Fjalët e para janë fillimi i lidhjes
Të shohësh fëmijën tënd duke mësuar të komunikojë është një nga momentet më emocionuese të prindërimit, por edhe një nga më të paqartat. Disa fëmijë fillojnë të flasin para moshës 2 vjeç, ndërsa të tjerët kanë nevojë për më shumë kohë. Ekspertët theksojnë se çdo fëmijë zhvillohet me ritmin e vet, por prindërit mund të ndihmojnë në mënyra shumë të thjeshta për të përshpejtuar procesin e komunikimit.
Sipas Marie Martinez, terapiste e njohur e të folurit dhe autore e librit “Path for Words: Five-Minute Language Learning Activities for Children Ages One to Three Years”, nuk nevojiten as kartolina të shtrenjta e as programe pas-shkollore. Mjafton vëmendja, përfshirja dhe dashuria e përditshme e prindërve.
1. Dëgjoni më shumë sesa flisni
Hapi i parë drejt zhvillimit të të folurit është dëgjimi aktiv. Martinez sugjeron që prindërit të kalojnë pesë minuta në ditë duke vëzhguar tingujt, fjalët apo gjestet që fëmija përdor gjatë lojës.
“Vëzhgimi i përditshëm ju ndihmon të kuptoni se si zhvillohet komunikimi i fëmijës dhe si mund të ndërtoni mbi atë bazë,” thotë ajo.
Mbajtja e shënimeve javore mund të ndihmojë prindërit dhe pediatrin të ndjekin progresin real të fëmijës.
2. Kthejini punët e shtëpisë në mësime gjuhe
Edhe aktivitetet e zakonshme si larja e enëve apo palosja e rrobave mund të jenë momente mësimi.
“Kur laj enët, flas me fëmijën tim për çdo veprim: ‘po derdh ujin’, ‘po vendos gotën’, ‘kjo është lugë’. Kështu ai mëson që çdo objekt dhe veprim ka një emër,” shpjegon Martinez.
Kjo metodë ndihmon fëmijën të krijojë lidhje mes gjuhës dhe botës reale, ndërsa imitimi i prindërve përforcon mësimin në mënyrë natyrale.
Forca e komunikimit: pse të folurit me prindërit është thelbësor?
3. Shfrytëzoni udhëtimet me makinë për biseda
Koha në makinë është një mundësi e artë për komunikim. Fëmijët mund të zgjedhin këngë, të tregojnë çfarë shohin jashtë apo të flasin për planet e ditës.
“Një pyetje e thjeshtë si ‘A dëshiron Wheels on the Bus apo Twinkle Twinkle?’ krijon hapësirë për zgjedhje dhe shprehje,” thotë terapistja.
Ajo rekomandon edhe listën “Songs for Parents and Children” nga Vanderbilt Cognition Lab, që kombinon muzikën me mësimin e gjuhës. Prindërit mund të ndalojnë këngën për t’i dhënë fëmijës mundësinë të zgjedhë apo të imitojë gjestet, duke forcuar ndërlidhjen mes tingullit dhe kuptimit.
4. Përdorni kohën e ngrënies për zhvillimin e fjalorit
Edhe pse momentet e ngrënies mund të jenë kaotike me fëmijë të vegjël, ato janë ideale për të mësuar fjalë të reja.
Prindërit mund të emërtojnë ushqimet dhe mjetet e ngrënies, apo të luajnë lojën “Ku është…?”.
“Kur them ‘Ku është filxhani?’ dhe bëj gjeste dramatike me duar e shikim, fëmija im përpiqet të më imitojë. Më pas, e gjejmë së bashku dhe e quajmë me emrin e tij. Kështu lidhet fjala me objektin,” shpjegon ajo.
Kjo lojë ndihmon në ndërtimin e fjalorit dhe përmirëson komunikimin verbal e joverbal.
5. Kuptoni që sjellja është gjithashtu komunikim
Shpesh, kur fëmijët janë të irrituar apo kanë shpërthime emocionale, ata po përpiqen të komunikojnë ndjenjat e tyre.
“Kur ndodh një krizë, merr frymë thellë, afrohu në nivelin e syve të fëmijës dhe përpiqu të kuptosh çfarë po përpiqet të të thotë,” këshillon Martinez.
Sipas saj, prindërit mund të krijojnë një “gjuhë të përbashkët” me një fjalë ose gjest të thjeshtë që përfaqëson emocionet si “mërzi”, “lodhje” apo “frustrim”. Kjo ndihmon në parandalimin e shpërthimeve dhe rrit ndjesinë e mirëkuptimit.
Si të përmirësoni aftësitë e komunikimit të fëmijës suaj të vogël?
Kur duhet të kërkoni ndihmë profesionale?
Çdo fëmijë zhvillohet në mënyrën e vet, por nëse fëmija nuk përpiqet të komunikojë, nuk bën zhurma, nuk përdor gjeste deri në moshën 9 muaj apo nuk reagon ndaj ndërveprimeve, prindërit duhet të konsultohen me pediatrin.
“Ndërhyrja e hershme është thelbësore,” thekson Martinez, duke paralajmëruar se pritja pa veprim mund të rrisë stresin familjar.
Komunikimi fillon shumë përpara fjalëve të para. Dëgjimi, loja, muzika dhe durimi janë mjetet më të fuqishme për të ndihmuar fëmijët të shprehin mendimet dhe emocionet e tyre me siguri.
