A mund një foshnje që lind në tetor të jetë më e rrezikuar për të zhvilluar alergji sesa një që lind në maj? Kjo nuk është më thjesht një kuriozitet prindëror, por një fushë studimi që po merr gjithnjë e më shumë vëmendje në shkencën e shëndetit të fëmijëve. Stina e lindjes, sipas disa studimeve të fundit, mund të ketë një ndikim real dhe afatgjatë në mënyrën se si funksionon sistemi imunitar dhe si reagon ai ndaj alergjenëve të ndryshëm gjatë jetës.
Çfarë thotë shkenca për sezonin e lindjes dhe alergjitë?
Një nga studimet më të rëndësishme në këtë fushë vjen nga Universiteti i Southampton-it, publikuar në revistën shkencore Allergy. Studiuesit zbuluan se fëmijët e lindur në vjeshtë dhe në dimër janë më të rrezikuar për të zhvilluar probleme si ekzemë, astmë dhe alergji të tjera respiratore. “Ndryshimet epigjenetike që ndodhin gjatë muajve të parë të jetës, të lidhura me sezonin e lindjes, mund të ndikojnë mënyrën se si shprehen gjenet e sistemit imunitar”, shkruan Dr. Gabrielle Lockett, autore e studimit.
Këto ndryshime nuk janë të përkohshme. Ato mund të vazhdojnë të ndikojnë organizmin edhe më shumë se një vit pas lindjes, duke rritur ndjeshmërinë ndaj alergjenëve. Sipas të dhënave të mbledhura në Ishullin Wight në Angli, lidhja mes lindjes në muajt e ftohtë dhe rritjes së rrezikut për probleme alergjike ishte mjaft e fortë dhe statistikisht domethënëse.
Pse fëmijët e lindur në muajt e ftohtë janë më të rrezikuar?
Një ndër shpjegimet më të zakonshme është ekspozimi më i ulët ndaj vitaminës D për shkak të mungesës së rrezeve të diellit gjatë muajve të dimrit, gjë që ndikon drejtpërdrejt në forcën e sistemit imunitar. Një faktor tjetër është ekspozimi i hershëm ndaj ndotjes së ajrit të brendshëm, i cili është më i theksuar gjatë muajve të ftohtë kur qëndrojmë më shumë brenda.
Ndërkohë, ekspozimi i kufizuar ndaj mikrobeve të zakonshme të natyrës dhe mjedisit në këtë periudhë, sipas hipotezës së higjienës, mund të pengojë zhvillimin e një sistemi imunitar të balancuar. Në këtë mënyrë, trupi reagon më ashpër ndaj substancave të padëmshme si pluhuri, poleni apo ushqimet e zakonshme, duke i interpretuar ato si kërcënime.
Faktori mjedisor dhe trashëgimia gjenetike
Natyrisht, nuk është vetëm muaji i lindjes që përcakton fatin alergjik të një fëmije. “Edhe fëmijët që lindin në muajt e pranverës mund të zhvillojnë alergji nëse rriten në ambiente të ndotura, kanë histori familjare me alergji, apo nëse nuk ekspozohen në mënyrë të shëndetshme ndaj natyrës dhe diversitetit mikrobik”, thekson Dr. Susan Prescott nga Universiteti i Australisë Perëndimore në një studim të publikuar më 2023.
Në këtë kuptim, alergjitë janë rezultat i një kombinimi të ndërlikuar mes trashëgimisë gjenetike dhe ndikimeve mjedisore. Asnjë nga këto nuk mund të veprojë i vetëm.
Si mund të parandalojmë ose menaxhojmë rrezikun?
Pavarësisht muajit të lindjes së një fëmije, prindërit mund të ndërmarrin hapa të thjeshtë, por të fuqishëm për të reduktuar rrezikun alergjik:
-
Krijoni një ambient të pastër, pa pluhur dhe me ajrim të mirë. Reduktimi i mykut, lagështisë dhe kimikateve të forta ndihmon në lehtësimin e simptomave.
-
Promovoni një dietë të pasur me fibra, omega-3 dhe probiotikë për të mbështetur një mikrobiomë të shëndetshme.
-
Shmangni përdorimin e panevojshëm të antibiotikëve, të cilët dëmtojnë ekuilibrin bakterial të trupit.
-
Kujdesuni për ekspozimin në natyrë. Të luash në ambient të hapur, me tokë dhe bimësi, është një mbrojtje natyrore ndaj alergjive.
-
Konsultohuni rregullisht me mjekun, veçanërisht nëse ka histori familjare të sëmundjeve alergjike.
Lidhja mes stinës së lindjes dhe rrezikut për alergji është një temë që na fton të mendojmë më thellë për ndikimin e natyrës dhe mjedisit në shëndetin e fëmijëve tanë. Edhe pse muaji i lindjes nuk mund të kontrollohet, mënyra se si ne përkujdesemi për ambientin, ushqimin dhe stilin e jetesës së fëmijëve është një fuqi në dorën e çdo prindi. Duke kombinuar dijen me vëmendje të përditshme, mund të ndikojmë pozitivisht në rrugën shëndetësore të fëmijëve që na janë besuar.
