Rezultatet e PISA 2025 sjellin një pasqyrë të rëndësishme të performancës së nxënësve 15-vjeçarë në Kosovë dhe evidentojnë sfida të vazhdueshme në tri fusha themelore të arsimit: matematikë, lexim dhe shkencë. Përtej renditjes ndërkombëtare, të dhënat tregojnë për një numër të madh nxënësish që nuk arrijnë nivelin bazë të aftësive të matura nga testi.
Në PISA 2025, Kosova arriti mesatarisht 350 pikë në matematikë, 340 pikë në lexim dhe 357 pikë në shkencë. Rezultatet mbeten dukshëm nën mesataret e OECD-së në të tria fushat. Gjeni raportin e plotë të: TESTIT PISA
Dallimi bëhet veçanërisht i dukshëm te përqindja e nxënësve që arrijnë të paktën nivelin 2 të performancës, i cili konsiderohet niveli bazë në kuadrin e PISA-s. Në matematikë, këtë nivel e arritën vetëm 15% e nxënësve në Kosovë, krahasuar me 65% në vendet e OECD-së. Në lexim, përqindja ishte 16%, kundrejt 69% në OECD, ndërsa në shkencë 21%, krahasuar me 74%.
Këto rezultate lidhen me aftësi praktike si kuptimi dhe interpretimi i teksteve, përdorimi i njohurive matematikore për zgjidhjen e problemeve dhe aplikimi i njohurive shkencore në situata të ndryshme.
Vajzat me rezultate më të larta në lexim dhe shkencë
Të dhënat e PISA 2025 tregojnë edhe dallime sipas gjinisë. Në lexim, vajzat në Kosovë arritën mesatarisht 358 pikë, ndërsa djemtë 322 pikë. Në shkencë, vajzat shënuan 366 pikë dhe djemtë 347 pikë. Në matematikë, performanca ishte pothuajse e njëjtë: vajzat arritën 351 pikë, ndërsa djemtë 350 pikë.
Këto dallime e vendosin në vëmendje nevojën për të kuptuar faktorët që ndikojnë në angazhimin dhe rezultatet e nxënësve në fusha të ndryshme, veçanërisht në lexim dhe shkencë.
Mungesat në shkollë mbeten një tjetër shqetësim
PISA 2025 evidenton gjithashtu një nivel të lartë të mungesave në shkollë. 54% e nxënësve në Kosovë raportuan se kishin munguar të paktën një ditë të plotë gjatë dy javëve para testimit, ndërsa mesatarja e OECD-së ishte 22%.
Mungesat e shpeshta mund të ndikojnë në vazhdimësinë e procesit mësimor dhe në mundësinë e nxënësve për të ndërtuar gradualisht njohuri dhe aftësi. Ato gjithashtu mund të lidhen me faktorë të ndryshëm familjarë, socialë dhe shkollorë, të cilët kërkojnë vlerësim më të thelluar.
Inteligjenca artificiale po bëhet pjesë e të nxënit
Një nga elementet e reja të rëndësishme të të dhënave është përdorimi i inteligjencës artificiale. 46% e nxënësve në Kosovë deklaruan se përdorin chatbotë të AI-së për të ndihmuar në mësim të paktën një herë në javë.
Teknologjia mund të ofrojë mundësi të reja për të mësuar, por përdorimi i saj kërkon edhe aftësi për të vlerësuar informacionin, për të kontrolluar saktësinë e përgjigjeve dhe për të ruajtur angazhimin personal në procesin e të nxënit.
Në këtë kuptim, rezultatet e PISA 2025 janë më shumë se një renditje ndërkombëtare. Ato ofrojnë të dhëna për sfidat e arsimit në Kosovë dhe tregojnë nevojën për forcimin e aftësive themelore, rritjen e pjesëmarrjes në procesin mësimor dhe përshtatjen e arsimit me realitetin e ri teknologjik.
Për prindërit, mësuesit dhe institucionet, rezultatet përbëjnë një mundësi për të parë përtej notave dhe për t’i kushtuar më shumë rëndësi aftësive që fëmijët do t’u nevojiten gjatë gjithë jetës: leximit me kuptim, arsyetimit, zgjidhjes së problemeve, mendimit kritik dhe përdorimit të përgjegjshëm të teknologjisë.
Prinderimi.com
