Që nga momenti kur vijnë në jetë, foshnjat njerëzore varen nga të tjerët në një mënyrë që nuk haset te shumica e specieve të tjera.
Të lindura relativisht të pambrojtura, foshnjat mbështeten te kujdestarët jo vetëm për ushqim dhe siguri, por edhe për diçka po aq thelbësore: prekjen. Më shumë se një mënyrë e thjeshtë për të ofruar ngushëllim, afërsia fizike luan një rol të fuqishëm në formësimin e zhvillimit të fëmijës dhe marrëdhënies që ai krijon me kujdestarët e tij.
Me mbajtjen e foshnjës në trup – përmes shalleve, mbështjellësve ose mbajtëseve të posaçme – prindërit dhe kujdestarët mund t’i mbajnë foshnjat pranë vetes ndërsa merren me aktivitetet e përditshme. Mbajtja e foshnjës në trup nuk është një trend i ri. Është një praktikë e lashtë, e përdorur në kultura të ndryshme për mijëra vjet. Ajo që është e re, megjithatë, është interesi gjithnjë e më i madh shkencor për përfitimet e saj.
Fuqia e prekjes
Prekja është shqisa e parë që zhvillohet te njeriu dhe, në momentin e lindjes, ajo është tashmë shumë e zhvilluar. Për të porsalindurit, të mbajturit në krahë nuk është luks; është një nevojë biologjike. Kur qëndrojnë pranë trupit të prindit, foshnjat ndihen të rregulluara dhe të sigurta. Trupi i tyre relaksohet, ritmi i zemrës stabilizohet dhe ata fillojnë të mësojnë ritmet e personit që kujdeset për ta.
Kjo afërsi nuk ndikon vetëm te foshnjat. Ajo ndikon edhe te prindërit. Kontakti fizik, veçanërisht kontakti lëkurë më lëkurë, nxit çlirimin e oksitocinës, e cila shpesh quhet “hormoni i lidhjes”.
Afërsia fizike forcon lidhjet emocionale, ul stresin dhe madje mund të zvogëlojë rrezikun e depresionit pas lindjes. Me fjalë të tjera, mbajtja e foshnjës në krahë nuk është vetëm diçka që ndihet mirë; ajo ndihmon në mënyrë aktive në ndërtimin e marrëdhënies në të dyja drejtimet.
Të përshtateni me nevojat e foshnjës
Kontakti i afërt fizik i ndihmon gjithashtu kujdestarët të bëhen më të vëmendshëm ndaj sinjaleve të foshnjës. Kur foshnja është pranë, e mbështetur në gjoks ose e mbajtur pranë trupit, bëhet më e lehtë të dallohen sinjale të vogla: ndryshimi i frymëmarrjes, një lëvizje e lehtë ose shenjat e para të urisë apo lodhjes.
Kjo ndjeshmëri përmirëson reagimin e prindit ndaj nevojave të fëmijës, një prej elementeve kryesore të një lidhjeje të shëndetshme dhe të sigurt.
Dekada të tëra kërkimesh mbi zhvillimin e fëmijës tregojnë se kujdesi i përgjegjshëm – kur të rriturit u përgjigjen në mënyrë të vazhdueshme nevojave të foshnjës – mbështet sigurinë emocionale dhe mirëqenien afatgjatë. Afërsia fizike e bën këtë reagim më të lehtë dhe më intuitiv.
Rënia e kontaktit fizik në prindërimin perëndimor
Mbajtja e foshnjës në trup është një përshtatje e lashtë evolucionare dhe zhvillimi i saj lidhet ngushtë me faktin se njerëzit filluan të ecin në dy këmbë. Historikisht, foshnjat kalonin pjesën më të madhe të kohës në kontakt të afërt me kujdestarët.
Edhe sot, në shumë kultura, foshnjat mbahen ose përqafohen për pjesën më të madhe të ditës. Në të kundërt, në shumë shoqëri perëndimore, foshnjat mund të kenë kontakt të drejtpërdrejtë fizik me kujdestarët vetëm rreth 18 për qind të kohës.
Mjetet moderne të prindërimit – si karrocat, krevatet, lëkundëset dhe ulëset e makinës – ofrojnë lehtësi dhe siguri, por njëkohësisht krijojnë edhe distancë. Edhe pse këto pajisje shpesh janë të nevojshme, ato mund të zvogëlojnë pa dashje mundësitë për ndërveprim dhe krijim të lidhjes emocionale.
Kjo ngre një pyetje të rëndësishme: Kur këto pajisje përdoren shpesh, a mund ta rikthejmë një pjesë të asaj afërsie në jetën e përditshme në mënyrë praktike?
Lëkurë më lëkurë: një fillim i fuqishëm
Një nga mënyrat më të njohura është kujdesi lëkurë më lëkurë, i quajtur ndonjëherë “kujdesi kangur”. Kjo përfshin vendosjen e të porsalindurit drejtpërdrejt mbi gjoksin e zhveshur të kujdestarit. Fillimisht i zhvilluar për foshnjat e lindura para kohe si alternativë ndaj inkubatorëve, sot ky kujdes rekomandohet gjerësisht për të gjitha foshnjat.
Hulumtimet tregojnë se kontakti lëkurë më lëkurë ndihmon në rregullimin e temperaturës dhe ritmit të zemrës së foshnjës, ul stresin dhe dhimbjen, përmirëson suksesin e ushqyerjes me gji dhe forcon lidhjen mes prindit dhe fëmijës. Ai gjithashtu mund të ndikojë pozitivisht te kujdestarët, duke përmirësuar gjendjen shpirtërore dhe duke ulur ankthin.
Organizatat shëndetësore dhe ekspertët e pediatrisë rekomandojnë fillimin e kontaktit lëkurë më lëkurë menjëherë pas lindjes dhe vazhdimin e tij rregullisht gjatë foshnjërisë.
Çfarë thotë hulumtimi për mbajtjen e foshnjës?
Ndërsa kontakti lëkurë më lëkurë zakonisht zhvillohet në momente të qeta dhe private, mbajtja e foshnjës në trup ofron një mënyrë për të ruajtur afërsinë gjatë gjithë ditës. Ashtu si kontakti lëkurë më lëkurë, kjo praktikë e mban foshnjën në afërsi të vazhdueshme me kujdestarin.
Edhe kur mes tyre ka veshje, afërsia fizike duket se sjell shumë prej të njëjtave rezultate pozitive.
Megjithëse kërkimet mbi këtë praktikë janë ende në zhvillim, gjetjet e para janë premtuese. Studimet sugjerojnë se foshnjat që mbahen më shpesh priren të qajnë më pak dhe të jenë më të qeta, veçanërisht gjatë orëve të mbrëmjes. Ato mund të shfaqin gjithashtu më shumë vokalizime dhe përmirësim të komunikimit të hershëm.
Për kujdestarët, mbajtja e foshnjës në trup është lidhur me reagim më të mirë ndaj nevojave të fëmijës dhe ndërveprime më pozitive. Afërsia fizike u mundëson prindërve t’i dallojnë më shpejt sinjalet e foshnjës dhe t’u përgjigjen atyre në kohë reale.
Disa studime madje sugjerojnë se kjo praktikë mund të mbështesë lidhjen e sigurt, atë ndjenjë të thellë besimi që krijohet kur foshnja ndihet vazhdimisht e sigurt dhe e kuptuar.
Interesant është fakti se përfitimet mund të shkojnë përtej lidhjes emocionale. Në një studim me foshnja që shfaqnin simptoma të abstinencës nga opioidet pas lindjes, mbajtja në krahë çoi në ulje të ndjeshme të ritmit të zemrës si te foshnjat, ashtu edhe te kujdestarët, duke treguar një efekt qetësues fiziologjik.
Studime të vazhdueshme me prindërit
Në një studim në vazhdim, të financuar nga Brain Canada, studiuesit po shqyrtojnë nëse mbajtja e foshnjës në trup mund të jetë veçanërisht e dobishme për prindërit që përjetojnë ankth ose depresion gjatë shtatzënisë. Meqenëse këto gjendje mund ta bëjnë më të vështirë angazhimin me nevojat e foshnjës, një mjet i thjeshtë që nxit afërsinë dhe reagimin ndaj fëmijës mund të ketë ndikim të rëndësishëm.
Megjithëse studimi është ende në vazhdim, gjetjet fillestare janë inkurajuese. Nënat raportojnë se ndihen më të vëmendshme dhe më të angazhuara me foshnjat e tyre kur përdorin mbajtësen. Shpesh, ato zgjedhin të vazhdojnë ta përdorin edhe pas përfundimit të studimit, duke sugjeruar se kjo praktikë është njëkohësisht praktike dhe e kënaqshme.
Një qasje e përshtatshme për familje të ndryshme
Një nga aspektet më interesante të mbajtjes së foshnjës në trup është qasja e lehtë. Ndryshe nga shumë ndërhyrje të tjera në prindërim, ajo është relativisht e lirë, mësohet lehtë dhe mund t’u përshtatet stileve të ndryshme të jetesës. Mund të përdoret nga nënat, baballarët dhe kujdestarë të tjerë në një shumëllojshmëri situatash.
Nëse jeni kuriozë se si kontakti lëkurë më lëkurë dhe mbajtja e foshnjës në trup mund të mbështesin zhvillimin e saj dhe të forcojnë lidhjen me të, ekzistojnë burime të shumta për të mësuar më shumë.
Baby Carrier Industry Alliance është një organizatë profesionale e dedikuar ndaj mbajtjes së foshnjave në trup. Ajo ofron materiale kërkimore, edukative dhe burime mbështetëse. Ekzistojnë gjithashtu rrjete lokale që ofrojnë materiale virtuale, punëtori dhe biblioteka huazimi.
Organizata jofitimprurëse me bazë në Québec, Initiative nationale pour le peau à peau et le portage des enfants, synon të promovojë mbajtjen e sigurt të foshnjave dhe kontaktin lëkurë më lëkurë, duke i bërë këto praktika të qasshme për të gjitha familjet. Ajo ofron gjithashtu burime në gjuhën frënge.
Të rimendojmë afërsinë
Afërsia ka rëndësi. Edhe pse jeta moderne na ofron shumë mjete që synojnë ta bëjnë prindërimin më të lehtë, ia vlen të kujtojmë se një prej mbështetjeve më të fuqishme për zhvillimin e foshnjës është edhe një prej më të thjeshtave: ta mbajmë pranë vetes.
Qoftë përmes kontaktit lëkurë më lëkurë në ditët e para, qoftë përmes mbajtjes së foshnjës në trup gjatë rutinës së përditshme, lidhja fizike ndihmon në krijimin e bazës së një marrëdhënieje të fortë dhe të përgjegjshme.Dhe kjo bazë, nga ana tjetër, mbështet zhvillimin emocional, social dhe madje biologjik të fëmijës në mënyra që mund të zgjasin gjatë gjithë jetës.
Artikull autorial nga: TheConversation.com
Përkthim;Prinderimi.com
