Dita e Qumështarit (Milkman Day) është një mundësi për të kujtuar një nga ushqimet që ka qenë pjesë e tryezës së familjeve për breza. Por sot, kur prindërit kanë shumë më tepër zgjedhje, pyetja nuk është vetëm “A pi fëmija qumësht?”, por edhe çfarë qumështi pi, nga vjen dhe a i përshtatet moshës së tij?
Qumështi është burim i rëndësishëm i kalciumit, proteinave dhe vitaminës D, veçanërisht kur është i fortifikuar. Kalciumi dhe vitamina D janë të rëndësishme për zhvillimin dhe mirëmbajtjen e kockave, ndërsa proteina kontribuon në rritje dhe mirëmbajtjen e indeve. Megjithatë, qumështi duhet të jetë pjesë e një diete të larmishme dhe jo zëvendësim për ushqimet e tjera. Organizata Botërore e Shëndetësisë thekson se një dietë e shëndetshme duhet të bazohet në shumëllojshmëri, ekuilibër, moderim dhe siguri ushqimore.
Roli i qumështit nuk kufizohet vetëm te kalciumi. Në periudhën e rritjes, organizmi ka nevojë për një kombinim të proteinave, kalciumit, fosforit dhe vitaminës D për të mbështetur mineralizimin e kockave dhe zhvillimin e masës kockore. Proteinat e qumështit, përfshirë kazeinën dhe proteinat e hirrës, sigurojnë aminoacide esenciale të nevojshme për rritjen dhe riparimin e indeve. Ndërkohë, vitamina D ndihmon në përthithjen e kalciumit në zorrë. Kjo e bën qumështin një ushqim me densitet të lartë ushqyes, veçanërisht gjatë fëmijërisë dhe adoleshencës, kur skeleti kalon në periudha të rëndësishme zhvillimi. Megjithatë, përfitimi varet nga sasia, cilësia dhe konteksti i përgjithshëm i dietës, jo nga konsumimi i pakufizuar i qumështit.
Çfarë duhet të dinë prindërit sipas moshës?
Nën 12 muaj: qumështi i lopës nuk duhet të përdoret si pije kryesore. Në gjashtë muajt e parë, OBSH rekomandon ushqyerjen ekskluzive me gji, ndërsa pas gjashtë muajsh ushqimet plotësuese futen gradualisht duke vazhduar gjidhënien.
Nga 12 muajsh: qumështi i plotë i lopës, i pasterizuar dhe pa sheqer të shtuar, mund të jetë pjesë e dietës. CDC e konsideron atë burim të mirë të kalciumit dhe vitaminës D për këtë moshë.
Fëmijët dhe adoleshentët: nevojat për produkte të grupit të qumështit rriten gjatë viteve të rritjes. Udhëzimet MyPlate, për shembull, rekomandojnë rreth 2–2½ gota në ditë për moshat 2–8 vjeç dhe rreth 3 gota për moshat 9–18 vjeç, duke llogaritur edhe kosin dhe djathin.
Mos shikoni vetëm çmimin dhe paketimin
Për prindërit, burimi i qumështit është po aq i rëndësishëm sa vlerat ushqyese. Qumështi i papasterizuar mund të përmbajë baktere të rrezikshme si E. coli, Salmonella dhe Listeria. CDC rekomandon zgjedhjen e qumështit të pasterizuar, veçanërisht për fëmijët, të cilët janë më të rrezikuar nga komplikimet e infeksioneve ushqimore.
Prandaj, kur blini qumësht, kontrolloni etiketën, datën e skadimit, mënyrën e ruajtjes dhe nëse është i pasterizuar. Nëse zgjidhni alternativa bimore, kërkoni produkte të paëmbëlsuara dhe të fortifikuara me kalcium e vitaminë D; për fëmijët e vegjël, zgjedhja duhet diskutuar me pediatrin.
Në fund, një gotë qumësht nuk është “ilaç” dhe as ushqim magjik. Vlera e tij qëndron kur konsumohet në sasinë e përshtatshme, në moshën e duhur dhe si pjesë e një ushqyerjeje të ekuilibruar. Për një fëmijë të shëndetshëm, qëllimi nuk është të pijë sa më shumë qumësht, por të marrë ushqyesit që i nevojiten nga një tryezë sa më e larmishme.
Prinderimi.com
