Kosova ka shënuar një avancim të qartë dhe të matshëm në uljen e vdekshmërisë së fëmijëve, duke reflektuar një transformim gradual të sistemit shëndetësor dhe të qasjes institucionale ndaj kujdesit për nënën dhe fëmijën. Sipas raportit më të fundit të publikuar nga Grupi i Agjencive të Kombeve të Bashkuara për Vlerësimin e Vdekshmërisë së Fëmijëve (UN IGME), vendi ynë po lëviz në drejtimin e duhur, duke reduktuar ndjeshëm normat e vdekshmërisë në krahasim me një dekadë më parë.
Dokumenti evidenton se që nga viti 2015, shkalla e vdekshmërisë neonatale në Kosovë ka pësuar një rënie të konsiderueshme prej 36 për qind, duke kaluar nga 10.3 në 6.6 vdekje për 1,000 lindje të gjalla. Ky indikator është ndër më të ndjeshmit për të matur cilësinë e kujdesit shëndetësor në fazat më kritike të jetës së një fëmije, veçanërisht në ditët e para pas lindjes. Ulja e kësaj shifre sinjalizon përmirësime konkrete në shërbimet obstetrike, neonatale dhe në ndërhyrjet e hershme mjekësore.
Në të njëjtën linjë pozitive, edhe vdekshmëria e fëmijëve nën pesë vjeç ka shënuar rënie prej 39 për qind, duke zbritur nga 14.3 në 8.7 për 1,000 lindje të gjalla deri në vitin 2024. Ky progres nuk është rastësor, por rezultat i një kombinimi faktorësh: politika më të qëndrueshme publike, investime më të fokusuara dhe një angazhim më i madh profesional në terren.
Ministri i Shëndetësisë, Arben Vitia, e ka cilësuar këtë zhvillim si rezultat të përkushtimit të vazhdueshëm të stafit shëndetësor dhe reformave të ndërmarra në sektor. Ai ka theksuar se investimet e qëndrueshme në kujdesin parësor, si dhe zgjerimi i qasjes në shërbime cilësore për nënat dhe fëmijët, kanë qenë faktorë vendimtarë në këtë përmirësim të dukshëm.
Një ndër shtyllat kryesore të këtij suksesi mbetet Programi i Vizitave në Shtëpi, i cili është shtrirë në të gjitha komunat e Kosovës. Ky program përfaqëson një model modern dhe proaktiv të kujdesit shëndetësor, duke sjellë shërbimin direkt te familja, në vend që familja të mbetet e varur vetëm nga institucionet. Ai ofron mbështetje të strukturuar për gratë shtatzëna, nënat e reja dhe fëmijët e vegjël, me fokus të veçantë në komunitetet më të cenueshme dhe zonat rurale.
Roli i infermierëve në nivel komunal është thelbësor në këtë proces. Ata nuk janë vetëm ofrues shërbimi, por edhe edukatorë, këshilltarë dhe mbështetës të drejtpërdrejtë për familjet. Përmes vizitave në shtëpi, ata ndihmojnë në monitorimin e zhvillimit të fëmijës, identifikimin e hershëm të problemeve shëndetësore dhe promovimin e praktikave të shëndetshme të kujdesit prindëror.
Ky model i integruar ka kontribuar në forcimin e shëndetit të nënës dhe fëmijës, në përmirësimin e kujdesit neonatal dhe në nxitjen e zhvillimit të hershëm të fëmijëve. Për më tepër, programe të tilla kanë ndikuar në rritjen e ndërgjegjësimit të prindërve dhe në ndërtimin e një kulture më të fortë të kujdesit dhe përgjegjësisë familjare.
Përfaqësues ndërkombëtarë, përfshirë Ambasadën e Luksemburgut në Prishtinë, kanë vlerësuar këto iniciativa si shembuj konkretë të bashkëpunimit të suksesshëm ndërinstitucional. Mbështetja për programe si Vizitat në Shtëpi, trajnimet për monitorimin e zhvillimit të fëmijës dhe kujdesi në grup për prindërim, ka ndihmuar në krijimin e një sistemi më gjithëpërfshirës dhe më efektiv.
Megjithatë, pavarësisht këtij progresi të rëndësishëm, sfidat mbeten të pranishme. Raporti thekson se në nivel global, parandalimi i vdekjeve të fëmijëve vazhdon të jetë një problem serioz, duke kërkuar angazhim të vazhdueshëm, politika të bazuara në evidencë dhe investime të qëndrueshme.
Në këtë kontekst, Kosova duhet të ruajë ritmin e reformave, të forcojë sistemin shëndetësor dhe të sigurojë që çdo fëmijë, pavarësisht vendbanimit apo statusit social, të ketë qasje të barabartë në kujdes cilësor. Vetëm përmes një qasjeje të tillë strategjike dhe afatgjatë mund të garantohet që ky progres të mos jetë i përkohshëm, por një standard i ri për brezat që vijnë.
Prinderimi.com
