Pse bisedat në grup janë kaq tërheqëse për fëmijët?
Në epokën digjitale, bisedat në grup janë bërë një nga mënyrat më të zakonshme për t’u lidhur, komunikuar dhe ndarë momente mes bashkëmoshatarëve. Fëmijët krijojnë grupe në WhatsApp, Messenger, Instagram apo në lojëra online për të ndarë foto, video dhe për t’u ndjerë pjesë e një grupi. Por kjo lidhje virtuale nuk është gjithmonë e padëmshme. Sipas një raporti të Internet Watch Foundation (2024) iwf.org.uk, rreth 38% e fëmijëve të moshës 10–15 vjeç kanë përjetuar përjashtim ose ngacmim në biseda grupi gjatë vitit të kaluar.
Si fillon bullizmi në bisedat në grup?
Bisedat në grup shpesh kthehen në skenë ku disa fëmijë bëhen objekt talljesh apo komentesh ofenduese. Kur një fëmijë ofendohet para të tjerëve dhe askush nuk ndërhyn, ndjenja e poshtërimit bëhet edhe më e madhe. Bullizmi digjital në grup nuk është vetëm fjalë e keqe – ai mund të ndikojë në vetëvlerësimin dhe gjumin e fëmijës. Prindërit duhet të flasin hapur për këtë temë dhe t’u mësojnë fëmijëve që të mos heshtin kur shohin padrejtësi.
Kush janë anëtarët e panjohur në këto grupe?
Një nga rreziqet më të mëdha është kur fëmijët shtohen në grupe ku ndodhen persona të panjohur. Kjo mund të çojë në shpërndarje të informacionit personal dhe ekspozim ndaj përmbajtjeve të papërshtatshme. Fëmijët shpesh nuk e kuptojnë se një “profil i zakonshëm” mund të fshihet pas një personi që kërkon të manipulojë apo abuzojë emocionalisht. Prandaj, është jetike që prindërit të flasin për rëndësinë e privatësisë dhe të mos ndajnë kurrë adresa, foto personale apo lokacione.
A ndikon presioni i shokëve në sjelljen online të fëmijëve?
Po. Presioni i grupit është i pranishëm edhe në botën digjitale. Fëmijët mund të ndihen të detyruar të qëndrojnë aktivë për të mos u ndjerë të përjashtuar, ose të marrin pjesë në biseda që nuk i bëjnë të ndihen rehat. Kur një fëmijë mëson të thotë “jo” në mënyrë të qetë dhe të vendosur, ai fiton pjekuri emocionale dhe ndjesi kontrolli mbi veten. Mësuesit dhe prindërit duhet t’i ndihmojnë të kuptojnë se të largohet nga një grup toksik nuk është dobësi, por forcë.
Çfarë rreziku paraqet përmbajtja e papërshtatshme në grupet online?
Disa grupe mund të përmbajnë imazhe, video ose humor të papërshtatshëm për moshën e fëmijëve. Ato shpesh zhduken shpejt pas dërgimit, gjë që e vështirëson raportimin. Fëmijët duhet të dinë se edhe nëse diçka “zhduket”, ajo mund të jetë ruajtur nga dikush tjetër. T’u mësojmë të flasin me një të rritur të besuar sa herë që ndihen të shqetësuar nga ajo që shohin është thelbësore për mbrojtjen e tyre.
Siguria online dhe përdorimi i përgjegjshëm i internetit për fëmijët
Si ndikon përjashtimi dhe izolimi?
Ndjenja e përjashtimit është një formë e fshehtë bullizmi digjital. Ndonjëherë krijohen grupe të reja ku dikush qëllimisht lihet jashtë. Edhe pse mund të duket si gjë e vogël, për një fëmijë kjo mund të përjetohet si refuzim i dhimbshëm. Prindërit duhet të monitorojnë ndryshimet emocionale – veçanërisht nëse fëmija tërhiqet nga komunikimi apo shfaq pasiguri në shoqëri.
A janë të sigurta video-chatet dhe transmetimet e drejtpërdrejta?
Shumë aplikacione ofrojnë funksione “live”, ku fëmijët mund të shihen dhe dëgjohen nga të tjerët. Kjo sjell rreziqe të ekspozimit ndaj komenteve të papërshtatshme apo fjalëve fyese. Prindërit duhet t’i mësojnë fëmijët që të mos hapin video live me persona që nuk i njohin dhe të raportojnë çdo rast që i shqetëson.
Si mund të veprojnë prindërit dhe mësuesit?
Krijoni rregulla të thjeshta për përdorimin e bisedave në grup. Për shembull: mos shto dikë pa e pyetur, mos dërgo foto pa leje dhe mos qëndro në grupe ku ndihesh i parehatshëm. Fëmijët duhet të mësojnë se nëse diçka i shqetëson, është plotësisht në rregull të largohen. Përmes dialogut të qetë dhe mbështetjes emocionale, prindërit mund të parandalojnë keqpërdorimin e rrjeteve sociale.
Si të ruhet privatësia dhe qetësia digjitale?
Inkurajoni fëmijët të fiksojnë njoftimet ose t’i fshijnë grupet që krijojnë stres. Një pushim i vogël nga telefoni mund të ndihmojë shumë në uljen e ankthit digjital. Ashtu si pushimet fizike, edhe pushimet nga rrjetet sociale janë të nevojshme për shëndetin mendor të fëmijëve.
Në realitetin tonë social, ku përdorimi i rrjeteve sociale po fillon në moshë shumë të hershme, është thelbësore që prindërit dhe mësuesit të jenë pjesë aktive e komunikimit digjital të fëmijëve. Më e rëndësishmja nuk është ndalimi, por udhëheqja me dashuri dhe urtësi në një botë që ndryshon çdo ditë.
© Prinderimi.com | Të gjitha të drejtat e rezervuara.
