Më lejoni të sqaroj një nga keqkuptimet më të përhapura sot: lidhjen e supozuar mes vaksinave dhe çrregullimit të spektrit të autizmit.
Thelbi i çrregullimit të spektrit të autizmit: një gjendje komplekse
Çrregullimi i spektrit të autizmit (shkurt ASD) është një gjendje neurozhvillimore që ndikon në mënyrën se si truri përpunon informacionin, duke e bërë të vështirë për individët të komunikojnë dhe të bashkëveprojnë me të tjerët. Shkaku i saktë i autizmit mbetet ende nën hetim nga shkencëtarët, por është e qartë se nuk ka asnjë lidhje me vaksinat.
Fusha e kërkimit shkencor po përqendrohet te faktorët gjenetikë dhe mjedisorë si shkaktarë potencialë, duke hedhur poshtë me forcë çdo pretendim që lidh autizmin me programet e vaksinimit.
Shpjegimi i një miti: demaskimi i studimit të vitit 1998
Miti se vaksinat shkaktojnë autizëm zuri fill kryesisht nga një studim i vitit 1998, i botuar në revistën “The Lancet”, i cili pretendonte se vaksina MMR (fruthi-shyta-rubeola), ose vetë virusi i fruthit, mund të shkaktonte autizëm.
Ky pretendim shkaktoi panik të madh dhe ndikoi negativisht në besimin publik te vaksinat. Megjithatë, është thelbësore të theksohet se ky studim u diskreditua plotësisht.
Hetimet e mëvonshme zbuluan se kërkimi ishte i falsifikuar, autori humbi licencën e tij mjekësore, dhe “The Lancet” e tërhoqi publikisht punimin, duke e shpallur atë të pavlefshëm. Ky rast shërben si një kujtesë e rëndësishme për integritetin shkencor dhe nevojën për të verifikuar informacionin nga burime të besueshme.
Prova dërrmuese: pse vaksinat janë të sigurta dhe thelbësore
Që nga viti 1998, qindra studime të tjera shkencore, të kryera nga institucione dhe shkencëtarë të pavarur anembanë botës, kanë konfirmuar në mënyrë të përsëritur se nuk ka asnjë lidhje midis vaksinave ose ndonjërit prej përbërësve të tyre dhe autizmit.
Këto studime kanë përfshirë miliona fëmijë dhe kanë arritur të njëjtin përfundim: vaksinat janë të sigurta dhe efektive. Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) dhe Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) në SHBA, si dhe shumë organizata të tjera ndërkombëtare të shëndetit, mbështesin fuqishëm sigurinë dhe efektivitetin e vaksinave.
Zgjedhja për të mos vaksinuar fëmijët ose për të vonuar vaksinimet e tyre është jashtëzakonisht e rrezikshme. Sëmundjet e parandalueshme me vaksina, si fruthi, poliomieliti, tetanusi dhe kolla e mirë, vazhdojnë të qarkullojnë. Një fëmijë i pavaksinuar është në rrezik të lartë për t’u sëmurë rëndë, për të pësuar komplikacione afatgjata, madje edhe për të vdekur.
Për më tepër, fëmijët e pavaksinuar mund të bëhen burim infeksioni për fëmijët e tjerë që janë shumë të vegjël për t’u vaksinuar, ose për individët me sistem imunitar të dobësuar që nuk mund të vaksinohen. Ky fenomen njihet si “imuniteti i tufës” kur një numër i mjaftueshëm njerëzish janë vaksinuar, ai mbron edhe ata që nuk mund të vaksinohen, por pa vaksinim, kjo mbrojtje humbet.
Të kuptuarit e reaksioneve ndaj vaksinës dhe menaxhimi i tyre
Është e vërtetë që fëmijët mund të kenë reaksione të lehta ndaj një vaksine, si ethe të lehta, skuqje në vendin e injektimit, ose një ndjenjë të përgjithshme jo mirëqenieje. Këto reaksione janë zakonisht të shkurtra dhe tregojnë se sistemi imunitar i fëmijës po ndërton mbrojtje kundër sëmundjes.
Rreziku i reaksioneve serioze ndaj vaksinës MMR dhe vaksinave të tjera të rekomanduara është jashtëzakonisht i vogël në krahasim me rreziqet shëndetësore të sëmundjeve serioze dhe shpesh kërcënuese për jetën që ato parandalojnë.
“Vaksinat janë një mjet thelbësor për shëndetin publik, duke mbrojtur jo vetëm individin, por edhe komunitetin në tërësi.” Organizata Botërore e Shëndetësisë
