Për shumë prindër në Kosovë, një nga sfidat më të mëdha është gjetja e mënyrave për ta mbajtur fëmijën të interesuar për të mësuar, sidomos gjatë pushimeve verore. Shpesh, fëmijët e lidhin mësimin vetëm me detyrat e shkollës, testet dhe obligimet, prandaj mund ta shohin atë si diçka të lodhshme.
Megjithatë, të mësuarit nuk duhet të ndodhë vetëm në bankat shkollore. Një qasje gjithnjë e më e përhapur në edukim është “edutainment” (edukim përmes argëtimit), një mënyrë që kombinon dijen me lojën, kreativitetin dhe përvojat praktike.
Përmes kësaj qasjeje, fëmijët nuk mësojnë vetëm duke dëgjuar, por duke provuar, krijuar, eksploruar dhe marrë pjesë aktivisht. Kështu, një aktivitet i thjeshtë në shtëpi mund të shndërrohet në një mundësi për të mësuar.
Çfarë është edutainment?
Edutainment përfshin çdo aktivitet ose mjet që synon të edukojë duke argëtuar. Ai mund të përfshijë lojëra edukative, aplikacione mësimore, libra me aktivitete, eksperimente shkencore, vizita në muze, punë praktike, tregime, projekte krijuese dhe aktivitete që nxisin imagjinatën.
Për shembull, një fëmijë mund të mësojë rreth natyrës përmes një shëtitjeje në park, të kuptojë konceptet shkencore duke bërë një eksperiment të thjeshtë në shtëpi, ose të zhvillojë aftësitë gjuhësore duke krijuar një tregim të vetin.
Në Kosovë, aktivitete të tilla mund të realizohen edhe përmes vizitave në biblioteka, qendra kulturore, muze, ekspozita, vende historike apo eksplorimit të natyrës. Nuk është gjithmonë e nevojshme të ketë pajisje të shtrenjta; shpesh mjaftojnë materiale të thjeshta dhe pak kreativitet.
Pse funksionon edutainment?
Fëmijët mësojnë më mirë kur janë të përfshirë emocionalisht dhe kur ndihen të motivuar. Ndryshe nga një mësim ku fëmija është vetëm dëgjues, edutainment e vendos atë në qendër të procesit të të mësuarit.
Rrit motivimin për të mësuar
Kur një aktivitet ngjan me lojën, fëmijët kanë më shumë dëshirë të marrin pjesë. Një lojë matematike, një eksperiment shkencor ose një projekt krijues mund ta bëjë një koncept më të kuptueshëm dhe më interesant. Kjo i ndihmon fëmijët ta shohin dijen jo si një detyrim, por si diçka që sjell kënaqësi dhe zbulim.
Ndërton vetëbesimin
Kur fëmijët arrijnë të krijojnë diçka vetë, të zgjidhin një problem ose të përfundojnë një projekt, ata fitojnë më shumë besim në aftësitë e tyre. Një fëmijë që ndërton një model, përgatit një recetë të thjeshtë, krijon një vizatim, ose përfundon një lojë logjike mëson se përpjekja dhe këmbëngulja sjellin rezultate.
Jep përvoja praktike
Të mësuarit përmes përvojës shpesh mbetet më gjatë në kujtesën e fëmijëve. Në vend që vetëm të lexojnë për një koncept, ata mund ta shohin dhe ta provojnë atë. Për shembull, një mësim rreth bimëve mund të shoqërohet me mbjelljen e një luleje në shtëpi, ndërsa një mësim rreth shkencës mund të shndërrohet në një eksperiment të thjeshtë familjar.
Përparësitë e edutainment-it
- I mban fëmijët më të angazhuar: Aktivitetet interaktive i ndihmojnë fëmijët të përqendrohen më gjatë dhe ta mbajnë mend informacionin më lehtë.
- Nxit dashurinë për të mësuar: Përvojat pozitive gjatë fëmijërisë mund të krijojnë një marrëdhënie më të shëndetshme me dijen edhe në vitet e mëvonshme.
- Përshtatet sipas interesave të fëmijës: Një fëmijë që pëlqen kafshët mund të mësojë për biologjinë, ndërsa një fëmijë që pëlqen artin mund të zhvillojë aftësi përmes projekteve kreative.
- Mund të bëhet kudo: Edutainment mund të përdoret në shtëpi, në oborr, gjatë udhëtimeve, në bibliotekë ose gjatë aktiviteteve familjare.
Çfarë duhet të kenë parasysh prindërit?
Edhe pse edutainment ka shumë përfitime, është e rëndësishme të ruhet ekuilibri.
Kujdes me kohën para ekranit
Shumë mjete edukative sot janë digjitale, por përdorimi i tepërt i pajisjeve elektronike mund të ndikojë në rutinën e fëmijës. Aplikacionet edukative dhe videot mësimore duhet të kombinohen me lojë jashtë, lexim, aktivitete fizike dhe komunikim familjar.
Jo çdo aktivitet argëtues është edukativ
Jo çdo lojë apo material që prezantohet si “edukativ” ka të njëjtën vlerë. Prindërit duhet të zgjedhin materiale që janë të përshtatshme për moshën e fëmijës dhe që i ndihmojnë ata të zhvillojnë aftësi reale.
Mos e zëvendësoni plotësisht mësimin tradicional
Edutainment nuk duhet të zëvendësojë librat, fletoret e punës apo ushtrimet shkollore. Më së miri funksionon kur kombinohet me mënyra të tjera të të mësuarit.
Si ta përdorni edutainment-in në shtëpi?
- Zgjidhni aktivitete sipas moshës dhe interesave të fëmijës.
- Kombinoni libra, fletë pune dhe lojëra edukative me aktivitete praktike.
- Krijoni projekte familjare, si mbjellja e një bime, gatimi së bashku ose krijimi i një punimi artistik.
- Bëni pyetje dhe diskutoni me fëmijën për atë që ka mësuar.
- Vendosni kufij të shëndetshëm për përdorimin e ekraneve.
Në fund, qëllimi i edutainment-it nuk është ta kthejë çdo moment në një mësim formal. Fëmijët kanë nevojë edhe për lojë, pushim dhe kohë të lirë. Por kur prindërit krijojnë mundësi që fëmijët të mësojnë përmes kuriozitetit dhe argëtimit, ata i ndihmojnë të ndërtojnë një lidhje pozitive me dijen që mund t’i shoqërojë gjatë gjithë jetës.
Artikull nga: Fiona Tapp, Parents
Përkthim: Prinderimi.com
