Çdo prind i fëmijëve të vegjël ka përjetuar të paktën disa nga ato momente kur ndien se po i del durimi, ndërsa duhet të dalë nga shtëpia… por fëmija nuk ka aspak dëshirë të vishet! Apo të bëjë çfarëdo gjëje tjetër që lidhet me përgatitjen për t’u nisur.
Situata të tilla mund të jenë shumë stresuese dhe shpesh i shtyjnë prindërit të përdorin ryshfete, kërcënime ose të ngritin zërin, thjesht sepse ndihen të pafuqishëm dhe të rraskapitur. Ju tingëllon e njohur? Së shpejti do të flasim për 7 sekretet e suksesit, por fillimisht dua të ndalem te disa parime të përgjithshme që luajnë një rol të madh për ta ndihmuar fëmijën të bashkëpunojë – jo vetëm kur duhet të vishet, por pothuajse në çdo situatë.
Qetësohu, Lidhu, Komuniko
Në vend që të pyesni: “Si ta detyroj të bëjë këtë?”, provoni të mendoni: “Si mund ta ndihmoj?”
Si prindër, kemi shumë përgjegjësi dhe është e kuptueshme që jemi të përqendruar te ajo që duhet të arrijmë. Kur fëmija ynë ka një prioritet krejt tjetër, kjo mund të na shkaktojë stres. Mirëpo, sa më të stresuar të bëhemi ne, aq më rezistent priret të bëhet edhe fëmija. Prandaj, menaxhimi i stresit është një pjesë e rëndësishme e zgjidhjes.
Modeli “Qetësohu, Lidhu, Komuniko” na ndihmon të ndryshojmë mënyrën se si i qasemi situatës.
Qetësohu
Hapi i parë është të qetësojmë veten. Në vend që ta shohim konfliktin si një betejë që duhet fituar, mund ta marrim si një sinjal për të ngadalësuar ritmin dhe për të dëgjuar edhe ndjenjat tona.
Mund t’i thoni vetes:
“Kjo situatë po më streson shumë. Ndihem i lodhur dhe i mbingarkuar.”
Edhe vetëm 10 sekonda frymëmarrje të qetë mund të ndryshojnë atmosferën dhe mënyrën si reagojmë.
Lidhu
Pastaj, ngadalësojeni situatën dhe, në vend që të këmbëngulni menjëherë që fëmija t’ju dëgjojë, përpiquni fillimisht ta dëgjoni ju atë.
Praktikoni dëgjimin aktiv:
- Uluni në nivelin e tij.
- Mbani kontakt me sy.
- Relaksoni trupin.
- Zbutni shprehjen e fytyrës.
- Tregojini se jeni vërtet të pranishëm.
Mund të thoni:
“Po e shoh që po kënaqesh shumë duke luajtur. Më trego çfarë po ndërton.”
Është befasuese se sa shumë qetësohen fëmijët kur ndiejnë se prindi po përpiqet ta kuptojë botën e tyre dhe jo vetëm t’u japë urdhra.
Komuniko
Pasi keni kaluar disa minuta duke u qetësuar dhe duke krijuar lidhje me fëmijën, komunikimi bëhet shumë më i lehtë.
Në këtë moment mund të:
- përdorni lojën për ta përfshirë në aktivitet;
- vendosni kufij me dashuri dhe qetësi;
- ose të gjeni së bashku një zgjidhje.
Loja është gjuha natyrale e fëmijëve dhe shpesh është mënyra më efektive për të fituar bashkëpunimin e tyre.
Pse këmbëngulja shpesh krijon luftë për pushtet?
Kur fëmija refuzon të vishet dhe prindi vazhdon të këmbëngulë, të dy përfshihen në një luftë për kontroll.
Prindi thotë:
“Duhet të vishesh.”
Fëmija përgjigjet:
“Nuk dua.”
Ose ndodh ajo që i irriton edhe më shumë prindërit: fëmija nuk përgjigjet fare dhe vazhdon të luajë, sikur të mos ketë dëgjuar asgjë.
Në ato momente, prindi mendon për orarin, për vonesën dhe për detyrimet, ndërsa fëmija është plotësisht i zhytur në botën e lojës.
Shumë fëmijë e kanë të vështirë të kalojnë nga një aktivitet në tjetrin. Ata nuk e pëlqejnë kur u thuhet vazhdimisht çfarë duhet të bëjnë dhe shpesh ndihen sikur nuk kanë asnjë kontroll mbi situatën. Kjo krijon rezistencë dhe ul bashkëpunimin.
Fëmijët bashkëpunojnë më mirë kur paralajmërohen paraprakisht se çfarë do të ndodhë. Për shembull:
“Edhe pesë minuta lojë, pastaj do të vishemi dhe do të dalim.”
Fëmijët mund të krijojnë rezistencë ndaj aktiviteteve që lidhen me stresin
Nëse veshja është shoqëruar vazhdimisht me debate, nxitim ose ngritje zëri, fëmija mund të fillojë ta lidhë atë aktivitet me emocione negative.
Pavarësisht arsyes së refuzimit, mënyra më e mirë për të nxitur bashkëpunimin është të ulim tensionin në komunikim.
Kjo nuk është gjithmonë e lehtë. Të ruash qetësinë, durimin dhe një qëndrim të ngrohtë kërkon përpjekje, por shpesh është pikërisht ajo që fëmija ka më shumë nevojë në ato momente.
Përdorni lojën!
Humori është një nga mënyrat më të mira për të ulur tensionin gjatë konflikteve me fëmijët. Në vend që situata të kthehet në një luftë për pushtet, përpiquni ta shndërroni në një moment argëtues.
Për shembull, mund të thoni:
“Sa bukur do të ishte sikur të kishim një qilim fluturues dhe të shkonim në çerdhe me të! Çfarë do të thoshin fëmijët e tjerë? Apo imagjino sikur të gjithë të lejoheshin të shkonin në çerdhe me pizhame! Sa për të qeshur do të ishte!”
Mund ta vazhdoni lojën duke shtuar:
“Po sikur edhe unë të shkoja në punë me qilim fluturues dhe me pizhame? Të gjithë do të habiteshin!”
Fantazia i ndihmon fëmijët të largojnë për pak çaste stresin dhe seriozitetin që lidhet me detyrat që nuk u pëlqejnë, siç është veshja për të dalë nga shtëpia.
Pothuajse çdo gjë që e bën procesin e veshjes më argëtues dhe më interesant, rrit gjasat që fëmija të bashkëpunojë.
Për shembull, me një buzëqeshje lozonjare mund të thoni:
“Mirë, nëse ti nuk dëshiron t’i veshësh pantallonat, atëherë do t’i vesh unë!”
Pastaj vendosini pantallonat në kokë ose përpiquni t’i vishni në dorë apo në këmbën tuaj. Sa më qesharake të jetë situata, aq më shumë ka gjasa që fëmija të shpërthejë në të qeshura dhe të harrojë rezistencën.
Një ide tjetër është ta ktheni gjithçka në një sfidë loje.
Mund ta pyesni:
“Mendon se arrin t’i gjesh pantallonat dhe t’i sjellësh këtu para se të numëroj deri në dhjetë?”
Shpesh vetë fëmijët e bëjnë sfidën edhe më interesante.
“Jo deri në dhjetë! Deri në pesë!”
Atëherë filloni të numëroni me zë dhe me humor:
“Katër… katër e gjysmë… katër e tre të katërtat…”
Kjo e kthen një situatë potencialisht konfliktuale në një lojë plot të qeshura dhe bashkëpunim.
Në librin e tij të njohur “Playful Parenting” (Prindërim përmes Lojës), Larry Cohen tregon se si arriti të zgjidhte konfliktet e përditshme për veshjen duke përdorur kukulla. Ai i bënte kukullat të “diskutonin” mes tyre për faktin se nuk donin të visheshin, gjë që i bënte fëmijët të qeshnin dhe, pak çaste më vonë, të pranonin të visheshin pa kundërshtime.
Edhe prindërit mund ta provojnë këtë qasje. Kukullat, arushët, figurat e kafshëve apo lodrat e preferuara mund të “flasin”, të bëjnë pyetje ose të kërkojnë ndihmë nga fëmija. Kur loja hyn në komunikim, rezistenca shpesh zvogëlohet dhe fëmija ndihet më i përfshirë.
Në fund, fëmijët nuk bashkëpunojnë më mirë sepse janë detyruar, por sepse ndihen të kuptuar, të respektuar dhe të përfshirë. Ndonjëherë, një buzëqeshje, një histori imagjinare apo një lojë dyminutëshe mund të jenë më të efektshme se dhjetë urdhra të përsëritur.
Qasje të prindërimit të qetë
Disa mënyra të thjeshta për të krijuar një atmosferë më pozitive janë:
- përfshijeni fëmijën përmes lojës;
- shprehni empati për ndjenjat e tij;
- zgjidhni problemet së bashku;
- vendosni kufij të qartë me dashuri, pa bërtitur dhe pa kërcënuar.
Kur fëmijët ndihen të dëgjuar, të kuptuar dhe të respektuar, ata kanë shumë më tepër gjasa të bashkëpunojnë. Në fund të fundit, marrëdhënia me fëmijën është gjithmonë më e rëndësishme sesa fitimi i një debati.
Artikull nga: PeacefulParenting
Përkthim: Prindërimi.com
