Astma është një sëmundje e zakonshme kronike që prek miliona fëmijë në mbarë botën, duke përfshirë edhe shumë fëmijë në Kosovë e Shqipëri. Është plotësisht e kuptueshme që prindërit ndihen të shqetësuar kur fëmija i tyre ka astmë dhe dëshiron të merret me sport. Pyetja kryesore që shtrohet në këtë rast është: a mundet fëmija im me astmë të jetë i sigurt gjatë aktivitetit fizik? Përgjigjja, sipas mjekëve dhe specialistëve të shëndetit, është po, dhe madje duhet.
Pse sporti është i rëndësishëm për fëmijët me astmë?
Mund të duket e kundërta e logjikshme, por ushtrimet fizike të kontrolluara mund të përmirësojnë funksionin e mushkërive te fëmijët me astmë. Aktiviteti fizik rrit elasticitetin e rrugëve të frymëmarrjes dhe përmirëson kapacitetin kardiovaskular.
Mund të mos e dini, por shumë sportistë profesionistë kanë pasur astmë gjatë fëmijërisë. Për shembull, kampionë olimpikë si Michael Jordan, Jackie Joyner-Kersee apo Paula Radcliffe, janë shembuj frymëzues për çdo prind që ka dyshime. Ata nuk vetëm që kanë marrë pjesë në sporte intensive, por kanë shkëlqyer në to.
Sportet më të përshtatshme për fëmijët me astmë
Nuk janë të gjitha sportet njësoj në raport me astmën. Sportet që përfshijnë intervale të shkurtra aktiviteti, si futbolli, basketbolli ose noti në pishina të mbyllura, janë më të lehta për mushkëritë e ndjeshme. Nga ana tjetër, sportet që kërkojnë vrapim të vazhdueshëm si kros apo ski në temperatura të ulëta, mund të jenë më sfiduese, por jo të pamundura.
Si ta përgatisni fëmijën për sport?
Prindërit kanë një rol kyç në menaxhimin e astmës përpara dhe gjatë aktivitetit fizik. Ja disa hapa praktikë që duhen ndjekur:
-
Mbani astmën nën kontroll: Mjekimi i rregullt preventiv dhe përdorimi korrekt i inhalatorëve është themelor. Mos e ndërprisni terapinë edhe nëse fëmija nuk ka simptoma.
-
Konsultohuni me mjekun për një plan të personalizuar: Sipas një studimi të botuar në Journal of Asthma and Allergy (2023), planet e individualizuara të menaxhimit ulin me 50% rrezikun e krizave gjatë sportit.
-
Përgatitja para dhe pas ushtrimeve: Fëmija duhet të bëjë ngrohje para sportit dhe qetësim gradual pas ushtrimeve. Kjo ndihmon në parandalimin e shokut të papritur për mushkëritë.
-
Shmangni ekspozimin ndaj faktorëve irritues: Nëse jashtë është ftohtë dhe ajri i thatë, përdorni maska apo shall për të ngrohur ajrin që thithet.
-
Siguroni komunikimin me trajnerët: Ata duhet të dinë për astmën e fëmijës, për të reaguar shpejt në rast nevoje.
Dëgjoni trupin e fëmijës
Simptomat si fishkëllima, ndjenja e shtrëngimit në gjoks ose kollitje e vazhdueshme janë shenja paralajmëruese. Në këto raste, aktiviteti duhet ndalur dhe të përdoret ilaçi sipas udhëzimeve të mjekut.
Fëmijët me astmë nuk duhet të jetojnë me ndjenjën e kufizimit. Me mbështetje të mirë, edukim të vazhdueshëm dhe menaxhim profesional të sëmundjes, sporti nuk është pengesë por një derë drejt fuqizimit personal dhe shëndetit të qëndrueshëm. Prindërit nuk duhet të kenë frikë, por të pajisen me njohuri dhe të qëndrojnë aktivë në mbrojtjen dhe zhvillimin e fëmijës.
