Kthimi në shkollë pas pushimeve të gjata mund të jetë një periudhë sfiduese për fëmijët dhe prindërit. Ndërsa disa fëmijë e përjetojnë këtë moment me entuziazëm, të tjerët mund të ndihen të pasigurt dhe të shqetësuar. Për prindërit, është e rëndësishme të njohin shenjat e ankthit dhe të ndërmarrin hapa për të ndihmuar fëmijët të përballojnë këtë tranzicion. “Ritualet e vogla dhe përgatitjet paraprake mund të bëjnë një diferencë të madhe në mënyrën si fëmijët përballojnë stresin e shkollës,” thotë Carol Dweck, psikologe dhe autore e librave për edukimin e fëmijëve.
Për fëmijët e shkollës fillore
Ankthi më i zakonshëm tek fëmijët e vegjël lidhet me ndarjen nga prindërit dhe frikën nga e panjohura. Një nga mënyrat më efektive për t’i përgatitur është të vendosim rutina graduale. Një ose dy javë para fillimit të shkollës, është e dobishme të ndryshohen oraret e gjumit dhe të zgjimit për t’iu afruar orarit shkollor. Një rutinë e qëndrueshme ofron ndjesinë e sigurisë dhe kontrollit.
Vizitat paraprake në shkollë janë gjithashtu të dobishme. Të ecësh me fëmijën nëpër korridoret e shkollës, të vizitosh klasën, kantinën dhe oborrin e lojërave, ndihmon në njohjen e ambientit. Praktikimi i një lamtumire të shkurtër me një përqafim apo valë të veçantë mund të lehtësojë ndarjen.
Për më tepër, organizimi i një takimi lojërash me shokët e klasës para fillimit të shkollës mund të rrisë ndjeshëm adaptimin. Një objekt i vogël komoditeti, si një laps i veçantë ose një shenjë në dorë, mund të sjellë ndjesinë e pranisë së prindit gjatë ditës.
Si të shkojnë fëmijët të sigurt në shkollë? Policia e Kosovës jep udhëzime për prindërit
Për fëmijët e shkollës së mesme
Fëmijët që kalojnë në shkollën e mesme përballen me ankth të ri, duke përfshirë menaxhimin e shumë klasave dhe presionin social. Organizimi është çelësi. Krijimi i një hapësire studimi të qetë dhe përdorimi i një planifikuesi për detyrat ndihmon në ndarjen e projekteve të mëdha në pjesë të menaxhueshme.
Njohja me ambientin, përmes orientimeve ose vizitave, zvogëlon frikën nga humbja ose vonesa. Diskutimet e shkurtra dhe të qeta ndihmojnë fëmijët të ndihen të dëgjuar pa ndjerë presion. Angazhimi me këshilltarin ose mësuesin mund të sigurojë mbështetje shtesë në rast shqetësimesh specifike.
Për adoleshentët
Te adoleshentët, ankthi mund të lidhet me presionin akademik, statusin social dhe planet për të ardhmen. Respektimi i mënyrës së tyre të komunikimit është thelbësor. Bisedat gjatë ecjes ose në makinë ndihmojnë më shumë sesa një bisedë formalë fytyrë me fytyrë. Ushtrime të thjeshta për vetëkujdes, përfshirë gjumin e rregullt, ushtrime fizike dhe ushqim të shëndetshëm, ndihmojnë në menaxhimin e stresit. Përfshirja në klube, sporte ose aktivitete të tjera ofron mundësi për të krijuar lidhje sociale dhe për t’u ri-integruar me shokët para fillimit të shkollës. Vendosja e pritshmërive reale është thelbësore, duke e lejuar adoleshentin të dijë se është normale të ndjejë nervozizëm dhe se përshtatja merr kohë. “Parandalimi është më i fuqishëm se reagimi,” shprehet Daniel Siegel, psikolog klinik dhe ekspert në zhvillimin e trurit.
Kur të kërkohet ndihmë profesionale?
Shumica e fëmijëve adaptohen brenda disa javësh. Megjithatë, është e nevojshme të kërkohet ndihmë nga pediatri ose profesionistët e shëndetit mendor nëse ankthi është i fortë ose i vazhdueshëm, ose nëse shfaqen simptoma të tilla si dhimbje koke ose barku, refuzim i vazhdueshëm i shkollës, vështirësi në gjumë ose ndryshime në ushqyerje, irritim i shtuar ose tërheqje sociale.
Përgatitja, mbështetja dhe komunikimi i qartë janë çelësi për një vit shkollor të suksesshëm dhe për një fëmijë të lumtur dhe të sigurt në ambientin shkollor.
