Më 7 tetor shënohet National Inner Beauty Day (Dita Kombëtare e Bukurisë së Brendshme), një ditë që na fton të reflektojmë për vlerën që qëndron përtej pamjes së jashtme. Për fëmijët, ky mesazh është veçanërisht i rëndësishëm. Në një mjedis ku pamja, rezultatet, veshja dhe popullariteti mund të marrin shumë vëmendje, fëmijët kanë nevojë të mësojnë se vlera e tyre nuk përcaktohet nga mënyra si duken, sa mirë performojnë apo sa shumë i pëlqejnë të tjerëve.
Kur pamja bëhet pjesë e presionit
Në shkollë, komentet për peshën, fytyrën, flokët, dhëmbët, rrobat ose gjatësinë mund të duken si shaka, por për fëmijën që i përjeton ato, pasojat mund të jenë serioze. UNICEF raporton se pamja fizike dhe pesha janë ndër arsyet e përmendura në rastet e bullizmit ndaj fëmijëve dhe të rinjve.
Bullizmi mund të lidhet me ankth, vetëvlerësim të ulët, depresion dhe vështirësi në funksionimin akademik e social. Prandaj, një koment i përsëritur për pamjen nuk duhet të trajtohet gjithmonë si diçka që fëmija duhet ta “injorojë”.
Çfarë ndodh në shtëpi?
Mesazhet për pamjen nuk vijnë vetëm nga bashkëmoshatarët. Edhe komentet e të rriturve mund të ndikojnë në mënyrën se si fëmija e sheh veten. Krahasimet me fëmijët e tjerë, komentet e vazhdueshme për peshën, pamjen apo veshjen dhe lidhja e vlerës me suksesin mund ta bëjnë fëmijën të besojë se duhet të duket ose të performojë në një mënyrë të caktuar për të qenë i pranueshëm.
Prindërit mund të flasin më shpesh për karakterin, përpjekjen, mirësinë, përgjegjësinë, kreativitetin, këmbënguljen dhe mënyrën se si fëmija trajton të tjerët. Kjo nuk do të thotë të mos i bëjmë komplimente për pamjen, por të sigurohemi që ajo të mos bëhet burimi kryesor i vlerësimit.
Të ndërtojmë një vlerë që nuk varet nga pasqyra
Qëllimi nuk është t’u mësojmë fëmijëve se pamja nuk ka rëndësi. Për ta, ajo mund të ketë rëndësi dhe shqetësimet e tyre duhen dëgjuar seriozisht. Qëllimi është t’i ndihmojmë të kuptojnë se pamja është vetëm një pjesë e identitetit të tyre, jo përkufizimi i tij.
Nga pamja te gjuha e urrejtjes: Roli i mësuesit
Në shkollë, parandalimi i bullizmit dhe i gjuhës fyese duhet të jetë pjesë e edukimit, jo vetëm një reagim pasi dëmi ka ndodhur. Kjo është veçanërisht e rëndësishme kur komentet për pamjen, trupin, aftësitë ose prejardhjen e një fëmije përsëriten dhe përdoren për ta poshtëruar atë.
Edhe në Kosovë, parandalimi i gjuhës së urrejtjes është përfshirë në punën edukative. Në kuadër të moduleve tematike për mbrojtjen e fëmijëve në shkolla është zhvilluar edhe moduli “Parandalimi i gjuhës së urrejtjes”, krahas temave si parandalimi i diskriminimit dhe dhunës në shkolla.
Kjo qasje është e rëndësishme sepse fëmijët duhet të mësojnë jo vetëm çfarë të bëjnë kur lëndohen nga fjalët e të tjerëve, por edhe të kuptojnë fuqinë që kanë fjalët e tyre. Një koment për pamjen mund të fillojë si shaka, por të kthehet në përjashtim, poshtërim dhe bullizëm të përsëritur.
Mësuesi mund ta përdorë klasën si hapësirë për të ndërtuar një kulturë ku dallimet nuk bëhen objekt talljeje dhe ku nxënësit mësojnë të kundërshtojnë gjuhën fyese pa e normalizuar atë. Rekomandimet e Avokatit të Popullit të Kosovës theksojnë gjithashtu rëndësinë e një klime të sigurt, respektuese dhe gjithëpërfshirëse në klasë, si dhe të zhvillimit të të menduarit kritik dhe dialogut ndërkulturor për të kundërshtuar gjuhën e urrejtjes.
Mësuesit duhet të krijojnë një kulturë ku komentet poshtëruese për pamjen nuk normalizohen si humor. Bullizmi kërkon ndërhyrje dhe jo thjesht këshillën që fëmija të mos reagojë. Në klasë, edukimi mund të shkojë përtej mesazhit “të gjithë jemi të bukur”. Fëmijët mund të mësojnë të dallojnë stereotipet, idealet jorealiste të bukurisë dhe mënyrën se si mediat mund të ndikojnë në perceptimin e trupit dhe vetes.
Një fëmijë që mëson të vlerësojë veten për atë që është, për atë që mëson, për mënyrën si sillet dhe për kontributin që jep, ka më shumë se një pasqyrë për të kuptuar kush është. Dhe ky është një mësim që fillon në shtëpi, vazhdon në shkollë dhe duhet të mbështetet nga e gjithë shoqëria.
Prinderimi.com
