Foshnja nga 12 deri në 18 muaj: Gjatë kësaj periudhe, foshnja zhvillon aftësi të rëndësishme motorike, kognitive dhe sociale, duke filluar të eksplorojë më në mënyrë të pavarur dhe të ndërveprojë me rrethin.
- Ecja dhe eksplorimi: Foshnja fillon të ecë vetë dhe eksploron shtëpinë dhe mjedisin përreth me kuriozitet dhe energji.
- Ndërtimi: Arrin të vendosë dy ose tri blloqe druri njëri mbi tjetrin, duke përmirësuar koordinimin dhe aftësitë motorike të imëta.
- Mbushja e enëve: Mund të mbushë një enë me objekte të vogla, si guralecë ose rruaza, duke treguar kontroll dhe saktësi.
- Të folurit: Fjalori i saj pasurohet me pesë deri në dhjetë fjalë që i përdor në mënyrë të kuptueshme.
- Reagimet emocionale: Shfaq xhelozi dhe reagime konkurruese gjatë lojës, veçanërisht me vëllezërit ose motrat, duke treguar fillimet e ndërgjegjësimit emocional dhe marrëdhënieve sociale.
Foshnja nga 18 deri në 24 muaj: Në këtë fazë, foshnja vazhdon të përmirësojë aftësitë e saj fizike, gjuhësore dhe sociale, duke u bërë më e pavarur dhe ndërvepruese me të tjerët.
- Ngjitja dhe zbritja e shkallëve: Fillimisht ngjitet dhe zbret shkallët me ndihmën e dikujt, më pas fillon ta bëjë vetë.
- Ndërtimi i kullave: Mund të ndërtojë një kullë me gjashtë blloqe, duke treguar zhvillim në planifikim dhe aftësi motorike të imëta.
- Njohja e pjesëve të trupit: Tregon pjesë të trupit si hunda dhe sytë kur i kërkohet.
- Formimi i fjalive: Bashkon dy fjalë për të filluar formimin e fjalisë dhe vazhdon të pasurojë fjalorin.
- Ushqimi i pavarur: Mëson të hajë vetë, duke treguar rritje të pavarësisë.
- Imitimi: Mund të kopjojë një vijë të vizatuar në letër ose rërë, duke përmirësuar aftësitë vizuale dhe manuale.
- Rezistenca ndaj trajnimit në tualet: Fillon të tregojë rezistencë ndaj trajnimit në tualet gjatë ditës dhe shpesh vazhdon ta bëjë nevojën në rroba.
- Interesi për sjelljet e të rriturve: Shfaq interes të madh për lëvizjet dhe sjelljet e të rriturve dhe përpiqet t’i imitojë.
- Ndërveprimi me fëmijët: Fillon të tregojë interes për fëmijët e tjerë dhe dëshiron të luajë me ta. Megjithatë, kjo lojë është shpesh individuale, si përpjekja për të marrë lodrën e një fëmije tjetër gjatë lojës.
Këto arritje pasqyrojnë rritjen e pavarësisë dhe zhvillimin e aftësive sociale dhe fizike që përgatisin foshnjën për fazat e mëvonshme të fëmijërisë.
Autor: Dr. Sajgëllë, ”Psikologjia e fëmijëve 0-7 vjeç”
Përgatiti: Perparim Blakaj, Prinderimi.com
*Klikoni KËTU për t´u bërë pjesë e kanalit zyrtar të Rrjetit të Prindërve të Kosovës në Viber.
