Pyetja e prindit:
“Kam një djalë 17 vjeç. Zgjohet shumë me vështirësi në mëngjes nga gjumi. Vazhdimisht ankohem për këtë. Ndonjëherë pothuajse e nxjerr nga shtrati duke e marrë zvarrë, përndryshe nuk ngrihet. Nuk di se çfarë të bëj.”
Pse adoleshentët e kanë të vështirë zgjimin në mëngjes
Sipas specialistëve, sjellja më e dukshme negative në periudhën e adoleshencës shpesh është vështirësia për t’u zgjuar herët. Ky fenomen nuk është gjithmonë shenjë dembelie, por lidhet ngushtë me ndryshimet biologjike, emocionale dhe sociale që përjeton një i ri.
Adoleshentët kanë një metabolizëm më aktiv gjatë ditës dhe shpesh nuk e ndiejnë lodhjen derisa të vijë momenti i gjumit. Kurioziteti dhe interesat e tyre të shumta i mbajnë emocionalisht aktivë, duke i shtyrë të qëndrojnë zgjuar deri vonë. Si pasojë, trupi i tyre kërkon më shumë orë gjumi në mëngjes.
Gjumi për adoleshentët nuk është vetëm pushim, por edhe proces biologjik riparues që ndihmon zhvillimin e trurit dhe trupit. Ndaj, kur një i ri zgjohet me vështirësi, kjo shpesh është pasojë e orareve të vona të fjetjes dhe nevojës natyrore për më shumë pushim.
Faktorët kryesorë që ndikojnë
-
Orari i vonë i fjetjes: shumë adoleshentë qëndrojnë në telefon, shikojnë video ose flasin me miq deri natën vonë.
-
Aktivitetet emocionale dhe fizike: sporti, shoqëria dhe angazhimet e shumta e mbajnë trupin në gjendje energjie deri vonë.
-
Ushqimi: konsumi i ushqimeve të ëmbla dhe të përpunuara në mbrëmje rrit aktivitetin e trupit.
-
Ndryshimet hormonale: ritmi biologjik (cirkadian) i adoleshentëve shpesh shtyhet natyrshëm drejt orëve të vona.
Si ta ndihmoni fëmijën të zgjohet më lehtë?
Ekspertët sugjerojnë që prindërit të tregojnë mirëkuptim dhe të ndihmojnë fëmijën të krijojë një rutinë më të shëndetshme zgjimi. Ja disa hapa praktikë:
-
Vendosni një orar të qëndrueshëm gjumi: edhe në fundjavë, ora e fjetjes dhe zgjimit duhet të jetë e ngjashme.
-
Reduktoni përdorimin e pajisjeve elektronike para gjumit: të paktën 1 orë para fjetjes, kufizoni telefonin, televizorin dhe kompjuterin.
-
Siguroni një mjedis të qetë gjumi: dhoma e errët, temperatura e rehatshme dhe pa zhurma ndihmojnë në cilësinë e gjumit.
-
Zgjimi gradual: në vend të alarmit të befasishëm, përdorni një zgjues me dritë ose muzikë të butë për t’u zgjuar hap pas hapi.
-
Motivimi për mëngjesin: planifikoni një aktivitet ose mëngjes të preferuar që e shtyn të zgjohet me dëshirë.
-
Aktivitet fizik i lehtë në mëngjes: shtrirjet ose ecja e shkurtër ndihmojnë trupin të aktivizohet më shpejt.
-
Komunikoni pa kritika të ashpra: kritikat e rënda mund ta bëjnë adoleshentin rezistent. Zgjidhni biseda të qeta dhe konstruktive.
PRINDËRIT PYESIN: ”Djali im zgjohet natën çdo orë. Si mund t’i vendos një rregull gjumi?”
Mesazhi për prindërit
Është e rëndësishme të kuptoni se kjo vështirësi është pjesë e zhvillimit natyror të adoleshencës. Duke treguar durim dhe duke ofruar mbështetje emocionale, mund ta ndihmoni fëmijën të krijojë zakone më të shëndetshme që do t’i shërbejnë gjithë jetën.
