Çfarë është presioni i bashkëmoshatarëve?
Njerëzit që janë në moshën tënde, si shokët e klasës, quhen bashkëmoshatarë . Kur ata përpiqen të të bëjnë të sillesh në një mënyrë të caktuar ose të të bëjnë të bësh diçka, kjo quhet presion nga bashkëmoshatarët.
Mund të duash të jesh si bashkëmoshatarët e tu, edhe nëse ata nuk po të bëjnë presion. Është e natyrshme të duash të përshtatesh me të tjerët.
Është në rregull të të pëlqejë ajo që u pëlqen miqve dhe shokëve të klasës, ose të bësh atë që bëjnë ata, për sa kohë që të duket e drejtë edhe ty. Por gjëja më e mirë nga të gjitha është të jesh vetvetja – edhe nëse kjo do të thotë të jesh ndryshe nga bashkëmoshatarët e tu.
Si ndikojnë bashkëmoshatarët tek ju?
Bashkëmoshatarët ndikojnë tek njëri-tjetri vetëm duke kaluar kohë së bashku. Ti mëson prej tyre dhe ata mësojnë nga ti. Është e natyrshme të dëgjosh dhe të mësosh nga njerëz të tjerë të moshës sate.
Bashkëmoshatarët mund të të ndikojnë në shumë mënyra. Për shembull, mund të shohësh se çfarë veshin fëmijët në klasën tënde, t’u pëlqejë dhe të veshësh diçka të tillë. Kjo vlen për të dyja palët. Bashkëmoshatarët e tu mund të të shikojnë se çfarë bën dhe të fillojnë ta bësh edhe ata.
Bashkëmoshatarët mund të ndikojnë tek njëri-tjetri në mënyra të mira. Ndoshta një fëmijë në orën tënde të shkencës të mësoi një mënyrë të lehtë për të kujtuar planetët në sistemin diellor. Ndoshta admiron një mik që është një sportist i mirë dhe përpiqesh të jesh më shumë si ai. Ndoshta i ke bërë të tjerët të entuziazmohen për librin tënd të ri të preferuar dhe tani të gjithë po e lexojnë atë.
Por bashkëmoshatarët gjithashtu mund të ndikojnë tek njëri-tjetri në mënyra që nuk janë aq të mira. Ata mund të përpiqen të të bëjnë presion që të bësh diçka që e di se është e gabuar. Për shembull, çfarë ndodh nëse disa fëmijë në shkollë përpiqen të të bëjnë të ndërpresësh mësimin me ta? Po sikur shoku yt i ekipit të futbollit të përpiqet të të bindë të sillesh keq me një lojtar tjetër dhe të mos ia kalosh kurrë topin? Po sikur një fëmijë në lagje të dojë që të vjedhësh gjëra në dyqan me të?
Çfarë do të bëje?
A do të dorëzoheshe dhe do të pranoje presionin e bashkëmoshatarëve? Apo do të largoheshe nga presioni i bashkëmoshatarëve kur e di që nuk është i drejtë?
Ndonjëherë është më e lehtë të dish se çfarë është e drejtë për të bërë sesa ta bësh vetë. Të menduarit për këtë paraprakisht të ndihmon të jesh gati të bësh atë që është e drejtë. Dhe kur bën atë që është e drejtë, mund të japësh një shembull të mirë për bashkëmoshatarët e tu.
Pse disa fëmijë i nënshtrohen presionit të bashkëmoshatarëve?
Disa fëmijë i nënshtrohen presionit të bashkëmoshatarëve sepse duan të pëlqehen ose mendojnë se kjo i ndihmon të përshtaten. Disa shqetësohen se fëmijët e tjerë mund t’i ngacmojnë nëse nuk pajtohen me grupin. Të tjerë pajtohen sepse janë kuriozë. Ndoshta duan të provojnë diçka që po bëjnë të tjerët. Mund të pajtohen nëse mendojnë, “Të gjithë po e bëjnë”, edhe pse e dinë më mirë.
Si t’i thuash jo presionit të bashkëmoshatarëve
- Di çfarë është e drejtë. Besoji ndjenjave të tua për atë që është e drejtë dhe e gabuar. Pyet veten: “A është gjëja e duhur për t’u bërë?” Ndoshta e di tashmë përgjigjen. Kur e di gjënë e duhur për të bërë, kjo të ndihmon të qëndrosh i vendosur.
- Ki një mik që do të të mbështesë. Mund të jetë shumë e dobishme të kesh të paktën një bashkëmoshatar tjetër që është i gatshëm të thotë “Jo”. Kjo i heq shumë fuqi presionit të bashkëmoshatarëve. Është mirë të kesh miq që do të të mbështesin kur nuk do të bësh diçka.
- Ndihmo një mik. Ndoshta vëren se një mik po e ka të vështirë t’i thotë jo presionit të bashkëmoshatarëve. Mund ta ndihmosh duke thënë: “Jam dakord me ty, le të ikim.”
- Largohu. Nëse përballesh me presionin e bashkëmoshatarëve ndërsa je vetëm, ka ende gjëra që mund të bësh. Mund të qëndrosh larg bashkëmoshatarëve që të bëjnë presion të bësh gjëra që e di se janë të gabuara. Mund t’u thuash “Jo” dhe të largohesh. Edhe më mirë, gjej miq dhe shokë të tjerë klase me të cilët të kalosh kohë.
- Merrni këshilla nga një i rritur. Nëse përballeni me presion të vështirë për t’u përballuar nga bashkëmoshatarët, merrni këshilla nga një i rritur të cilit i besoni. Bisedoni me një prind , mësues ose këshilltar shkollor . Kjo mund t’ju ndihmojë të ndiheni shumë më mirë. Plus, ata mund t’ju ndihmojnë të përgatiteni për herën tjetër që përballeni me presionin e bashkëmoshatarëve.
Presioni pozitiv i bashkëmoshatarëve
Presioni nga bashkëmoshatarët nuk është gjithmonë diçka e keqe. Për shembull, bashkëmoshatarët mund t’i bëjnë fëmijët të sillen me njëri-tjetrin me mirësi, drejtësi dhe miqësi. Kur mjaftueshëm fëmijë bashkohen, ata mund ta udhëheqin njëri-tjetrin drejt bërjes së asaj që është e drejtë!
