Në çdo kulturë, prindërit dëshirojnë më të mirën për fëmijët e tyre. Ata duan t’i mbrojnë nga vështirësitë, zhgënjimet dhe gabimet. Megjithatë, ndonjëherë kujdesi i tepërt mund të kalojë kufirin dhe të kthehet në atë që quhet “prindërim helikopter”.

Termi “prindër helikopter” përshkruan prindërit që qëndrojnë vazhdimisht mbi fëmijët e tyre, duke monitoruar çdo hap, duke marrë vendime në vend të tyre dhe duke ndërhyrë sa herë që hasin një vështirësi. Ashtu si një helikopter që qëndron gjithmonë mbi një zonë, këta prindër janë gjithmonë të pranishëm, shpesh me qëllimin për ta mbrojtur fëmijën.

Por, kur kjo mbrojtje bëhet e tepruar, ajo mund të ndikojë në zhvillimin emocional dhe social të fëmijës.

Si shfaqet prindërimi helikopter?

Në jetën e përditshme, ky stil prindërimi mund të duket në forma të ndryshme:

• Prindi i bën detyrat e shtëpisë në vend të fëmijës ose ndërhyn vazhdimisht në mënyrën se si ai mëson.
• Kontrollon çdo aktivitet, shoqëri apo zgjedhje të fëmijës pa i lënë hapësirë për vendimmarrje.
• Ndërhyn menjëherë në çdo konflikt me shokët, pa i dhënë mundësi fëmijës të mësojë si t’i zgjidhë vetë problemet.
• Përpiqet të largojë çdo zhgënjim, humbje apo dështim nga rruga e fëmijës.
• I vendos vetes përgjegjësinë për çdo sukses apo dështim të fëmijës.

Në kulturën tonë, kjo sjellje shpesh lidhet me dashurinë dhe sakrificën prindërore. Shumë prindër mendojnë: “Unë vuajta që fëmija im të mos vuajë” ose “Dua t’ia hap rrugën që të ketë një të ardhme më të mirë.” Këto janë dëshira të natyrshme, por fëmijët kanë nevojë edhe për mundësinë për të mësuar përmes përvojave të tyre.

Çfarë pasojash mund të ketë?

Kur fëmijët mbrohen vazhdimisht nga çdo vështirësi, ata mund të mos zhvillojnë mjaftueshëm disa aftësi të rëndësishme për jetën.

Një fëmijë që gjithmonë ka një prind për ta zgjidhur problemin mund të ketë më shumë vështirësi:

• të marrë vendime vetë;
• të përballojë dështimin;
• të menaxhojë emocionet;
• të besojë në aftësitë e veta;
• të marrë përgjegjësi.

Në vend që të mendojë “Mund ta provoj dhe të mësoj”, ai mund të fillojë të besojë “Kam nevojë që dikush tjetër të më tregojë çfarë të bëj.”

Si të kalojmë nga kontrolli te udhëheqja?

Qëllimi i prindërimit nuk është të krijojmë një fëmijë që nuk gabon kurrë, por një fëmijë që di të ngrihet pas gabimeve.

Disa hapa praktikë:

1. Lejojeni fëmijën të bëjë gabime të vogla.
Gabimet janë pjesë e të mësuarit. Nëse harron një detyrë ose nuk organizohet mirë, ndihmojeni të mendojë për një zgjidhje në vend që ta zgjidhni menjëherë ju.

2. Jepini përgjegjësi sipas moshës.
Një fëmijë i vogël mund të rregullojë lodrat e veta, ndërsa një adoleshent mund të marrë vendime për organizimin e kohës së tij.

3. Pyeteni para se të ndërhyni.
Në vend të: “Lëre, ta bëj unë”, provoni: “Si mendon se mund ta zgjidhësh këtë?”

4. Mbështeteni, por mos ia merrni sfidat.
Fëmija ka nevojë të ndiejë se prindi është pranë tij, jo se po jeton jetën në vend të tij.

Prindërimi i shëndetshëm nuk do të thotë të largosh çdo pengesë nga rruga e fëmijës, por ta pajisësh atë me besimin dhe aftësitë për t’i kaluar vetë pengesat. Dashuria më e madhe nuk është gjithmonë ta mbajmë fëmijën nën krahë, por t’i mësojmë atij si të ecë me këmbët e veta.