Raporti i ri i UNICEF-it dhe Institutit të Psikologjisë të Universitetit të Prishtinës e vendos krijimin e një linje telefonike kombëtare për fëmijë ndër veprimet prioritare për mbrojtjen dhe shëndetin e tyre mendor.
Në Kosovë, një fëmijë që përjeton dhunë në familje, bullizëm në shkollë, ankth apo shqetësime të tjera emocionale mund të mos dijë kujt t’i drejtohet. Frika nga paragjykimi, mungesa e informacionit dhe qasja e kufizuar në shërbime profesionale mund ta pengojnë kërkimin e ndihmës.
Kjo problematikë trajtohet në raportin “Hartëzimi i shërbimeve të shëndetit mendor dhe atyre psikosociale për fëmijët dhe të rinjtë në Kosovë”, të publikuar në gusht 2026 nga UNICEF-i dhe të realizuar nga Instituti i Psikologjisë i Universitetit të Prishtinës, me autorë Dr. Aliriza Arënliu dhe Dr. Kaltrina Kelmendi.
Një ndër rekomandimet konkrete të raportit është krijimi dhe funksionalizimi i Linjës Telefonike Kombëtare për Fëmijë.
Çfarë parasheh raporti?
Sipas raportit, Ligji nr. 06/L-084 për Mbrojtjen e Fëmijës e përcakton krijimin e një linje telefonike kombëtare, por ky shërbim ende nuk ishte funksionalizuar në kohën e hartimit të studimit. Autorët rekomandojnë një shërbim falas, konfidencial dhe të qasshëm 24 orë në ditë, shtatë ditë në javë, përmes telefonit dhe komunikimit online.
Linja duhet të menaxhohet nga këshilltarë të trajnuar, të cilët mund t’i dëgjojnë fëmijët, të vlerësojnë shqetësimet e tyre dhe t’i orientojnë drejt institucioneve përkatëse.
Pse kanë nevojë fëmijët për një linjë të tillë?
Jo çdo fëmijë ndihet i sigurt të flasë për problemet e veta me prindërit apo mësimdhënësit. Disa përjetojnë dhunë pikërisht në mjediset ku duhet të ndihen të mbrojtur. Një linjë kombëtare do të mundësonte kontaktin fillestar me profesionistë në rastet e dhunës, abuzimit, bullizmit, shqetësimeve emocionale dhe krizave psikologjike.
Ajo do të ishte veçanërisht e rëndësishme për fëmijët në zonat rurale, komunitetet joshumicë dhe fëmijët me aftësi të kufizuara, të cilët mund të përballen me pengesa shtesë në marrjen e shërbimeve.
Si duhet të funksionojë?
Linja nuk duhet të kufizohet vetëm në dëgjimin e shqetësimeve. Ajo duhet të lidhet me një sistem funksional referimi drejt psikologëve, Qendrave për Punë Sociale, institucioneve shëndetësore dhe shërbimeve emergjente. Konfidencialiteti, mbrojtja e të dhënave personale dhe procedurat e qarta për rastet kur siguria e fëmijës është në rrezik duhet të jenë pjesë themelore e funksionimit.
Çfarë përgjegjësie kanë shkollat dhe prindërit?
Shkollat duhet t’i informojnë nxënësit për mundësitë e kërkimit të ndihmës dhe të krijojnë mjedise ku raportimi i dhunës nuk shoqërohet me turp apo ndëshkim. Prindërit, ndërkohë, duhet t’u mësojnë fëmijëve se kërkimi i ndihmës është veprim i përgjegjshëm dhe se shqetësimet e tyre meritojnë të dëgjohen.
Nga rekomandimi te zbatimi
Krijimi i linjës kërkon financim të qëndrueshëm, personel profesional, standarde të mbrojtjes dhe koordinim ndërinstitucional. Raporti i UNICEF-it ngre një çështje që kërkon përgjigje konkrete nga institucionet: Kur do të mund të ketë çdo fëmijë në Kosovë një shërbim kombëtar ku mund të kërkojë ndihmë, pa pagesë dhe pa frikë?
Funksionalizimi i kësaj linje nuk do të zëvendësonte familjen, shkollën apo shërbimet profesionale, por do të krijonte një urë të rëndësishme ndërmjet fëmijëve në nevojë dhe sistemit të mbrojtjes.
Prinderimi.com
