Edhe pse foshnjat nuk mund t’i kuptojnë fjalët, problemet financiare, shqetësimet familjare apo përgjegjësitë e përditshme të prindërve, ato janë të ndjeshme ndaj gjendjes së tyre emocionale. Toni i zërit, shprehjet e fytyrës, mënyra e prekjes dhe ndryshimet në sjelljen e prindërve përbëjnë sinjale përmes të cilave foshnjat perceptojnë mjedisin përreth.
Studimet në psikologjinë zhvillimore dhe neuroshkencë tregojnë se rregullimi emocional fillon të zhvillohet që në muajt e parë të jetës, nëpërmjet ndërveprimeve me personat që kujdesen për foshnjën.
Si e perceptojnë foshnjat stresin?
Një studim i publikuar në revistën shkencore Psychological Science nga Sara Waters dhe bashkëpunëtorët, në vitin 2014, shqyrtoi mënyrën se si stresi i nënave mund të transmetohet te foshnjat. Studiuesit zbuluan se, pasi nënat përjetuan situata stresuese, foshnjat e tyre shfaqën ndryshime në reagimet fiziologjike gjatë ribashkimit me to, përfshirë ndryshime në aktivitetin kardiovaskular.
Ky fenomen njihet si transmetim emocional i stresit dhe sugjeron se foshnjat mund të reagojnë ndaj gjendjes emocionale të prindërve, edhe pa e kuptuar burimin e shqetësimit.
Çfarë ndodh në trurin e foshnjës?
Gjatë viteve të para të jetës, truri zhvillohet me shpejtësi të jashtëzakonshme. Sistemet përgjegjëse për përpunimin e emocioneve dhe reagimin ndaj stresit janë ende në zhvillim. Sipas Qendrës për Zhvillimin e Fëmijës në Universitetin e Harvardit, marrëdhëniet e qëndrueshme dhe të përgjegjshme me të rriturit luajnë rol thelbësor në mbrojtjen e fëmijëve nga efektet e stresit të zgjatur.
Foshnjat mbështeten te prindërit për të rregulluar emocionet e tyre. Ky proces quhet bashkërregullim emocional dhe përfshin kontaktin fizik, komunikimin e butë, përkëdheljen dhe përgjigjen ndaj nevojave të fëmijës.
Si mund të reagojë foshnja ndaj stresit në familje?
Në një mjedis të tensionuar, disa foshnja mund të shfaqin:
– Të qara më të shpeshta;
– Vështirësi për t’u qetësuar;
– Ndryshime në ritmin e gjumit;
– Shqetësime gjatë ushqyerjes;
– Nevojë më të madhe për kontakt fizik;
– Ndjeshmëri ndaj zhurmave dhe ndryshimeve në mjedis.
Megjithatë, këto shenja nuk janë specifike për stresin dhe mund të lidhen edhe me nevoja fiziologjike, faza zhvillimore ose probleme shëndetësore.
A duhet të shqetësohen prindërit sa herë që përjetojnë stres?
Stresi i përkohshëm është pjesë normale e jetës. Foshnjat nuk kanë nevojë për prindër që janë vazhdimisht të qetë apo emocionalisht të përsosur. Ajo që ka rëndësi është mënyra se si prindërit menaxhojnë stresin, rikthejnë afërsinë emocionale dhe u përgjigjen nevojave të foshnjës. Rreziku për zhvillimin rritet veçanërisht kur fëmija ekspozohet ndaj situatave të rënda dhe të vazhdueshme stresuese, pa mbështetjen mbrojtëse të një të rrituri.
Si mund ta ndihmojnë prindërit foshnjën?
- Të ruajnë rutina të qëndrueshme ditore;
- Të komunikojnë me zë të butë;
- Të ofrojnë kontakt fizik dhe afërsi emocionale;
- Të shmangin konfliktet e ashpra në praninë e foshnjës;
- Të ndajnë përgjegjësitë prindërore;
- Të kujdesen për gjumin dhe shëndetin e tyre mendor;
- Të kërkojnë mbështetje familjare ose profesionale kur ndihen të mbingarkuar.
Kujdesi për mirëqenien emocionale të prindërve është njëkohësisht kujdes për zhvillimin e foshnjës. Një marrëdhënie e ngrohtë, e qëndrueshme dhe e përgjegjshme ndihmon në krijimin e ndjenjës së sigurisë, mbi të cilën ndërtohet zhvillimi i mëvonshëm emocional dhe social i fëmijës.
Prinderimi.com
