Snapchat është një nga aplikacionet më të njohura tek fëmijët dhe të rinjtë, me mbi 900 milionë përdorues aktivë çdo muaj dhe miliarda mesazhe që dërgohen çdo ditë. Ai u lejon përdoruesve të ndajnë foto e video që zhduken pas pak sekondash, duke krijuar një ndjenjë lirie dhe argëtimi të menjëhershëm. Por pas këtij realiteti digjital fshihen disa rreziqe që çdo prind dhe edukator duhet t’i njohë.
Inteligjenca artificiale dhe filtrat që ndikojnë vetëvlerësimin
Snapchat përdor teknologjinë e inteligjencës artificiale (AI) përmes mjeteve si “My AI chatbot” dhe filtrave të fuqizuar nga AI. Këto karakteristika ofrojnë eksperienca interaktive, por mund të paraqesin rreziqe serioze. Filtrat që ndryshojnë fytyrën, trupin dhe mjedisin krijojnë standarde joreale bukurie, ndikojnë në vetëbesimin e fëmijëve dhe mund të deformojnë perceptimin e realitetit. Sipas ekspertëve të Internet Matters (2024), ekspozimi i vazhdueshëm ndaj imazheve të përpunuara mund të çojë në ndjenja inferioriteti dhe presion për t’u dukur “perfekt”.
Kursi i ri i Snapchat u mëson adoleshentëve si të mbrohen nga rreziqet kryesore në internet
Varësia nga ekrani dhe presioni i “Snap Streak”
Snapchat e nxit përdorimin e përditshëm përmes sistemit “Snap Streak”, që tregon sa ditë me radhë dy përdorues kanë komunikuar. Sa më gjatë të ruhet ky numër, aq më shumë përdoruesi ndien nevojën për të mos e ndërprerë. Kjo krijon varësi psikologjike dhe presion për komunikim të vazhdueshëm. Studimi i Royal Society for Public Health (2024) paralajmëron se këto mekanizma nxisin ankthin dhe vështirësitë e gjumit te adoleshentët.
Rreziku i “sextortion” dhe përmbajtjeve të papërshtatshme
Për shkak të zhdukjes automatike të mesazheve, Snapchat shpesh përdoret për të dërguar përmbajtje të papërshtatshme. Kjo ka sjellë një rritje të rasteve të “sextortion”, ku persona keqpërdorin imazhet e fëmijëve për t’i shantazhuar. Policia e Kosovës në raportin e saj për Krimet Kibernetike 2025 tregon se gjithnjë e më shumë raste të tilla po përfshijnë të mitur që manipulohen nga profile të rreme. Prindërit duhet të jenë të vëmendshëm dhe t’i mësojnë fëmijët të mos ndajnë kurrë foto personale me persona të panjohur.
Përmbajtjet e papërshtatshme dhe qasja pa kontroll
Edhe pse Snapchat ka vendosur kufizime moshe (13+), shumë përmbajtje në platformë nuk janë të përshtatshme për fëmijë. Hashtagët që lidhen me tema për të rritur ose me humor të ashpër shpesh dalin para fëmijëve në mënyrë automatike. Versioni i ri i aplikacionit, që mund të përdoret edhe nga një kompjuter pa shkarkim, e bën më të vështirë monitorimin nga prindërit dhe zvogëlon efektivitetin e kontrolleve prindërore.
Si mund të mbrohen fëmijët në mënyrë praktike
Ekspertët rekomandojnë që prindërit të përdorin Snapchat Family Safety Hub, i cili shpjegon mënyrën se si funksionon aplikacioni dhe cilat janë opsionet e sigurisë. Prindërit duhet të bisedojnë hapur me fëmijët për rreziqet e mundshme dhe t’i ndihmojnë të kuptojnë kufijtë digjitalë. Së bashku mund të kontrollojnë cilësimet e privatësisë, të bllokojnë përdoruesit e dyshimtë dhe të raportojnë çdo formë të sjelljes së pahijshme.
Snapchat tashmë lejon prindërit të bëjnë kufizime për fëmijët e tyre
Ndërtimi i komunikimit dhe besimit në familje
Mënyra më efektive për të mbrojtur fëmijët është përmes komunikimit të hapur dhe të vazhdueshëm. Fëmijët që ndihen të dëgjuar kanë më pak gjasa të fshehin përvojat e tyre online. Në Kosovë, organizatat si CyberSafeKosova dhe Tech4Teens po zhvillojnë trajnime për prindërit dhe shkollat, me qëllim që edukimi digjital të bëhet pjesë e kulturës familjare. Kjo është mënyra më e mirë për të ruajtur sigurinë, dinjitetin dhe mirëqenien e brezit të ri.
