Me rastin e Javës së Inxhinierëve të së Ardhmes (Tomorrow’s Engineers Week), vëmendja kthehet te një pengesë që shpesh kalon pa u vënë re: mënyra se si fëmijët e perceptojnë aftësinë e tyre për t’u marrë me shkencë, teknologji dhe inxhinieri.
Kur një fëmijë thotë “Unë nuk jam i mirë në matematikë” ose “Inxhinieria është shumë e vështirë për mua”, kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se i mungojnë aftësitë. Ndonjëherë, këto bindje krijohen nga përvojat shkollore, komentet e të rriturve ose stereotipet shoqërore.
Hulumtimet në psikologjinë e edukimit tregojnë se vetëbesimi akademik ndikon në gatishmërinë e fëmijëve për të provuar aktivitete të reja dhe për të këmbëngulur përballë vështirësive.
Çfarë tregojnë hulumtimet?
Sipas organizatës britanike EngineeringUK, shumë të rinj shprehin interes për inxhinierinë, por një pjesë më e vogël e konsiderojnë atë karrierë të përshtatshme për veten.
Ky dallim ndërmjet interesimit dhe ndjenjës së përkatësisë është i rëndësishëm. Një fëmijë mund të kënaqet duke ndërtuar modele, duke eksperimentuar ose duke zgjidhur probleme, por përsëri të mendojë se nuk ka aftësitë e nevojshme për t’u bërë inxhinier.
Hulumtimet mbi vetëefikasitetin, koncept i zhvilluar nga psikologu Albert Bandura, tregojnë se besimi në aftësinë personale ndikon në zgjedhjet, përpjekjet dhe këmbënguljen gjatë të nxënit.
A ndikojnë stereotipet gjinore?
Studimet tregojnë se stereotipet për matematikën dhe shkencën mund të shfaqen që në fëmijëri. Një studim i publikuar në revistën Science nga Bian dhe kolegët (2017) zbuloi se, rreth moshës gjashtëvjeçare, vajzat kishin më pak gjasa sesa djemtë ta lidhnin gjininë e tyre me idenë e të qenit jashtëzakonisht inteligjent.
Këto perceptime mund të ndikojnë në interesimin për aktivitete që fëmijët besojnë se kërkojnë aftësi të veçanta. Prandaj, shkollat duhet të sigurojnë që vajzat dhe djemtë të kenë mundësi të barabarta për të eksperimentuar, ndërtuar dhe përdorur teknologjinë.
Çfarë mund të bëjnë prindërit?
Prindërit mund të ndikojnë pozitivisht duke shmangur shprehjet që i paraqesin aftësitë si të pandryshueshme. Në vend të fjalisë “Ti nuk je për matematikë”, mund të përdorin: “Cilën mënyrë tjetër mund të provojmë për ta zgjidhur këtë problem?” Aktivitetet e përditshme, si ndërtimi me blloqe, riparimi i objekteve të thjeshta ose planifikimi i një projekti, krijojnë mundësi për të zhvilluar arsyetimin dhe vetëbesimin.
Është gjithashtu e rëndësishme që fëmijët të njohin profesionistë të ndryshëm, përfshirë gra inxhiniere, dhe të kuptojnë se inxhinieria përfshin shumë fusha.
Çfarë duhet të ndryshojë në shkolla?
Mësimdhënësit mund të organizojnë aktivitete ku nxënësit punojnë në grupe, provojnë zgjidhje dhe përmirësojnë modelet e tyre. Vlerësimi duhet të përfshijë procesin e të menduarit, jo vetëm përgjigjen përfundimtare. Për shkollat e Kosovës, kjo qasje mund të jetë veçanërisht e dobishme për zhvillimin e kompetencave praktike dhe interesimit për shkencat.
Qëllimi nuk është që çdo fëmijë të bëhet inxhinier, por që asnjë fëmijë të mos heqë dorë nga një fushë vetëm sepse beson se nuk është i aftë për të. Java e Inxhinierëve të së Ardhmes na kujton se talenti zhvillohet edhe përmes mundësive, mbështetjes dhe përvojave pozitive të të nxënit.
Prinderimi.com
