Çrregullimi i spektrit të autizmit është një çrregullim kompleks që karakterizohet nga dëmtime sociale, vështirësi në komunikim dhe modele sjelljeje të përsëritura dhe stereotipike.
Shkaqet e Autizmit
Shkaqet e autizmit mbeten ende të panjohura. Shumë studime kanë përfshirë një shumëllojshmëri të gjeneve të zhvillimit, por asnjë prej tyre nuk është gjetur në mënyrë të vazhdueshme në të gjithë individët e prekur. Faktorët e mjedisit, ekspozimi ndaj viruseve ose toksinave gjatë shtatëzanisë mendohet të kenë ndikim, por asnjë prej tyre nuk
është verifikuar plotësisht.
Identifikimi i hershëm mund të ndryshojë jetë
Studimet tregojnë se diagnostikimi i hershëm dhe ndërhyrja me mbështetjen e duhur çon në rezultate shumë më të mira nga trajtimi.
Mos prit! Identifikimi i hershëm mund të ndryshojë jetën e femijës tuaj
Shiko tabelën dhe vlerëso ecurinë e fëmijës tënd gjatë 3 viteve të para të jetës:
| Zhvillimi normal i fëmijës | Fëmija me çrregullim të spektrit të autizmit |
| Kur fëmija arrin moshën 12 muaj: | Kur fëmija arrin moshën 12 muaj |
| • Shikon me vëmendje fytyrat dhe i përgjigjet shprehjes së emocioneve të njerëzve të tjerë.
• Buzeqesh dhe imiton disa shprehje të fytyrës. · Ndjek me sy lëvizjen e objekteve · Fillon te belbezojë. · Imiton tingujt dhe fjalët, fut dorën ne goje. Përdor fjale teke si “baba”. · Përsëritë tinguj apo gjeste për të fituar vëmendje · Kthen kokën nga drejtimi i tingujve, përgjigjet për emrin e tij · Qesh me nënën apo persona të tjerë të afërt dhe preferon ata mbi të gjithë të tjerët · Mund të ulet pa ndihmë. · Mund të qëndrojë në këmbë. · Mund të ece duke u mbajtur tek mobiljet · Lëvizë dorën për të thëne “mirupafshim (pa-pa) dhe drejton gishtin për të treguar objekte. |
• Nuk i kushton vëmendje ose frikësohet nga fytyrat e reja.
• Nuk buzëqesh dhe nuk ndjek me sy lëvizjen e objekteve. • Nuk belbëzon, nuk qesh dhe ka vështirësi të fusë në goje objekte · Nuk flet · Nuk e kthen kokën nga vijnë tingujt dhe mund të mos reagoje ndaj zhurmave të forta · • Nuk tregon afeksion ndaj personit qe kujdeset për të. · Nuk pëlqen përqafimet · Nuk zvarritet, nuk mund të qëndrojë mbështetur · Nuk përdor gjeste të tilla si përshëndetja me dorë apo drejtimi i gishtit për të treguar objekte. |
| 12 deri në 24 muaj | 12 deri në 24 muaj |
| • Ecën vetëm, me mbështetje mund të ngjisë shkallët, mban dhe tërheq lodra duke ecur
• Përdor disa fjalë të vetme nga 15 në 18 muaj, përdor fraza të thjeshta në 24 muaj • • Imiton sjelljen e të tjerëve, kënaqet në shoqërinë e fëmijëve të tjerë |
• Nuk mund të ecë deri në 18 muaj, nuk mund të shtyjë një lodër me rrota
• Nuk flet, nuk imiton veprimet e të tjerëve, nuk mund të ndjekë udhëzime të thjeshta • • Nuk e njeh funksionin e objekteve të zakonshme shtëpiake deri 15 muaj |
Ju e njihni më mirë fëmijën tuaj. Nëse vini re diçka qe ju shqetëson gjatë rritjes së fëmijës tuaj, mos hezitoni të kontaktoni pediatrin e zhvillimit apo ti drejtoheni Qendrës së Shërbimeve Komunitare për Fëmijët me Aftësi të Kufizuara, për një ndihmë më të specializuar.
