“Jo!” “Nuk dua!” “Pse duhet?” Këto janë fraza që shumica e prindërve i dëgjojnë çdo ditë. Kur një fëmijë refuzon të bashkëpunojë, sfidon një rregull ose e provon vazhdimisht durimin e prindit, është e lehtë të mendohet se po sillet keq me qëllim. Në të vërtetë, testimi i kufijve është një pjesë normale dhe e rëndësishme e zhvillimit.
Fëmijët nuk lindin duke ditur se ku përfundojnë dëshirat e tyre dhe ku fillojnë rregullat e botës. Ata i mësojnë këto duke eksperimentuar. Kur një fëmijë pyet “Po sikur të mos e bëj?”, ai nuk po sfidon domosdoshmërisht autoritetin tuaj; ai po përpiqet të kuptojë se si funksionon bota dhe nëse kufijtë janë të qëndrueshëm.
Në të njëjtën kohë, testimi i kufijve është një mënyrë për të zhvilluar pavarësinë. Fëmijët, veçanërisht gjatë moshës parashkollore dhe adoleshencës, kanë nevojë të provojnë se mund të marrin vendime dhe të shprehin mendimin e tyre. Kjo nuk do të thotë se prindërit duhet të heqin dorë nga rregullat, por se duhet t’i udhëheqin me qetësi dhe vendosmëri.
Është gjithashtu e rëndësishme të kujtojmë se sjellja është shpesh një formë komunikimi. Një fëmijë mund të testojë kufijtë kur është i lodhur, i uritur, i mbingarkuar emocionalisht ose kur ka nevojë për më shumë vëmendje. Në vend që të pyesim vetëm: “Si ta ndal këtë sjellje?”, mund të pyesim: “Çfarë po përpiqet të më tregojë fëmija im?”
Si të reagojnë prindërit?
Vendosni kufij të qartë dhe të qëndrueshëm.
Kur rregullat ndryshojnë çdo ditë, fëmija vazhdon t’i testojë për të kuptuar se ku qëndrojnë. Qëndrueshmëria krijon siguri.
Ruani qetësinë.
Nëse prindi humbet kontrollin, fëmija mëson se emocionet e forta kontrollojnë situatën. Një ton i qetë është shpesh më efektiv sesa ngritja e zërit.
Pranoni emocionet, por jo çdo sjellje.
Mund t’i thoni: “E di që je i mërzitur sepse nuk mund të luash më, por tani është koha për të fjetur.” Kjo e ndihmon fëmijën të ndihet i kuptuar, ndërsa kufiri mbetet i pandryshuar.
Jepni zgjedhje të kufizuara.
Fëmijët bashkëpunojnë më mirë kur ndihen pjesë e vendimit. Për shembull: “Dëshiron t’i lash dhëmbët tani apo pas pesë minutash?”
Vlerësoni sjelljen pozitive.
Mos vini re vetëm momentet kur fëmija sfidon rregullat. Lavdërojeni kur bashkëpunon, pret me durim ose respekton një kufi.
Mos e merrni sjelljen si personale.
Në shumicën e rasteve, fëmija nuk po përpiqet t’ju lëndojë apo t’ju sfidojë si prind. Ai po mëson, po eksperimenton dhe po zhvillon aftësitë për të kuptuar veten dhe botën.
Në përfundim
Testimi i kufijve nuk është shenjë se keni dështuar si prind. Përkundrazi, është një mundësi për t’i mësuar fëmijës vetëkontrollin, respektin dhe përgjegjësinë. Kur prindërit kombinojnë kufijtë e qartë me ngrohtësinë, durimin dhe mirëkuptimin, fëmijët ndihen të sigurt. Ata mund të mos i pëlqejnë gjithmonë kufijtë, por kanë nevojë për ta ditur se ata ekzistojnë dhe se prindërit janë aty për t’i udhëhequr me dashuri.
