Inteligjenca emocionale (IE) nuk mësohet vetëm nëpër libra apo kurse të specializuara. Ajo kultivohet çdo ditë, në momentet e vogla dhe të papritura të jetës. Vera, me ritmin e saj më të relaksuar dhe me situatat e paparashikuara, është një “klasë” e jashtëzakonshme për edukimin emocional. Çdo akullore që bie përtokë, çdo grindje me kushëririn për një lodër, apo çdo zhgënjim për shkak të shiut që prish planet, është një mundësi e artë për ne si prindër që t’i mësojmë fëmijëve tanë si të njohin, emërtojnë dhe menaxhojnë ndjenjat e tyre.
Të shohim përtej sjelljes: Cila është ndjenja?
Kur një fëmijë bërtet, godet ose mbyllet në vetvete, kjo është vetëm sjellja sipërfaqësore. Detyra jonë është të veprojmë si “detektivë të emocioneve” dhe të kuptojmë se çfarë fshihet pas saj: zhgënjim, zemërim, frikë, apo xhelozi? Duke i ndihmuar të lidhin sjelljen me ndjenjën, ne u japim atyre fuqinë për të kuptuar veten.
Shndërrimi i situatave verore në mësime emocionale:
1. Situata: Akullorja bie në tokë
Reagimi instinktiv: “Mos qaj, do të blejmë një tjetër!”
Qasja e edukimit emocional: Së pari, vërtetoni ndjenjën. “Oh, sa zhgënjyese! E prisje me padurim këtë akullore dhe tani ra. Të kuptoj që je i/e mërzitur.” Pasi të vërtetoni ndjenjën dhe ta lini fëmijën ta përjetojë për një moment, atëherë mund të kaloni te zgjidhja. Kjo i mëson atij se ndjenjat e tij janë të vlefshme dhe se zhgënjimet, ndonëse të pakëndshme, janë të menaxhueshme.
2. Situata: Grindja me një shok/kushëri për një lodër
Reagimi instinktiv: “Jepja lodrën, se je më i/e madh/e!” ose “Nuk do të luani më me të fare!”
Qasja e edukimit emocional: Ndërhyni si një ndërmjetës, jo si gjykatës. “Shoh që të dy doni të luani me të njëjtën makinë dhe kjo po shkakton zemërim. Ti, Ana, dukesh e zemëruar sepse ishe duke luajtur e para. Dhe ti, Bledi, dukesh i mërzitur sepse doje edhe ti një shans. Si mund ta zgjidhim këtë problem që të dy të jeni të kënaqur?” Kjo i mëson ata të emërtojnë emocionet (zemërim, mërzitje), të shohin perspektivën e tjetrit (empati) dhe të kërkojnë zgjidhje (negocim).
3. Situata: Frika nga valët e detit ose nga një insekt
Reagimi instinktiv: “Mos ki frikë, është thjesht një valë/buburrec!”
Qasja e edukimit emocional: Njihni dhe respektoni frikën e tyre, sado irracionale të duket për ju. “Po, valët mund të duken të mëdha dhe të zhurmshme, dhe kjo mund të jetë e frikshme. Unë jam këtu me ty dhe do të të mbaj fort. A do të provojmë t’i lagim vetëm këmbët bashkë?” Kjo i mëson atij se është në rregull të kesh frikë dhe se mund të përballesh me frikën hap pas hapi me mbështetjen e duhur.
4. Situata: Gëzimi i madh për një kështjellë rëre të përfunduar
Reagimi instinktiv: “Bravo, sa e bukur!”
Qasja e edukimit emocional: Shkoni më thellë. “Uau! Shoh sa shumë punove për këtë. Mbaj mend kur muri po prishej dhe ti nuk u dorëzove, por gjete një mënyrë tjetër për ta ndërtuar. Duhet të ndihesh shumë krenar/e për këmbënguljen tënde!” Kjo e lidh emocionin (krenarinë) me një veprim specifik (këmbënguljen), duke përforcuar një virtyt të rëndësishëm.
Përfundim:
Çdo ditë vere është e mbushur me mundësi për të ndërtuar fjalorin emocional të fëmijëve tanë. Duke qenë prindër të vëmendshëm dhe të ndjeshëm, ne nuk po rrisim thjesht fëmijë që sillen mirë; ne po rrisim njerëz që e kuptojnë veten dhe botën emocionale përreth tyre, një aftësi thelbësore për një jetë të shëndetshme dhe të lumtur.
