Zyra për Mbrojtje dhe Ndihmë të Viktimave (ZMNV) ka publikuar raportin e javës 17–24 tetor 2025, duke bërë të ditur se gjatë kësaj periudhe ka trajtuar 57 raste të reja të dhunës dhe krimeve në mbarë Kosovën. Shumica dërrmuese e rasteve, 53 prej tyre, i përkasin dhunës në familje, ndërsa pjesa tjetër lidhet me 1 rast grabitjeje, 1 rast vrasjeje, 1 rast vrasjeje të rëndë dhe 1 rast të shkeljes së urdhrit të mbrojtjes.
Këto të dhëna nxjerrin në pah një shqetësim të thellë shoqëror, që lidhet me sigurinë e familjeve dhe mungesën e parandalimit efektiv të dhunës. Sipas ekspertëve të drejtësisë, ky trend kërkon jo vetëm ndëshkim ligjor, por edhe punë të thelluar në ndërgjegjësim, edukim dhe mbështetje psiko-sociale për viktimat.
Mbrojtje ligjore dhe reagim institucional
ZMNV ka ofruar mbështetje të plotë për viktimat e dhunës, duke përfshirë ndihmën ligjore, përfaqësimin në gjykata dhe bashkëpunimin me prokuroritë. Brenda kësaj jave janë dorëzuar 9 kërkesa për urdhër mbrojtjeje (KUM) dhe 15 kërkesa për urdhër mbrojtjeje emergjente (KUME), si dhe 1 kërkesë për ndryshim të urdhrit të mbrojtjes.
Gjykatat kanë miratuar 16 aktvendime, ndërsa 1 kërkesë është tërhequr dhe 2 janë refuzuar. Përfaqësuesit e Zyrës kanë marrë pjesë në 83 seanca gjyqësore dhe 22 seanca në prokurori, duke garantuar që viktimat të kenë përfaqësim të drejtë dhe të mbrojtur gjatë gjithë procesit gjyqësor.
Në këtë periudhë, janë dhënë 76 këshilla juridike për viktimat, ndërsa gjykatat kanë shpallur 23 aktgjykime dënuese, 1 lirues dhe 2 refuzues. Këto të dhëna tregojnë për një angazhim të shtuar të sistemit të drejtësisë për trajtimin e rasteve të dhunës, megjithëse sfidat mbeten të mëdha.
Dhuna te të rinjtë: Si ta kuptojnë dhe ta parandalojnë prindërit dhe edukatorët
Rasti i dhunës në familje – ende fenomen shqetësues në Kosovë
Dhunës në familje vazhdon të mbetet një nga problemet më të mëdha sociale në Kosovë. Vetëm gjatë këtij viti, Policia dhe institucionet përkatëse kanë evidentuar qindra raste, ku viktimat janë kryesisht gra dhe fëmijë. Përkundër ligjeve të qarta dhe rritjes së ndërgjegjësimit publik, shumë raste mbeten të padenoncuara për shkak të frikës, varësisë ekonomike ose mungesës së besimit në institucionet.
ZMNV dhe Qendrat për Punë Sociale janë në vijë të parë për trajtimin e këtyre rasteve, duke ofruar mbrojtje, këshillim dhe strehim për viktimat. Sipas raportit, gjatë javës janë referuar disa raste në institucione të tjera mbështetëse, përfshirë 3 raste në polici, 3 në Agjencinë Kundër Dhunës në Familje, 5 në Qendrën për Punë Sociale dhe 1 rast për përfaqësim në strehimore.
Konteksti në Kosovë dhe nevoja për qasje më të integruar
Në Kosovë, dhuna në familje vazhdon të jetë ndër krimet më të raportuara në baza javore. Edhe pse ligji për Mbrojtjen nga Dhuna në Familje ofron mekanizma të qartë, zbatimi i tyre mbetet sfidë, sidomos në nivelin komunal dhe në bashkëpunimin ndërinstitucional.
Ekspertët ligjorë theksojnë se çdo rast dhune kërkon një qasje të personalizuar dhe ndihmë të menjëhershme, por edhe ndërhyrje parandaluese përmes edukimit familjar, punës komunitare dhe përfshirjes së institucioneve fetare e shkollave në ngritjen e vetëdijes.
Angazhimi i Zyrës për Mbrojtje dhe Ndihmë të Viktimave
ZMNV ka theksuar në raportin e saj se do të vazhdojë të garantojë qasje në drejtësi dhe mbrojtje ligjore të plotë për çdo viktimë, pavarësisht moshës, gjinisë apo vendbanimit. Zyra do të intensifikojë bashkëpunimin me Policinë, gjykatat dhe agjencitë përkatëse, me qëllim që viktimat të mos mbeten vetëm në procesin e rikuperimit fizik dhe emocional.
Ky angazhim përkon me nismat e reja që po ndërmerren nga institucionet e drejtësisë për të krijuar mekanizma efikas të mbrojtjes, duke e bërë çdo rast të trajtohet me prioritet dhe ndjeshmëri maksimale.
