdo ide të jetë perfekte, por që fëmija të mësojë të mendojë lirshëm.
Në fund, kujtojini se disa probleme kanë më shumë se një zgjidhje. Duke e praktikuar brainstorming në familje, ju nuk po e ndihmoni vetëm të zgjidhë sfidat e sotme, por po i zhvilloni aftësi që do t’i shërbejnë gjatë gjithë jetës: kreativitetin, bashkëpunimin, vendimmarrjen dhe besimin në aftësitë e veta. Ndonjëherë, një pyetje e mirë nga prindi është hapi i parë drejt dhjetë zgjidhjeve të reja.
