Teknologjia shpesh shihet si rrezik për mirëqenien emocionale të fëmijëve, por a mund të shndërrohet ajo edhe në një mundësi për edukim, parandalim dhe mbështetje psikologjike?
Në një kohë kur fëmijët dhe adoleshentët kalojnë gjithnjë e më shumë kohë në mjediset digjitale, diskutimi për ndikimin e teknologjisë në shëndetin e tyre mendor bëhet gjithnjë e më i rëndësishëm. Megjithatë, përtej shqetësimeve për varësinë nga ekranet, bullizmin kibernetik dhe izolimin social, ekziston një mundësi që meriton vëmendje: psikoedukimi digjital.
Ky koncept nënkupton përdorimin e platformave elektronike, materialeve interaktive, videove edukative dhe burimeve të besueshme në internet për t’u mësuar fëmijëve, prindërve dhe mësimdhënësve si të kuptojnë emocionet, të njohin vështirësitë psikologjike dhe të kërkojnë ndihmë në kohën e duhur.
Çfarë na tregon raporti i UNICEF-it për Kosovën?
Raporti “Hartëzimi i shërbimeve të shëndetit mendor dhe atyre psikosociale për fëmijët dhe të rinjtë në Kosovë”, i përgatitur nga Instituti i Psikologjisë i Universitetit të Prishtinës, në gusht 2026, trajton organizimin dhe përmirësimin e mbështetjes për shëndetin mendor të fëmijëve.
Raporti paraqet një qasje me disa nivele, duke përfshirë promovimin dhe parandalimin universal, ndërhyrjen e hershme dhe shërbimet e specializuara.
Në këtë kontekst, psikoedukimi digjital mund të shërbejë si instrument plotësues për shpërndarjen e njohurive dhe ndërgjegjësimin e familjeve, veçanërisht në komunitetet ku qasja në profesionistë është e kufizuar.
Çfarë mund të mësojnë fëmijët përmes psikoedukimit digjital?
Një program i përshtatur sipas moshës mund t’i ndihmojë fëmijët të identifikojnë ankthin, trishtimin, zemërimin dhe frikën, të zhvillojnë strategji për menaxhimin e emocioneve dhe të kuptojnë dallimin ndërmjet konflikteve të zakonshme dhe bullizmit.
Përmes videove të shkurtra, tregimeve interaktive dhe aktiviteteve praktike, fëmijët mund të mësojnë edhe si të kërkojnë mbështetje nga një i rritur i besuar. Megjithatë, materialet digjitale nuk duhet të përdoren për vetëdiagnostikim dhe nuk mund ta zëvendësojnë vlerësimin profesional.
Roli i shkollave dhe prindërve
Shkollat në Kosovë mund ta integrojnë psikoedukimin digjital në orët edukative, aktivitetet kundër bullizmit dhe programet për sigurinë në internet.Psikologët shkollorë, pedagogët dhe mësimdhënësit mund të bashkëpunojnë për krijimin e materialeve të thjeshta në gjuhën shqipe, të përshtatura me realitetin e nxënësve.
Prindërit, ndërkohë, mund t’i përdorin këto materiale për të hapur biseda rreth emocioneve, miqësive, presionit social dhe përvojave të fëmijëve në internet. Qëllimi nuk është shtimi i kohës para ekranit, por përmirësimi i cilësisë së përmbajtjes që fëmijët konsumojnë.
Nga informacioni te mbështetja konkrete
Për të qenë efektiv, psikoedukimi digjital duhet të mbështetet në informacione shkencore, të respektojë privatësinë dhe të ofrojë udhëzime të qarta se ku mund të kërkohet ndihmë. Institucionet arsimore dhe shëndetësore mund të zhvillojnë bashkërisht burime falas, të qasshme edhe për familjet me mundësi të kufizuara ekonomike.
Në fund, teknologjia nuk është as zgjidhja e vetme, as problemi i vetëm. Vlera e saj qëndron në mënyrën si përdoret. Një fëmijë që mëson t’i kuptojë emocionet e veta sot, ka më shumë mundësi të kërkojë ndihmë dhe të ndërtojë marrëdhënie të shëndetshme nesër.
Burimi: UNICEF Kosovë, Hartëzimi i shërbimeve të shëndetit mendor dhe atyre psikosociale për fëmijët dhe të rinjtë në Kosovë, gusht 2026.
Shënim editorial: Psikoedukimi digjital trajtohet si mundësi për zhvillim në Kosovë dhe jo si program ekzistues i UNICEF-it.
Prinderimi.com
