Nuk ka asgjë më të frikshme për një prind sesa momenti kur zbulon se fëmija ka futur në gojë diçka që nuk është ushqim. Objektet e vogla që ndodhen në shtëpi, në plazh apo edhe gjatë lojës në natyrë, janë një tundim i përditshëm për fëmijët e vegjël që eksplorojnë botën me të gjitha shqisat përfshirë edhe shijen. Por, kur duhet të shqetësohemi seriozisht dhe si duhet të veprojmë?
Objektet më pak të rrezikshme, por që kërkojnë vëmendje
Në shumë raste, fëmijët gëlltisin sende si gurë të vegjël, copa rëre, algë detare apo madje edhe sapun. Këto objekte, nëse janë me madhësi të vogël dhe pa përbërje toksike, zakonisht kalojnë përmes traktit tretës pa shkaktuar pasoja serioze. Megjithatë, çdo objekt i gëlltitur kërkon vëzhgim të afërt. Për shembull, rëra mund të përbëjë rrezik nëse është e ndotur me mikrobe apo substanca kimike, ndërsa algat detare edhe pse shpesh të padëmshme duhet të shmangen në sasi të mëdha për shkak të mundësisë së toksinave.
Nëse fëmija gëlltit sapun, zakonisht ai shkakton vetëm shqetësime të lehta në stomak si të përziera apo të vjella, veçanërisht nëse sasia është e vogël. Megjithatë, disa lloje sapunësh industrialë përmbajnë përbërës irritues që mund të ndikojnë në traktin tretës ose të shkaktojnë irritim të fytit. Në këto raste, është e rëndësishme që prindërit të mos përpiqen të stimulojnë të vjellat, por të vëzhgojnë fëmijën për shenja shqetësuese si dhimbje barku të vazhdueshme, vështirësi në frymëmarrje ose ndryshime në sjellje.
Po ashtu, duhet pasur kujdes në rastet kur fëmija ka dëshirë të përsëritur për të futur në gojë objekte jo ushqimore. Ky mund të jetë sinjal i çrregullimit, i cili shpesh lidhet me mungesa ushqyese, veçanërisht hekurit. Prindërit duhet ta shohin këtë sjellje jo thjesht si një zakon kalimtar, por si një sinjal për të bërë analiza të thelluara mjekësore dhe për të konsultuar pediatrin ose një specialist të zhvillimit të fëmijëve. Vëmendja ndaj detajeve të vogla shpesh ndihmon në parandalimin e problemeve më të mëdha.
Kur situata bëhet urgjente?
Disa objekte kërkojnë ndërhyrje mjekësore urgjente dhe nuk duhet kurrsesi të injorohen. Këtu përfshihen:
-
Bateritë, sidomos ato të rrumbullakëta që gjenden në lodra ose telekomandë
-
Objekte të mprehta si gozhda, thonj artificialë ose copa të thyera
-
Magnetët e vegjël, veçanërisht nëse janë më shumë se një
-
Objekte me diametër më të madh se 2.5 cm (në fëmijë të vegjël), që mund të bllokohen në ezofag
Shenjat që duhen marrë seriozisht
Simptomat që tregojnë nevojën për ndërhyrje mjekësore përfshijnë:
-
Vështirësi në gëlltitje ose frymëmarrje
-
Rritje të pështymës ose të vjella
-
Kollë apo ndryshim zëri
-
Dhimbje në fyt, kraharor ose bark
-
Ndryshime në oreks ose sjellje
Në rast të gëlltitjes së baterive, edhe në mungesë të simptomave, është thelbësore të kërkohet ndihmë mjekësore menjëherë. Endoskopia është shpesh metoda e vetme për nxjerrjen e tyre në mënyrë të sigurt.
A duhet të jepni ndihmë të parë në shtëpi?
Në shumicën e rasteve, nuk duhet të jepen ushqime, lëngje apo të stimulohet të vjellat. Këto veprime mund të përkeqësojnë dëmet e brendshme.
Produktet e pastrimit, që shpesh ruhen në shishe të ricikluara, përbëjnë rrezik serioz nëse konsumohen nga fëmijët. Bazat janë më të rrezikshme se acidet dhe mund të shkaktojnë dëme të padukshme, por të thella.
Çdo dyshim për gëlltitje të një objekti të panjohur duhet të merret seriozisht. Prindërit nuk duhet të presin për simptoma, pasi dëmet mund të ndodhin para se ato të shfaqen. Veprimi i menjëhershëm, kontrolli mjekësor dhe ruajtja e qetësisë janë faktorët që shpëtojnë jetë.
