Të shtyrë nga brenda
Në vitet e fundit është biseduar shumë për inkurajimin dhe për dhënien e shpërblimeve për fëmijët që kryejnë detyra të caktuara dhe përmbahen nga sjellje të caktuar. Tani, pa dashur ta nënvlerësojmë rëndësinë e këtyre përpjekjeve, dëshiroj të theksoj rëndësinë e mosdhënies së një mesazhi të gabuar fëmijës: shpërblimet, sidomos ato materiale, sugjerojnë se leximi i një tregimi nga një fëmijë është një akt vullnetar ose diçka që nuk i sjell përfitime atij, mirëpo ka të bëjë me të tjerët dhe për këtë qëllim ai ose ajo meriton një shpërblim ose çmim.
Në anën tjetër, nuk bën të besojmë as idenë tjetër të përhapur, sipas të cilës sjellja e njeriut formohet në përgjigje ndaj faktorëve mjedisor që e rrethojnë njeriun. Të besuarit në këtë nënkupton përbuzje për dinjitetin njerëzor dhe përbuzje për diturinë. Atë që po e them është se kur fëmija pret një shpërblim për detyrat që i kërkojmë t’i kryen, ne po kontribuojmë në dobësimin e motiveve të brendshme të fëmijës. Ndoshta disa baballarë pyesin: “Atëherë çfarë të bëjmë kur biri ose e bija nuk dëshiron të lexojë. A po thua se nuk ka detyrim të fëmijës për të lexuar, e as shpërblim të fëmijës që lexon?”
Përgjigja është se sa më i vogël të jetë fëmija, aq më shumë do të përgjigjet ndaj shpërblimeve materiale, mirëpo një fëmijë nëntë vjeçar ose më i madh do të përgjigjet më mirë ndaj shpërblimeve morale. Fëmijët në këtë moshë munden dhe duhet të përcaktojnë dëshirën dhe përgjegjësinë e tyre për vetveten, për kulturën dhe të ardhmen.
Në anën tjetër, inkurajimi dhe ofrimi i modeleve dhe kompli- menteve, dhënia e premtimeve për një piknik ose ndonjë aktivitet të ngjashëm janë gjëra të mira, mirëpo nuk duhet të vazhdojnë pafundësisht. Nganjëherë duhet të mos i japim shpërblime, nganjëherë duhet t’i tregojmë fëmijës se është detyrë e tij të lexojë çdo ditë dhe nuk është zgjidhje.
Shumë nëna u përmbushin disa kërkesa fëmijëve nëse ata pajtohen të mbarojnë detyrat e tyre ose të mbarojnë leximin e një tregimi të caktuar etj. Megjithatë, ajo që është me rëndësi është që të gjenerojmë te fëmija një motiv të brendshëm dhe një nxitje autonome.
Përgatiti: Prinderimi.com
Autor: Dr. Abdulkerim Bekkar, ”Fëmija lexon”
