A mund të jetë kryeneçësia e natyrshme?
Shumë prej problemeve të fëmijëve dhe madje të të rriturve i kanë aspektet dhe anët e tyre të dobishme dhe kryeneçësia nuk është përjashtim. Kur fëmija shfaq një sasi mesatare dhe të arsyeshme të kryeneçësisë dhe rezistencës, ai me këtë i përcjell një mesazh familjes se ‘unë jam këtu, se fëmija ndien se ai është dikushi, se tani ai është i vetëdijshëm për aftësinë e tij për të biseduar dhe për të qenë më pak i varur dhe se ai është tani i vendosur të jetë i pavarur, pra të jetë më pak i varur nga të tjerët, se fëmija tani dëshiron që të tjerët të fillojnë të kuptojnë ndoshta gradualisht se ai ose ajo është dikush që meriton respekt dhe nuk duhet të injorohet.
“Është gabim të gëzohemi nëse fëmija ynë është shumë i butë dhe i bindshëm, se kurrë nuk dëshiron të ndahet nga nëna e tij. Ky vërtet është një indikacion se zhvillimi i tij mendor dhe emocional është i ngadalshëm.”
Është sfidë për familjen të bëjë dallimin midis kryeneçësisë normale dhe natyrale në njërën anë dhe kryeneçësisë e cila kërkon ndërhyrje në anën tjetër. Fatkeqësisht kriteret për dallimin e njërës formë nga tjetra nuk janë të prera. Megjithatë, nënat mund të arrijnë në disa përfundime në bisedat e tyre me nënat e tjera, duke i krahasuar rastet e tyre.
Manifestimet e kryeneçësisë së fëmijëve
1. Fëmija refuzon t’i bindet urdhrave dhe ndalesave të prindërve të tyre ose fëmijëve më të rritur. Kur një nënë i thotë të bijës: “Laji duart para ngrënies”, ajo refuzon dhe fillon të hajë bukë pa i larë duart ose kur babai i thotë të birit “mbylle derën qetë, ndërsa ai e përplas.”
2. Vonimi i kryerjes së punëve dhe detyrave, lëvizja me hapa të breshkës për të kryer atë që u kërkohet. Kjo për shembull vërehet kur babai i thotë fëmijës: “Shko në shtrať”, ose “Fike televizorin” dhe ai bindet, mirëpo pa vullnet dhe i merr kohë të gjatë të përgjigjet. Kryeneçësia e tyre nuk i lejon të bëjnë atë që u kërkohet në mënyrë të kënaqshme dhe të hijshme.
3. Sjellja me paturpësi si për shembull kur fëmija insiston të shfaqë organin gjenital ose të flet fjalë të fëlliqura.
4. Egërsimi për gjërat më të vogla. Herë pas here vërejmë një fëmijë duke u egërsuar dhe duke e lënë tavolinën e bukës, vetëm se vëllai i tij e zuri një vend që ai mendon se i takon atij ose e mori një lugë që ai mendon se është e tij.
5. Agresioni ndaj të tjerëve dhe shkelja e të drejtave të tyre. Kjo ndodh për shembull kur nëna shpërndan disa bonbone në mesin e fëmijëve, mirëpo fëmija kryeneç insiston t’ia marrë hisen motrës së tij. Një fëmijë kryeneç mund të insistojë të shikojë programin e tij të pëlqyer në televizor kur të tjerët dëshirojnë të shikojnë një kanal tjetër.
6. Refuzimi për të lëshuar pe në debate për atë që ai mendon se është e drejtë e tij. Një person kryeneç mbahet për pozicione që i merr si absolute dhe finale. Arsyeja është se për atë, të menduarit e tij është e vërtetë absolute.
7. Kryeneçësia shpesh kombinohet me agresivitet. Nuk është e pazakontë që fëmija kryeneç të jetë agresiv dhe i dhunshëm. Ai gjithashtu i rrah kafshët shtëpiake dhe është mendjemadh ndaj personave më të dobët.
Përgatiti: Prinderimi.com
Autor: Prof. Dr. Abdul Kerim Bekkar, “Problemet e fëmijëve”
