Fillimi i vitit shkollor në Kosovë është shoqëruar sërish me shqetësime të mëdha, sidomos për sigurimin e teksteve shkollore dhe gjendjen e përgjithshme të punëtorëve të arsimit. Kryetari i SBASHK-ut, Rrahman Jasharaj, ka alarmuar opinionin publik duke theksuar se sistemi arsimor po përballet me sfida të shumta që ndikojnë drejtpërdrejt në cilësinë e mësimit dhe në mirëqenien e mësimdhënësve.
Mungesa e teksteve mbetet problem i përsëritur
Një nga shqetësimet më të theksuara është mungesa e teksteve shkollore. Sipas Jasharajt, përvoja e dy viteve të fundit dëshmon se procesi i subvencionimit përmes platformës “e-Kosova” dhe blerja e librave nga libraritë ka sjellë vonesa të mëdha. Nxënësit shpesh janë detyruar të presin me javë të tëra për të pasur tekstet e nevojshme, duke e vështirësuar ndjeshëm mbarëvajtjen e procesit mësimor. “Kjo situatë, për fat të keq, rrezikon që të përsëritet edhe këtë vit, duke e shtyrë mësimin e rregullt të paktën për një muaj”, është shprehur Jasharaj.
Ky problem nuk është thjesht çështje organizative, por prek vetë barazinë në arsim. Fëmijët që nuk sigurojnë tekstet në kohë humbasin ritmin e mësimit dhe shpesh nuk arrijnë të përfitojnë plotësisht nga orët e para mësimore, që janë thelbësore për strukturimin e vitit shkollor.
Pagat e ulëta të mësimdhënësve
Një tjetër çështje që ka shkaktuar pakënaqësi të madhe është niveli i ulët i pagave në sektorin e arsimit. Jasharaj ka bërë krahasime me shtetet fqinje duke theksuar se mësimdhënësit në Shqipëri, Maqedoninë e Veriut dhe Mal të Zi janë në gjendje shumë më të mirë financiare sesa kolegët e tyre në Kosovë. Diferenca arrin deri në 300 euro më shumë në muaj për mësimdhënësit shqiptarë krahasuar me ata në Kosovë.
Kjo pabarazi ka sjellë ndjenjën e humbjes së dinjitetit profesional për punëtorët e arsimit në Kosovë, të cilët dikur krenoheshin për kontratat kolektive dhe dialogun me qeverinë. Sot, sipas Jasharajt, mungesa e mirëkuptimit dhe mosrealizimi i premtimeve ka krijuar një gjendje të rënduar që dëmton motivimin dhe cilësinë e mësimdhënies.
Pasojat e një sistemi të brishtë
Këto dy probleme kryesore – mungesa e teksteve dhe pagat e ulëta – reflektojnë një krizë më të thellë në sistemin arsimor. Pa mjete bazë për nxënësit dhe pa motivim financiar për mësimdhënësit, procesi i mësimdhënies rrezikon të humbasë qëndrueshmërinë. Kujtojmë se në vitin 2022, pakënaqësitë kulmuan me një grevë njëmujore, por edhe pas atij momenti, sipas SBASHK-ut, nuk ka pasur përmirësime të ndjeshme.
Studimet e fundit e mbështesin këtë shqetësim. Një raport i Bankës Botërore nga viti 2023 thekson se “cilësia e arsimit lidhet ngushtë me kushtet e punës së mësimdhënësve dhe qasjen në materiale mësimore, pa të cilat përmirësimi i performancës është pothuajse i pamundur” (World Bank Report). Kjo tregon se pa ndryshime strukturore, arsimimi i fëmijëve mbetet i rrezikuar.
Procesi mësimor gati të fillojë, SBASHK-u paralajmëron grevë
Thirrje për zgjidhje afatgjata
SBASHK-u vazhdon t’i bëjë thirrje Qeverisë që të reflektojë seriozisht mbi këto çështje dhe të krijojë politika afatgjata për të siguruar stabilitet në arsim. Mësimdhënësit kërkojnë jo vetëm paga dinjitoze, por edhe siguri që procesi i mësimdhënies të mos pengohet nga mungesa e librave dhe materialeve bazë.
Në këtë situatë, prindërit, nxënësit dhe mësimdhënësit janë ata që vuajnë më së shumti pasojat e vonesave dhe vendimeve të paqarta. Për këtë arsye, kërkohet një përkushtim i ri, më i madh dhe më i sinqertë për të ndërtuar një sistem arsimor të qëndrueshëm, të drejtë dhe cilësor.
