Po të jepej mundësia të fitoje mijëra admirues për punën tënde, a do ta pranoje?
Artistët që unë dhe kolegët e mi intervistuam si pjesë e kërkimit tonë mbi krijuesit e përmbajtjes e pranuan këtë mundësi – dhe shumë prej tyre më vonë filluan të pyesnin veten nëse ia kishte vlejtur vërtet.
Marku, një ilustrator me miliona ndjekës, shprehu një ndjenjë të thellë ankthi për atë që dikur kishte qenë ëndrra e tij: të siguronte jetesën duke krijuar art dhe duke e ndarë atë në internet. (Ne përdorëm pseudonime për të mbrojtur privatësinë e personave që intervistuam.)
“Gjëja që e bëra siç duhet, që e kam dashur për një kohë shumë të gjatë dhe që tani pothuajse është bërë makthi i ekzistencës sime, është krijimi i komikëve me të cilët njerëzit mund të identifikohen,” na tha ai. “Tani jam bllokuar… më mirë do të vdisja sesa të krijoja komikë të tillë, por kam ndërtuar një perandori me ta. Atëherë, çfarë duhet të bëj me jetën time?”
Në mënyrë ironike, pikërisht ajo që Marku mendonte se i duhej për të përmbushur ëndrrën e tij – një audiencë e madhe që admironte ilustrimet e tij – filloi t’i dukej si një burg. Ndjekësit e tij nuk ishin më një entitet i largët apo abstrakt; ai tani ndihej i lidhur në mënyrë të pandashme me ta dhe me reagimet e tyre ndaj punës së tij.
Si psikolog organizativ, jam i bindur se ankthi ekzistencial i Markut nuk është unik dhe as nuk kufizohet vetëm te krijuesit e përmbajtjes. Përkundrazi, ai ka pasoja të rëndësishme për këdo që interesohet për të ardhmen e punës. Edhe pse shtypja e çuditshme që mund të sjellë admirimi kolektiv nuk është diçka e re, ajo po bëhet gjithnjë e më e përhapur – dhe më tinëzare – në ekonominë e vëmendjes.
Një “dhomë dëshpërimi”
Ndjekja e famës vetëm për hir të famës është bërë pothuajse një qëllim banal në ekonominë e vëmendjes. Krijimi i përmbajtjes është, sipas disa vlerësimeve, një industri me vlerë 300 miliardë dollarë amerikanë. Goldman Sachs parashikon që ajo të rritet në gjysmë trilion dollarë brenda pak vitesh.
Të bëhesh krijues përmbajtjeje tashmë ka zëvendësuar profesionet tradicionale si mjeku apo astronauti si një nga karrierat që Gjenerata Z dhe Gjenerata Alpha dëshirojnë më shumë të kenë. Sot ekzistojnë pafund kurse online që premtojnë të mësojnë artin e krijimit të përmbajtjes, ndërsa Arizona State University do të ofrojë edhe një program të ri studimi për krijimin e përmbajtjes.
Megjithatë, realizimi i këtij qëllimi shpesh shoqërohet me kosto psikologjike të paparashikuara.
54 krijuesit që intervistuam si pjesë e projektit tonë shumëvjeçar kërkimor – artistë vizualë me ndjekës të shumtë online – përshkruan vazhdimisht ndjenjën e pandërprerë se audiencat e tyre i shtypnin ose i kufizonin, duke përdorur shprehje që tregonin se ndiheshin të detyruar ta shndërronin veten në versione dydimensionale të asaj që ishin.
Një artiste u ankua se duhej “ta zvogëlonte dhe ta shtypte veten e saj të vërtetë” për të komunikuar me audiencën. Një ilustratore tregoi se për vite me radhë ishte ndier si një “top letre i bërë rrudhosur”. Një karikaturiste, e cila në përgjithësi ishte plot gjallëri, e krahasoi audiencën e saj me një “dhomë dëshpërimi” që askush tjetër nuk e kuptonte.
Me kalimin e kohës, këtë gjendje filluam ta quanim “ndërvarësi me audiencën”. Është një gjendje në të cilën krijuesit lidhen aq shumë psikologjikisht me ndjekësit e tyre, saqë audienca fillon të ndikojë jo vetëm në atë që krijojnë – një fenomen që është quajtur “kapja nga audienca” – por edhe në kuptimin që ata i japin punës së tyre dhe mënyrën se si e kuptojnë veten.
Ndërvarësia me audiencën preku krijues nga të gjitha fushat e jetës, pavarësisht moshës, gjinisë apo kombësisë. Ajo u shfaq te muzikantët dhe ilustratorët, YouTuber-ët dhe Instagrammer-ët, te njerëzit që e përshkruanin veten si tepër të shqetësuar dhe te ata që e konsideronin veten shpirtra krejtësisht të lirë. Asnjë tip personaliteti apo grup demografik nuk ishte imun ndaj përvojës së një ndërthurjeje të thellë me audiencën dhe pasojave të saj të mëdha për krijimtarinë dhe mirëqenien.
Të mbytur nga presioni për të performuar
Të bëhesh i ndërvarur me audiencën nënkuptonte që reagimet e ndjekësve – qofshin pozitive apo negative – shpesh fillonin të ndiheshin si një barrë. Krijuesit përshkruanin se ishin bërë tepër të ndjeshëm ndaj mënyrës se si performonin postimet e tyre dhe se po kalonin gjithnjë e më shumë kohë çdo ditë duke i monitoruar ato.
Pastaj ishin komentet. Siç e përshkroi Selena, një ilustratore, një mesazh i vetëm i keq “do t’ia shkatërronte” javën. Edhe pse e kuptonin se kishin nevojë për një audiencë për të bërë punën që donin, menaxhimi i saj filloi të dukej si një punë më vete – dhe jo një punë që kishin zgjedhur.
Në momentet e tyre më të vështira, krijuesit me të cilët folëm nuk shqetësoheshin vetëm nga ndonjë koment armiqësor i rastësishëm. Ata përshkruan se nuk ishin më në gjendje të përballonin as mesazhet më entuziaste nga audienca – pikërisht ato lloj vlerësimesh që fillimisht i kishin nxitur të nisnin të krijonin.
Audienca mund të jetë njëkohësisht shpërblim dhe barrë.
Një krijuese jashtëzakonisht e suksesshme, Maya, kujtonte se kishte marrë mesazhe private nga fansat që i thoshin se arti i saj ishte e vetmja gjë që i ndihmonte të përballonin vdekjen, divorcin dhe ngjarje të tjera katastrofike në jetën e tyre. Maya e përjetonte këtë reagim jashtëzakonisht pozitiv si diçka edhe më të vështirë për t’u përballuar sesa kritikat:
“Nuk dija vërtet si ta përballoja dhimbjen e njerëzve në një mënyrë kuptimplotë dhe po merrja gjithashtu kritika shumë të thella – dhe, në njëfarë mënyre, pothuajse mund ta përballoja këtë më mirë sesa lavdërimet. Është thjesht shumë për t’u mbajtur mbi supe nga një person.”
Si rezultat, shumë krijues filluan ta shihnin këtë rrugë krijuese, të cilën dikur e dëshironin më shumë se çdo gjë tjetër, si krejtësisht të paqëndrueshme. Në këtë dhimbje kishte një ironi tragjike. Pikërisht ajo që e bëri të mundur punën e tyre krijuese – një audiencë e madhe dhe kryesisht adhuruese – ishte gjithashtu kërcënimi i saj më i madh. Audienca që u mundësoi fillimisht të fitonin para nga krijimet e tyre tani i kishte çuar drejt paralizës krijuese.
Kufij të shëndetshëm dhe angazhim i vetëdijshëm
Jo të gjithë personat me të cilët folëm mbetën përgjithmonë të burgosur nga të ashtuquajturit fansa të tyre. Për disa, ndërthurja intensive që përjetuan përfundimisht u shndërrua në diçka më të shëndetshme.
Krijuesit që kaluan drejt kësaj marrëdhënieje të re nuk pushuan së interesuari për audiencat e tyre. Përkundrazi, ata mësuan të vendosnin kufij të qartë rreth ndërveprimeve me audiencën dhe të përcaktonin më qartë se kush dëshironin të ishin online – atë që ne e quajtëm “strategji për menaxhimin e ndërthurjes me audiencën”. Duke kufizuar kohën dhe energjinë që i kushtonin angazhimit në platformë, ata arritën t’i shpëtonin “burgut” të fansave të tyre dhe të gjenin përsëri kuptim dhe një ndjenjë autenticiteti online.
Siç shpjegoi Charlie, një ilustrator:
“Ka diçka në arritjen e kësaj pike të vërtetë të brendshme, është pothuajse diçka mistike, por bëhet fjalë për një lloj ekuilibri mes të qenit vetvetja nga brenda dhe të qenit vetvetja nga jashtë. Ekziston një pikë ideale ku e di se kush është audienca jote dhe çfarë pret ajo, dhe e di se ku përputhesh ti, si person apo si krijues, me të.”
Pas gati dy dekadash kërkimi mbi psikologjinë e punës, besoj se ndërvarësia me audiencën nuk u ndodh vetëm influencuesve që punojnë me kohë të plotë.
Aftësia për të krijuar dhe menaxhuar një audiencë online është bërë një aftësi thelbësore edhe në profesione më tradicionale, si gazetaria, politika dhe arsimi i lartë. Në disa raste, një numër i madh ndjekësish po bëhet parakusht për suksesin, dhe jo thjesht pasojë e tij.
Shumica e njerëzve nuk do të kenë kurrë një mijë – e aq më pak miliona – ndjekës. Por ndoshta kanë përjetuar disa shenja të kësaj ndërlidhjeje me audiencën edhe në jetën e tyre relativisht të zakonshme online: tundimin varësues për të kontrolluar vazhdimisht një postim ndërsa shfaqen “pëlqimet”, ose një pasdite idilike me fëmijën tuaj që prishet nga një koment thumbues i një të panjohuri në internet.
Ndërsa shumë influencues ofrojnë këshilla për rritjen e audiencave online, ekzistojnë shumë pak trajnime se si të përballohet realisht stresi që vjen nga menaxhimi i një numri të madh ndjekësish. Dikur, vetëm njerëzit vërtet të famshëm – aktorët, yjet, dhe sportistët profesionistë – rrezikonin të përjetonin ankthin e vëmendjes dhe gjykimit publik.
Sot, shumë prej nesh jemi vetëm një postim viral larg këtij realiteti.
Artikull nga: Julliana Pillemer
Përkthim: Prinderimi.com
